Họp báo thường kỳ quý III của Bộ KHCN sáng 6.10.

Nghich ly nghien cuu khoa hoc cong nghe Viet Nam: Co tien nhung van... tut hau! - Anh 1

Chưa phải kết luận cuối cùng

Mới đây, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã nghe báo cáo giám sát chuyên đề hiệu quả thực hiện chính sách, pháp luật về phát triển khoa học, công nghệ. Trong đó, vấn đề tài chính của hoạt động KHCN được nhiều đại biểu đặc biệt quan tâm và đặt ra nghi vấn.

Theo bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp, kinh phí cho KHCN dùng dàn trải, chưa tập trung, thậm chí có chỗ dùng không đúng mục đích. Số liệu từ chính báo cáo cho thấy nhiều địa phương còn chi không đúng mục đích ngân sách cho KHCN tới 37%. Ngoài ra, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển khẳng định, công nghệ của Việt Nam còn lạc hậu từ 2-3 thế hệ so với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Xoay quanh vấn đề này, tại buổi họp báo thường kỳ quý III của Bộ KHCN, ông Bùi Thế Duy - Chánh Văn phòng Bộ KHCN - cho biết: “Về ngân sách cho KHCN đúng là dự kiến phân bổ 2% tổng chi ngân sách. Tuy nhiên, đặc thù của các hoạt động KHCN là kinh phí cấp cho một đề tài thường kéo dài từ 2-3 năm. Trong đó, cơ chế không phải tiêu theo năm tài chính mà nghiệm thu theo thời gian thực hiện đề tài dự án. Điều đó có nghĩa là kinh phí dự kiến phân bổ cho đề tài dự án trong năm này có thể được phân bổ sang các năm tiếp theo để tạo thuận lợi cho các nhà khoa học. Dựa trên tính toán hàng năm sẽ có phần kinh phí chuyển tiếp sang. Nhiều người sẽ lầm tưởng là không tiêu hết nhưng thực chất là chi theo hình thức “cuốn chiếu” - ông Duy nói.

Trước thông tin một số đơn vị tiêu sai mục đích, ông Duy một lần nữa khẳng định đây chỉ là thông tin dựa trên đoàn giám sát cung cấp khi trực tiếp thực tế xuống các địa phương. Không loại trừ khả năng có một số địa phương nhận thấy kinh phí cho đầu tư phát triển KHCN chưa cần thiết và lấy tiền đó chuyển sang nhiệm vụ cấp thiết hơn như đầu tư phát triển hạ tầng chẳng hạn.

Ngoài ra, ông Duy cho hay, có nhiều nguyên nhân khiến kết quả của các đề tài nghiên cứu chưa thể đi vào cuộc sống. Một trong số đó được OECD và WB đánh giá là trình độ hấp thụ công nghệ của các đơn vị ứng dụng - doanh nghiệp còn hạn chế.

200 tỉ đồng: Không phải tồn mà là... chưa tiêu đến

Trước câu hỏi Bộ KHCN sẽ làm gì với khoản tiền tồn đọng 200 tỉ đồng tiền ngân sách do không giải ngân được hoặc không có địa chỉ giải ngân, ông Duy cho biết, kinh phí cho năm 2016 đã được phân bổ cho các chương trình, dự án đáp ứng mục tiêu phát triển KHCN năm 2016.

Tuy nhiên, việc giải ngân kinh phí đến các nhà KH phải trải qua một số thủ tục nhất định. Năm 2016 là năm đầu của chu kỳ 5 năm, các chương trình KHCN phải phê duyệt lại mục tiêu, khung chương trình cho phù hợp với mục tiêu đề ra. Do vậy, năm đầu tiên cần một khoảng thời gian để xây dựng khung chương trình đó. “Khoản kinh phí 200 tỉ đồng hiện đang hoàn thiện những bước cuối cùng để tuyển chọn chương trình dự án. Trong đó, các dự án khởi nghiệp cũng là mục tiêu nằm trong đề án phát triển KHCN 5 năm tới. Khẳng định lại là kinh phí đã được phân bổ hợp lý chứ không có tình trạng trạng tồn đọng” - ông Duy cho hay.

KHÁNH LINH