GD&TĐ - Từ đầu năm đến nay, tỉnh Nghệ An ghi nhận có ít nhất 5 người tử vong do phát bệnh dại. Các trường hợp trên đều không tiêm phòng sau khi bị chó cắn hoặc sử dụng thuốc nam để phòng bệnh. Đến khi xuất hiện các biểu hiện điển hình của bệnh dại thì đã quá muộn để cứu chữa.

Chữa thuốc nam thay vì tiêm phòng dại

Ngày 27/ 9/2016, cháu Nguyễn Văn Tuấn (SN 2009, trú xã Tây Thành, Yên Thành) được đưa đến Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An với các triệu chứng phát bệnh dại.

Cách đó khoảng 1 tháng, cháu Tuấn bị chó cắn. Nghe người quen bảo tiêm phòng dại ảnh hưởng đến trí nhớ nên gia đình đã đưa cháu đến thầy lang để phòng bệnh bằng cách dùng đồng xu cạo lên vết cắn và lấy thuốc nam về uống. Đến khi cháu phát bệnh và đưa vào bệnh viện cấp cứu, thì không cứu chữa được nữa, ngày hôm sau cháu qua đời.

Trước đó, tháng 8/2016, Khoa Truyền nhiễm tiếp nhận bệnh nhi Nguyễn Thị Phương Ly (trú xã Công Thành, Yên Thành, Nghệ An) nhập viện với những dấu hiệu như sốt, ăn ít, sợ nước, sợ gió… Khai thác bệnh sử của bệnh nhân thì được biết, bệnh nhân bị chó cắn. Sau khi cắn người, con chó cũng đã chết. Gia đình lấy thuốc nam về cho cháu Ly uống. Chỉ khi cháu có biểu hiện phát bệnh dại mới đưa đến bệnh viện cứu chữa nhưng không kịp.

Một trường hợp khác nữa là chị Hoàng Thị Hảo (trú xã Hưng Trung, Hưng Nguyên, Nghệ An) cũng tử vong vì phát bệnh dại. Chị Hảo bị chó cắn khi đang mang thai. Sợ tiêm phòng ảnh hưởng đến đứa con trong bụng, chị nói chồng đi lấy thuốc của một thầy lang huyện bên cạnh về uống.

Anh Trương Văn Minh (trú xã Nghi Văn, Nghi Lộc, Nghệ An) đau xót kể lại: “Thầy lang bảo chỉ uống 1 thang thuốc, giá 100 nghìn đồng là không phải lo gì nữa, kể cả bệnh nhân đã phát bệnh dại, cứ đưa người bệnh đến nhà, sẽ chữa khỏi. Ba tháng sau đó vợ tôi không có biểu hiện gì. Nhưng một hôm sau khi đi đám tang một người trong xóm về thì phát bệnh. Đưa đến bệnh viện, các bác sĩ bảo phải phẫu thuật gấp để cứu con chứ mẹ không cứu được nữa. Thằng bé chào đời ở tuần thai thứ 33, nhưng yếu quá, cũng không ở được với bố…”.

Bác sĩ Nguyễn Văn Sơn – Trưởng Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An - cho biết: “Trong vòng 2 tháng 8-9 vừa qua, khoa tiếp nhận 3 bệnh nhi phát bệnh dại. Cả 3 bệnh nhân đều không được tiêm phòng sau khi bị chó cắn. Có gia đình lại đưa nạn nhân đi chữa bệnh dại bằng thuốc nam. Khi phát bệnh mới đưa vào bệnh viện thì không thể cứu được nữa. Nhìn gia đình xin đưa bệnh nhân về nhà khi không còn hi vọng gì nữa, chúng tôi đau xót lắm. Có bệnh nhân còn tỉnh táo chào bác sĩ trước khi về. Thấy cái chết trước mắt đó nhưng chúng tôi không thể làm gì được nữa…”

Bệnh dại chỉ có thể phòng, không thể chữa

Nghe An: Canh bao tinh trang benh nhan tu vong do phat benh dai - Anh 1

Bác sĩ Hoàng Ngọc Đàn – Phó Trưởng khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Nghệ An - khuyến cáo người dân phải tiêm phòng ngay khi bị chó cắn.

Báo cáo của ngành chức năng, tỷ lệ tiêm phòng dại trên vật nuôi ở Nghệ An ước tính đạt khoảng 22%. Vật nuôi không được tiêm phòng đầy đủ, khi cắn người, thay vì nuôi nhốt để theo dõi chặt chẽ, nhiều trường hợp đánh chết hoặc làm thịt chó, mèo: “Đây là điều cực kỳ nguy hại. Khi bị chó mèo cắn, cần phải theo dõi chặt chẽ vật nuôi trong vòng 10 ngày, không được đánh chết hay làm thịt. Nếu bị cắn vào vùng gần thần kinh trung ương như vùng mặt cổ, bộ phận sinh dục, vết cắn sâu hay cắn nhiều chỗ phải tiêm vắc-xin, huyết thanh kháng dại (SAR) càng sớm càng tốt trong vòng 2 ngày kể từ khi bị cắn.

Nếu vật nuôi chết hoặc không xác định được vật cắn cần phải tiêm đủ 5 mũi vắc-xin phòng dại. Sau 10 ngày kể từ khi bị chó, mèo cắn, nếu vật nuôi vẫn khỏe mạnh thì có thể dừng lại sau mũi 3 của liệu trình vắc-xin. Đối với bệnh dại, chỉ có thể phòng, không thể chữa khi đã phát bệnh”, bác sĩ Nguyễn Văn Sơn - Trưởng Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An - khuyến cáo.

Theo thống kê của Trung tâm Y tế dự phòng Nghệ An, mỗi năm trên địa bàn tỉnh xảy ra khoảng trên 7.000 trường hợp phải điều trị dự phòng bằng vắc-xin phòng dại. Nhưng tại nhiều địa phương, người dân vẫn quan niệm và tìm thầy lang để phòng, chữa bệnh khi bị chó cắn.

Theo bác sĩ Hoàng Ngọc Đàn – Phó Trưởng khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Y tế Dự phòng tỉnh Nghệ An thì quan niệm này của người dân là sai lầm và có thể gây hậu quả nghiêm trọng. “Một số trường hợp bệnh nhân bị chó cắn dùng thuốc nam mà khỏe mạnh, nhưng con chó đó không ủ bệnh dại nên người bệnh không bị phát bệnh. Từ đó cứ truyền miệng nhau, đi phòng, chữa bệnh dại bằng thuốc nam, thuốc lá.

Thực tế, một khi đã phát bệnh dại thì vô phương cứu chữa, kể cả Tây y. Vì vậy, dối với người bị chó dại cắn, cách duy nhất là tiêm phòng vắc-xin hoặc huyết thanh phòng dại”, bác sĩ Hoàng Ngọc Đàn khẳng định.

Cũng theo bác sĩ Đàn, trước đây, loại vắc-xin phòng dại do Việt Nam sản xuất, giá thành rẻ nhưng có phản ứng phụ như mệt mỏi, gây viêm rễ thần kinh, viêm tủy, liệt tủy nhưng tỷ lệ không cao, 1-2/10.000. Hiện tại, với những loại vắc-xin nhập khẩu từ Pháp, Ấn Độ (vắc-xin vô bào) không ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng nhưng giá thành cao hơn. Tiêm đủ 5 mũi, giá thành vào khoảng trên dưới 1 triệu đồng tùy vào Trung tâm Y tế dự phòng tuyến huyện hay tuyến tỉnh.

“Quan niệm tiêm vắc- xin phòng dại gây mất trí nhớ hay ảnh hưởng đến thai nhi là hoàn toàn không đúng. Đối với vắc-xin phòng dại hiện nay, một số trường hợp ghi nhận có biểu hiện dị ứng nhẹ như nổi mề đay, song song với tiêm vắc-xin thì chúng tôi tiêm kháng vitamin phòng dị ứng cho người tiêm phòng”, bác sĩ Hoàng Ngọc Đàn cho biết.