Trong 9 tháng năm 2016, doanh thu của các nhà xuất bản khu vực miền Nam đều có mức tăng trưởng 20-30% so với cùng kỳ năm 2015. Kết quả này là sự nỗ lực rất lớn của các đơn vị kinh doanh sách.

Nhờ mạnh dạn thay đổi chiến lược

Nếu như năm 2015 trở về trước Ngành Xuất bản gặp phải muôn vàn khó khăn, làm ăn thua lỗ, hoạt động cầm chừng thì trong năm 2016 bức tranh của hoạt động xuất bản nước nhà đã có nhiều điểm sáng. Ông Nguyễn Minh Nhựt - Giám đốc Nhà Xuất bản (NXB) Trẻ cho biết, từ đầu năm 2016 đến nay NXB Trẻ đã xuất bản được gần 1.000 tựa sách, lợi nhuận năm nay tăng hơn 20%. Đặc biệt, NXB Trẻ là đơn vị ký độc quyền với nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, từ đầu năm đến nay, chỉ riêng cuốn sách “Con chó nhỏ mang giỏ hoa hồng” đã có số lượng in kỷ lục với 100.000 bản trong lần ra mắt đầu tiên.

Nganh Xuat ban khoi sac - Anh 1

Dù còn một số khó khăn, nhưng kinh doanh sách vẫn tăng trưởng khá.

Công ty First News cũng khá vui mừng với kết quả kinh doanh vượt 10% hạn mức kế hoạch đề ra. Theo ông Nguyễn Huy Toàn - Giám đốc văn hóa First News, trong 9 tháng qua, lợi nhuận First News tăng lên 19%, doanh số 36%, sản lượng tăng lên 160% so với năm 2015.

Ghi nhận thông tin từ các hệ thống phát hành, hệ thống nhà sách cũng đang làm ăn khấm khá. Năm 2016 các đơn vị tập trung mở thêm nhiều nhà sách, chấp nhận đầu tư hiện đại để cải biến hệ thống nhà sách cũ nhằm kéo độc giả tìm đến với sách. Ông Nguyễn Hữu Hoạt - Tổng Giám đốc Phương Nam cho biết, đầu năm 2016, Phương Nam đã mở rộng được 7 nhà sách. Dự tính, đến cuối năm 2016 đơn vị đưa thêm 5 nhà sách đi vào hoạt động, nâng tổng số lên 47 nhà sách trên toàn quốc. Về mặt doanh thu, trong 9 tháng qua, công ty tăng 23% doanh thu so với năm trước. Về hoạt động liên kết xuất bản, 9 tháng của năm 2016, Phương Nam đã xuất bản trên 100 đầu sách, với trên 500.000 cuốn trong đó có nhiều cuốn sách bán chạy, tỷ lệ tái bản khá cao. Về đơn vị phát hành Fahasa cũng ghi nhận sự phát triển nhanh chóng khi doanh thu của toàn hệ thống ước đạt 2.500 tỷ đồng với mức phát triển tăng 20-30% lợi nhuận so với năm trước.

Theo các NXB, bản chất của sự tăng trưởng là nhờ các đơn vị kịp nắm bắt xu thế thị trường, cập nhật sách mới và tập trung thay đổi chiến lược đưa độc giả đến với sách. Đơn cử, phía đơn vị Phương Nam tìm cách mua bản quyền và xuất bản sách cùng thời điểm với các NXB trên thế giới đã thu hút sự quan tâm của bạn đọc.

Theo ông Lê Hoàng, Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam nhìn nhận, bên cạnh sự tự thân nỗ lực của các NXB để đưa sách đến với bạn đọc thì sự vực dậy của các NXB trong năm 2016 cũng có tác động từ nền kinh tế. Sức mua tăng lên điều đó thể hiện khi kinh tế phát triển hơn, con người có tiền để chi cho các sản phẩm tinh thần, giải trí cao hơn.

Để phát triển bền vững

Ông Nguyễn Huy Toàn - Giám đốc văn hóa First News cho hay, xuất bản sách vẫn còn gặp khó khăn vì tình trạng sách lậu tràn lan, tạo ra áp lực lớn cho các NXB. Đặc biệt các cuốn sách của phía First News chủ yếu từ các đầu mối in lậu tại miền Bắc. Dù cố gắng tuyên chiến với đối tượng sách lậu, nhưng việc in sách lậu vẫn là nan giải đối với đơn vị này.

Trong năm 2016 UBND TP Hồ Chí Minh cũng đã quyết liệt tuyên chiến với vấn nạn in lậu và bước đầu có kết quả. Từ tháng 3-2016, Đội phòng chống in lậu sách TP Hồ Chí Minh được thành lập, với sự tham gia kết hợp của nhiều sở, ngành và công an thành phố. Đến này, Đội đã xử phạt 10 trường hợp vi phạm, với tổng tiền hơn 460 triệu đồng, tịch thu hơn 19.000 xuất bản phẩm (dạng chưa in thành phẩm), 800 bìa xuất bản in dở dang. Tuy nhiên, lực lượng này hiện còn mỏng, nhân sự ít nên còn gặp nhiều khó khăn trong việc đấu tranh với hành vi gian lận trong lĩnh vực xuất bản.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng, để đạt được mức tăng trưởng bền vững, ổn định Ngành Xuất bản phải tiếp tục nâng cao chất lượng sách. Bởi thời gian qua nhiều cuốn sách NXB ở khu vực phía Nam ấn hành bị vi phạm Luật Xuất bản, phải buộc thu hồi như: Mây Trắng (tiểu thuyết), Học cách chơi cờ tướng, Học chơi cờ vua, Học chơi cầu lông, Học chơi bóng bàn, Life Plaza, Madam Nhu Trần Lệ Xuân - Quyền lực bà Rồng, Đánh giá không gian xã hội dân sự Việt Nam.

Tuệ Diễm