Thực trạng sạt lở bờ sông Đào đoạn qua địa bàn thị trấn Nam Đàn (huyện Nam Đàn, Nghệ An) đã xảy ra nhiều năm qua. Khi mùa mưa lũ đến, các hộ dân sinh sống, sản xuất hai bên bờ con sông lại canh cánh nỗi lo nhà cửa có nguy cơ bị cuốn theo dòng nước. Mặc dù nhân dân và chính quyền địa phương đã nỗ lực khắc phục, chống chọi, nhưng đến nay hiểm họa tiềm ẩn vẫn rình rập trên đầu người dân.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 1

Bờ sông Đào sạt lở nghiêm trọngn khoét sâu vào tận nhà dân.

Đó là tình cảnh thực tế của hơn 20 hộ dân đang sinh sống ven sông Đào, thuộc địa bàn khối Yên Khánh và Sa Nam, thị trấn Nam Đàn, đang hàng ngày thấp thỏm lo sợ bờ sông bị sạt lở, nhà cửa có nguy cơ bị cuốn theo dòng nước. Mới đây nhất, trong trận mưa dông lớn xảy ra giữa tháng 10/2016, đã có 4 gia đình bị ảnh hưởng do sạt lở đất nghiêm trọng.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 2

Mưa lũ đã làm sạt lở nghiêm trọng sông Đào, bờ kè đổ sập và cuốn trôi một phần.

Được biết, các hộ dân thuộc khối Yên Khánh và Sa Nam, thị trấn Nam Đàn xây dựng nhà và chuyển đến ở từ năm 1995. Thế nhưng, hàng năm cứ đến mùa mưa lũ, các hộ dân nơi đây lại sống trong cảnh nơm nớp lo sợ trước tình trạng sạt lở bờ sông Đào. Nhiều năm qua, các hộ dân đều bỏ ra số tiền lớn để đắp đường, đổ bê tông, kè chắn nhằm đảm bảo an toàn khi mùa mưa lũ đến nhưng đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 3

Đường bê tông được chống đỡ tạm bợ sau khi bị sạt lở.

Chúng tôi đến nhà ông Đặng Văn Nhuần (SN 1969), trú tại khối Yên Khánh, thị trấn Nam Đàn, cảnh tượng đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là con đường vào nhà ông Nhuần đã bị sạt lở rất nguy hiểm, vị trí sạt lở khoét sâu vào sân nhà, bờ kè do gia đình xây đã sụt hoàn toàn xuống sông… Để chống đỡ con đường bê tông đã bị sụt đất phía dưới, ông Nhuần phải sử dụng rất nhiều cọc tre chống đỡ lớp bê tông trên mặt đường. Đó cũng chỉ là giải pháp tạm thời, bởi không ai dám đi trên con đường này khi mà phía dưới lớp bê tông là những cọc tre chống đỡ yếu ớt. Dù trận mưa dông đã đi qua từ hai tuần trước nhưng nỗi ám ảnh về việc sạt lở đất vẫn khiến ông không khỏi lo lắng.

Ông Nhuần cho biết: “gia đình tôi mua mảnh đất này của ông Mười, sinh sống ổn định từ hơn 20 năm nay. Trước đây, chúng tôi đã trồng cây phía dưới mép sông Đào để bảo vệ đất, chống sạt lở nhưng trận mưa lớn hôm 14/10 đã làm sụt đất xuống sông, kéo theo bờ kè tôi đã xây dựng trước đó. Giờ đây, mong muốn của gia đình là được tái định cư ở một nơi khác hoặc cấp trên quan tâm kè đá bờ sông Đào chứ ở đây suốt ngày lo sạt lở đất không yên tâm được”.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 4

Con đường chông chênh vì sạt lở đất.

Cùng lối vào nhà ông Nhuần là nhà bà Nguyễn Thị Thành. Gia đình này cũng đã làm nhà ở đây từ năm 1995. Ngôi nhà giờ nằm ngay sát mép con sông. Trận mưa lớn vào tối 14 và ngày 15/10 đã làm con đường và hàng chục mét tường rào sạt lở trôi xuống sông, phá hỏng cả đường ống dẫn nước sạch.

Ông Trịnh Văn Phương, chồng bà Thành buồn rầu nói, gia đình về đây sinh sống từ năm 1995, khu đất vẫn chưa được cấp sổ đỏ do đất đang ở là đất của hành lang sông Đào. Những năm trước mưa nhỏ, sạt lở một phần đã được khắc phục, gia đình cố gắng trồng tre để giữ lại mảnh đất nhưng đợt mưa vừa rồi rất lớn, gây sạt lở nghiêm trọng. Chỉ cần vài đợt mưa dông lớn nữa sẽ sạt lở vào tường nhà.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 5

Những chiếc cọc này chống đỡ cho con đường được bao lâu?

Theo quan sát của PV, tại khu vực trên không chỉ có gia đình ông Nhuần, bà Thành đang bị sạt lở mà phía bên kia sông Đào (đối diện nhà ông Nhuần) là anh Quách Văn Thọ cũng bị sạt lở đất nghiêm trọng, quan sát trực tiếp chúng tôi có cảm nhận ngôi nhà anh Thọ đang “chênh vênh” bên miệng sông Đào và có thể bị sạt lở bất cứ lúc nào bởi bờ sông dốc đứng. Anh Thọ cho biết, trận mưa tối 14 và ngày 15/10 vừa qua đã làm chuồng gà gia đình anh Thọ sạt lở trôi xuống sông trong đêm tối, gần 100 con gà giờ chỉ còn lại hơn 10 con sống sót. Hiện tại, khu vực nhà bếp và giếng nước sẵn sàng rơi xuống lòng sông bất cứ khi nào nếu mưa lớn tiếp tục xảy ra...

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch UBND thị trấn Nam Đàn cho biết, theo thống kê của địa phương thì có khoảng 20 hộ dân nằm trong diện bị ảnh hưởng, đặc biệt có 4 hộ đặc biệt nguy hiểm (gia đình ông Đặng Văn Nhuần; ông Quách Văn Thọ; bà Nguyễn Thị Thành và bà Nguyễn Thị Loan – PV). Bốn hộ dân bị sạt lở nặng địa phương đã có báo cáo danh sách gửi UBND huyện để có phương án đảm bảo an toàn cho người dân. Thời điểm xảy ra mưa lớn, chúng tôi bố trí ngôi nhà của khối trưởng, di dời người dân đến nơi an toàn. Nếu xảy ra phương án xấu thì huy động lực lượng vận chuyển đồ ra khỏi nhà. Địa phương cũng mong các cấp các ngành ủng hộ, sớm có phương án giải quyết lâu dài tình trạng này để đảm bảo đời sống cho người dân”, ông Tuấn nói.

Nghe An: Can som co giai phap dam bao an toan cho dan vung sat lo song Dao - Anh 6

Nhà dân đã nằm sát mép sông vì sạt lở bờ kè do lũ.

Cũng theo Chủ tịch UBND thị trấn Nam Đàn, để người dân sinh sống đảm bảo an toàn, về lâu dài thì có hai phương án: một là tái định cư đến nơi ở mới, việc này đòi hỏi kinh phí lớn, phải chờ cấp trên giải quyết; phương án thứ hai là nếu như chưa thể di dời thì cần phải làm bờ kè sông Đào, đảm bảo bền vững, an toàn, chống sạt lở bờ sông.

Quang Hợp