Một thông tin gây nhói lòng những người yêu điện ảnh: vào cuối tháng 11 rạp chiếu Hanoi Cinematheque tại 22A Hai Bà Trưng (Hà Nội) sẽ chiếu suất cuối cùng để kết thúc 14 năm tồn tại.

Trước thông tin ấy, một nhóm fan điện ảnh (gồm cả người VN và nước ngoài) đã tổ chức hẳn một chiến dịch “mourning - thương tiếc” trên mạng xã hội với lời kêu gọi khá xúc động:

“Nếu bạn đang buồn phiền bởi dự án này, xin vui lòng sử dụng hình ảnh dưới đây làm ảnh đại diện cho trang Facebook của bạn cho tới ngày 30/11. Và hãy mời tất cả bạn bè của bạn làm như vậy, như lời kêu gọi cho một chính sách phát triển đô thị thân thiện và nhạy cảm hơn với văn hóa, vì thành phố tuyệt vời mà tất cả chúng ta đều yêu quý”.

Ngõ nhỏ, phố nhỏ, Hanoi Cinematheque ở đó

Ông Gerald Herman, một người Mỹ yêu điện ảnh đến Việt Nam từ năm 1992 đã lập Hanoi Cinematheque với mong muốn chia sẻ tình yêu và kiến thức điện ảnh với người Việt Nam. Dù chỉ là một rạp nhỏ bé chưa tới 100 chỗ ngồi nhưng sau nhiều năm, Hanoi Cinematheque có một vị trí rất quan trọng trong đời sống văn hóa tại Hà Nội.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh cho biết để xây dựng được Hanoi Cinematheque, Gerald Herman đã “lên bờ xuống ruộng” vì giấy tờ thủ tục và vì những cách hiểu khác nhau về một rạp chiếu phi lợi nhuận.

Nghe si tiec nuoi vi mat Hanoi Cinematheque - Anh 1

Ông Gerald Herman chủ nhân rạp chiếu Hanoi Cinematheque

“Nếu chủ nhân của Hanoi Cinematheque không phải là ông Gerald Herman, một người Mỹ có tấm lòng và trái tim nhiệt huyết đến thế với Việt Nam với Hà Nội, có lẽ rạp không trụ được đến nay trên 10 năm trời" – ông nói.

Xuất hiện tại Hà Nội cách đây hơn một thập niên, Hanoi Cinematheque gần như đã "khai sáng" cho những người yêu điện ảnh ở Việt Nam, bởi kho phim của rạp chiếu này đã cung cấp cho khán giả những bộ phim xuất sắc của điện ảnh thế giới. Nhiều nhà làm phim trẻ được nuôi dưỡng đam mê điện ảnh từ đây và sau này theo nghiệp điện ảnh đều cảm thấy hàm ơn Hanoi Cinematheque. Rạp chiếu phim tại số 22A Hai Bà Trưng đã trở thành một phần Hà Nội, thân thiết như câu hát "ngõ nhỏ, phố nhỏ, nhà tôi ở đó".

Đạo diễn Phạm Nhuệ Giang là một trong những người hàm ơn Hanoi Cinematheque. Chị cho biết: “Vào năm 2006 khi Quỹ Ford đầu tư Dự án Điện ảnh tại Trường ĐH KHXH&NV, tôi được giao dạy môn Lịch sử Điện ảnh thế giới. Lúc đó không thể tìm đâu ra phim cho sinh viên xem, ngay cả trường ĐH Sân khấu Điện ảnh dạy môn này cũng chỉ là dạy “chay” thôi. Ông Gerald Herman (chủ rạp phim Hanoi Cinematheque) đã cung cấp phim cho tôi. Nhờ ông ấy mà tôi và các học viên Việt Nam thời đó mới xem được đủ phim cần tìm”.

Từ năm 2000, khi điện ảnh trải qua đủ mọi thăng trầm, Hanoi Cinematheque vẫn là nơi hiếm hoi cung cấp cho khán giả những bộ phim đến từ nhiều nền điện ảnh khác nhau, và những bộ phim nghệ thuật, điều cực kỳ cần thiết cho sự phát triển lành mạnh của bất cứ nền điện ảnh nào.

Hanoi Cinematheque rất ưu ái phim Việt Nam, đã từng nhiều lần tổ chức chiếu phim của những đạo diễn Việt Nam nổi tiếng như Đặng Nhật Minh, Trần Anh Hùng… Bản thân đạo diễn Phạm Nhuệ Giang mấy năm trước không phát hành thương mại được Lạc lối, chị cũng đã tìm được các suất chiếu tại cái rạp bé nhỏ này.

Nghe si tiec nuoi vi mat Hanoi Cinematheque - Anh 2

Phía ngoài rạp Hanoi Cinematheque hiện tại (nguồn internet)

Hà Nội đang mất đi niềm hãnh diện từng có

Nhưng công bằng mà nói, việc Hanoi Cinematheque còn tồn tại đến bây giờ thực sự là một nỗ lực đáng ngạc nhiên. Khán giả Việt hiện thích xem phim thương mại hơn, rất ngại phim nghệ thuật.

Ông Gerald Herman từng tốn rất nhiều tiền làm phụ đề Việt cho phim nước ngoài, nhưng khán giả Việt đến ít quá nên sau này ông không làm nữa. Ngoài ra, với sự bùng nổ của internet, khán giả có thể ngồi nhà tìm kiếm phim trên mạng, ngoài kho phim của Hanoi Cinematheque, họ cũng có quá nhiều lựa chọn.

Nhiều người không ngạc nhiên với cái kết của Hanoi Cinematheque, tuy nhiên những ai yêu mến văn hóa đều cho rằng đây là một mất mát với Hà Nội.

Đạo diễn Nhuệ Giang chia sẻ ngắn gọn về "hồi kết" của rạp diễn này: "Việt Nam đang tự hào là ngày càng phát triển nhiều rạp, nhưng thực chất không có rạp chiếu phim nghệ thuật nào. Phim nghệ thuật nếu được chiếu cũng rất hãn hữu. Mất đi Hanoi Cinematheque là rất đáng tiếc”.

Ngọc Diệp
Thể thao & Văn hóa