Thực hiện Quyết định số 567/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ và kế hoạch của UBND tỉnh Nghệ An, thời gian qua, nhiều địa phương trong tỉnh đã ra quân quyết liệt trong việc xóa bỏ hoàn toàn các lò gạch thủ công. Tuy nhiên, hiện nay trên địa bàn xã Tào Sơn, huyện Anh Sơn, Nghệ An vẫn còn nhiều lò gạch thủ công đang này đang vô tư “nhả khói” mà không bị xử lý. Phải chăng, đằng sau những lò gạch này là sự “phớt lờ”, bao che của chính quyền sở tại?

Nghe An: 'Phot lo' chi dao cua huyen, lo gach thu cong ngang nhien hoat dong - Anh 1

Lò gạch thủ công ở xã Tào Sơn vẫn ngang nhiên hoạt động.

Nhằm thực hiện chủ trương theo Quyết định số 567/QĐ- TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 28/4/2010về việc xóa bỏ lò gạch thủ công, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều văn bản, xây dựng lộ trình tiến hành gỡ bỏ những lò gạch không đủ điều kiện hoạt động.

Ngoài việc dỡ bỏ những lò gạch thủ công thì địa phương tiến hành tăng cường rà soát, giao trách nhiệm cho các sở, ban ngành, huyện thị trên địa bàn toàn tỉnh, tăng cường tuyên truyền và dùng các biện pháp khác để xóa bỏ lò gạch thủ công.

Cụ thể, theo chỉ thị số 04/CT- UBND của UBND tỉnh Nghệ An, ngày 1/2/2013 nêu rõ: “Hướng dẫn, chỉ đạo cấp huyện rà soát, xác định lộ trình, kế hoạch xóa bỏ lò nung gạch thủ công cụ thể từng huyện và tổ chức thẩm tra xem xét, có văn bản thỏa thuận trước khi UBND cấp huyện phê duyệt, yêu cầu hoàn thành trước 31/6/2013”. Thực hiện chỉ đạo này, nhiều huyện trên địa bàn tỉnh đã vận động, tuyên truyền kể cả dùng biện pháp cưỡng chế để xóa bỏ 100% lò gạch thủ công. Theo kế hoạch của tỉnh Nghệ An đến năm 2017, tại khu vực đồng bằng, đô thị (thành phố, thị xã, thị tứ), nơi gần khu dân cư, gần khu vực canh tác nông nghiệp phải chấm dứt toàn bộ việc đốt lò gạch nung thủ công, lò thủ công cải tiến, lò đứng liên tục. Trong đó, lò thủ công đến năm 2013 chấm dứt hoạt động; Đối với lò thủ công cải tiến, chấm dứt hoạt động vào năm 2015; Lò đứng liên tục, chấm dứt hoạt động vào năm 2017. Theo đó, ở khu vực miền núi xây dựng lộ trình chấm dứt tình trạng đốt gạch nung thủ công, lò thủ công cải tiến chậm nhất hết năm 2017 vào năm 2020 đối với lò đứng liên tục.

Trước tình hình đó, nhiều địa phương khác trên địa bàn toàn tỉnh đã quyết liệt xóa bỏ các lò gạch thủ công. Thế nhưng trong thời gian qua chính quyền xã Tào Sơn (Anh Sơn, Nghệ An) đã “phớt lờ” cho các lò gạch thủ công ở xã này ngang nhiên hoạt động, gây bức xúc cho nhiều hộ dân sống xung quanh vì sự ô nhiễm nghiêm trọng.

Có mặt tại địa bàn xóm 8, xóm 11 xã Tào Sơn, nơi những lò gạch thủ công đang ngày đêm hoạt động hết công suất, PV đã ghi nhận được những hình ảnh các chủ lò gạch thủ công vô tư hoạt động ngay giữa “thanh thiên bạch nhật” mà chính quyền sở tại không hề hay biết gì.

Tại lò gạch của ông Nguyễn Văn Thanh, cảnh tượng máy múc ngang nhiên đào những hố đất sâu đang diễn ra công khai. Khu lò nung vẫn âm ỉ đốt, những cột khói nhả khói cao ngút trời vẫn đang từng ngày gây ra tình trạng ô nhiệm môi trường trong khu dân cư.

Cách lò gạch của ông Thanh không xa là một lò gạch khác do bà Phan Thị Thanh làm chủ với hàng chục công nhân đang hăng say lao động. Các lò than vẫn âm ỉ cho ra lò các sản phẩm, đất vẫn được tập kết hàng ngày, những hàng gạch sắp sẵn chờ nung đang ngày một dài thêm.

Nghe An: 'Phot lo' chi dao cua huyen, lo gach thu cong ngang nhien hoat dong - Anh 2

Những hàng gạch sắp sẵn chờ nung tại một lò gạch xã Tào Sơn.

Qua tìm hiểu của PV, hàng năm, các lò gạch thủ công này sản xuất với công suất hàng triệu viên. Được biết, các lò gạch thủ công sản xuất gạch nung chưa có mỏ đất nên thường mua đất trôi nổi trên thị trường, dẫn đến tình trạng đất đai ở nhiều vùng nông thôn bị đào bới lấy đất làm gạch, làm cho nhiều thửa ruộng canh tác trở thành vũng lầy, hố sâu.

Đưa vấn đề này trao đổi với ông Lê Xuân Hoan, Chủ tịch UBND xã Tào Sơn, ông Hoan cho biết: “Hiện trên địa bàn xã vẫn đang tồn tại 3 lò gạch thủ công nằm rãi rác trên các xóm 11; 8; 6. Cuối năm 2015 xã đã có nhắc nhở và chỉ đạo sớm tháo dỡ nếu không nâng cấp thành các lò Tuynel”.

Đươc biết trước đây trên địa bàn xã Tào Sơn có hàng chục lò gạch thủ công hoạt động. Ngay sau khi có chỉ đạo của tỉnh, địa phương xã Tào Sơn đã tiến hành dẹp hàng loạt lò gạch. Thế nhưng 3 lò gạch này vẫn ngang nhiên hoạt động mà không có sự ngăn cản nào.

Đến nay, dư luận đặt ra câu hỏi: UBND xã Tào Sơn có thực sự bất lực trước các hoạt động sản xuất gạch bằng lò nung thủ công của các tổ chức, cá nhân nơi đây? Hay chăng địa phương biết nhưng cố tình “phớt lờ” trước chỉ đạo của cấp trên nhằm tạo điều kiện cho các chủ lò hoạt động trái phép?

Một thực trạng đáng báo động là hiện tại hoạt động của các lò gạch thủ công đang từng ngày “nuốt” đất nông nghiệp. Các lò nung thủ công, lò thủ công cải tiến, lò đứng liên tục, thường được xây dựng trên đất canh tác, nguồn nguyên liệu là đất sét lấy tại chỗ, sản xuất trên dây chuyền đơn giản, lạc hậu, sử dụng công nghệ nung đốt bằng lò nung thủ công nên gạch nung thủ công chất lượng thấp, tiêu tốn nhiều nhiên liệu, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, giảm năng suất cây trồng và làm mất đất canh tác.

Chính vì vậy, trong thời gian tới, các cấp, ngành chức năng cần tích cực thực hiện hiệu quả chủ trương xóa bỏ lò gạch thủ công của Thủ tướng Chính phủ cũng như kế hoạch của UBND tỉnh Nghệ An. Đã đến lúc chính quyền sở tại và các cơ quan ban ngành liên quan cần sớm quyết liệt thực hiện các biện pháp chấm dứt triệt để hoạt động của các lò gạch nung thủ công, hạn chế tình trạng “bóc lột” tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường, hoàn trả mặt bằng để nhân dân trong vùng yên tâm sản xuất.

Quang Hợp