Cả Mỹ và Trung Quốc cùng không muốn xảy ra một cuộc chiến về kinh tế khi Tổng thống đắc cử Donald Trump - người từng tuyên bố Bắc Kinh là “đối thủ cạnh tranh nham hiểm” khi tranh cử - sắp lên nắm quyền.

Ngan cu soc 'chien tranh kinh te' My - Trung - Anh 1

Toàn cảnh phiên họp lần thứ 27 Đối thoại Kinh tế cấp cao Mỹ-Trung tại Washington

Đối thoại Kinh tế cấp cao Mỹ - Trung thường niên lần thứ 27 khai mạc ngày 23-11 tại Thủ đô Washington với một bầu không khí khác lạ, không còn “nóng” bởi những chính sách kinh tế và thương mại như thường thấy trong các cuộc đối thoại trước đó.

Đối thoại Kinh tế cấp cao Mỹ - Trung lần này diễn ra ngay trước khi Tổng thống đắc cử Donald Trump, người có những tuyên bố gây sốc về quan hệ kinh tế Mỹ - Trung trong suốt quá trình tranh cử, chính thức trở thành chủ nhân Nhà Trắng vào ngày 20-1 năm tới.

Một trong những cam kết tranh cử của ông Trump thu hút sự quan tâm và được không ít cử tri ủng hộ là quan điểm cứng rắn về chính sách kinh tế với Trung Quốc. Quốc gia đông dân nhất thế giới - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này vừa là một trong những đối tác kinh tế lớn nhất, vừa được coi là đối thủ cạnh tranh kinh tế lớn bậc nhất của Mỹ.

Trung Quốc chính là quốc gia mà Mỹ phải chịu nhập siêu lớn nhất và điều này không những không được giải quyết mà ngày càng thêm trầm trọng. Theo số liệu năm 2015, tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ trị giá 483 tỷ USD, trong khi kim ngạch xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc chỉ khoảng 116 tỷ USD, một sự chênh lệch quá lớn.

Không ít người ở Mỹ cho rằng Trung Quốc đã thực thi những chính sách nhằm tạo lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng cho doanh nghiệp nước này với doanh nghiệp Mỹ, trong đó tai tiếng nhất là chính sách duy trì đồng nhân dân tệ giá rẻ. Cũng chính vì xuất siêu quá lớn, hàng hóa Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường Mỹ đã đẩy lùi doanh nghiệp Mỹ ngay trên sân nhà, đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng thất nghiệp của Mỹ.

Ông Trump khi tranh cử đã ủng hộ cách nhìn nhận và quan điểm trên đây, luôn chỉ trích nặng nề chính sách kinh tế của Trung Quốc - quốc gia mà dưới con mắt của ứng cử viên Tổng thống Mỹ này chỉ đứng thứ hai sau tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng - với những ngôn từ như “đối thủ cạnh tranh nham hiểm nhất” của Mỹ, “kẻ đầu cơ tiền tệ”… Ông cũng tuyên bố sẽ đánh thuế đến 45% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Chính vì thế, giới kinh tế đã lo ngại sẽ xảy ra một cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung dưới chính quyền Tổng thống Trump sắp tới. Trong khi đó, dù là một đối thủ lớn tầm toàn cầu của Mỹ, song chính quyền Tổng thống Barack Obama trong hai nhiệm kỳ vừa qua đã luôn tìm cách duy trì hợp tác và ổn định với Trung Quốc, điều được cho có lợi cho cả hai bên.

Do vậy, thay vì những tranh cãi như những lần trước, Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman khi mở màn Đối thoại Kinh tế cấp cao Mỹ-Trung lần thứ 27 đã nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì quan hệ Mỹ-Trung ổn định.

Ông Froman cho rằng, hai bên cần đạt được tiến bộ về hợp tác kinh tế và giải quyết những bất đồng trong bối cảnh có những tác động ngược của chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa dân túy trên khắp thế giới. Đây cũng có thể được xem là thông điệp mà chính quyền ông Obama muốn gửi lại cho chính quyền của ông Trump sắp lên cầm quyền.