Việc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tuyên bố mục tiêu “chấm dứt sự cai trị” của chế độ Assad ở Syria khiến cho điện Kremlin cảm thấy sửng sốt.

Ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên của Tổng thống Nga, nói với báo giới hôm 30/12: "Tuyên bố này (của Tổng thống Erdogan) thực sự rất mới. Đây là một tuyên bố rất nghiêm trọng, trái ngược với những tuyên bố trước đó và sự hiểu biết của chúng ta về tình hình (Syria)".

Nga yeu cau Tho Nhi Ky lam ro tuyen bo lat do Assad - Anh 1

Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitry Peskov: "Đây là một tuyên bố rất nghiêm trọng, trái ngược với những tuyên bố trước đó..."

Ông Peskov nói tiếp: "Chúng tôi hy vọng rằng trong tương lai gần sẽ có lời giải thích về điều này từ đối tác Thổ Nhĩ Kỳ”. Ông nói thêm rằng Nga là nước duy nhất có lực lượng vũ trang hợp pháp ở Syria, theo yêu cầu trực tiếp của chính quyền Syria.

Trả lời một câu hỏi là liệu tuyên bố của Tổng thống Erdogan có ảnh hưởng đến quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, ông Peskov nhấn mạnh rằng Ankara là đối tác của Moscow và do đó cần giải thích lập trường của mình trước khi các nhà chức trách Nga ra quyết định về đối sách. Ông Peskov nói: “"Trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào, chúng tôi hy vọng rằng lập trường (của Tổng thống Erdogan) này sẽ được làm rõ".

Cơ quan báo chí điện Kremlin cho biết Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm ngày 30/11, thảo luận về tình hình ở Syria.

Trong một tuyên bố, Cơ quan báo chí điện Kremlin cho biết: "Đã có một trao đổi sâu rộng về vấn đề Syria, bao gồm cả tình hình ở Aleppo. Một số vấn đề cấp bách về quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đã được nêu lên, trong đó có địa chỉ liên lạc song phương sắp tới trên cấp độ khác nhau”.

Thế nhưng phát ngôn viên Dmitry Peskov từ chối cho biết liệu Tổng thống Erdogan có làm rõ tuyên bố trước đó của ông về “chấm dứt sự cai trị” của Tổng thống Syria Bashar Assad.

Hôm 29/11, Tổng thống Erdogan nói rằng chiến dịch “Lá chắn Euphrates” tại Syria, được phát động vào ngày 24/8, là nhằm lật đổ Tổng thống Assad.

Nhật báo Hurriyet dẫn lời Tổng thống Erdogan tại Hội nghị chuyên đề đầu tiên của Diễn đàn liên nghị viện Jerusalem tổ chức ở Istanbul: "Chúng tôi vào (Syria) để kết thúc sự cai trị của bạo chúa Assad, người đã tiến hành khủng bố nhà nước, không có bất kỳ lý do nào khác”.

Tổng thống Erdogan nói rằng Thổ Nhĩ Kỳ không có tham vọng lãnh thổ ở Syria, nhưng thay vào đó muốn chuyển giao quyền lực cho nhân dân nước này. Ông Erdogan nói thêm rằng Ankara đang tìm cách vãn hồi "công lý” (ở Syria).

Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành chiến dịch “Lá chắn Euphrates” sử dụng bộ binh và không quân ở một số khu vực phía Bắc Syria. Mục tiêu ban đầu của Thổ Nhĩ Kỳ là đánh chiếm khu vực do nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) chiếm đóng và chiến đấu với dân quân người Kurd ở miền Bắc Syria.

Chiến dịch “Lá chắn Euphrates” được phát động vào ngày 24/8, với việc đánh chiếm thị trấn biên giới Jarabulus trên lãnh thổ Syria. Sau đó các lực lượng hỗn hợp bao gồm quân đội Thổ Nhĩ Kỳ và các nhóm đối lập Syria được Ankara hậu thuẫn tiếp tục tấn công phiến quân IS sâu trong lãnh thổ Syria. Chiến dịch này đã bị cả người Kurd Syria lẫn chính phủ ở Damascus Syria cực lực lên án Thổ Nhĩ Kỳ vi phạm sự toàn vẹn lãnh thổ của Syria, khi đổ quân trái phép vào nước láng giềng Trung Đông này.

Trước đó cũng trong ngày 30/11, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova lưu ý rằng tuyên bố của Tổng thống Erdogan về Assad là tuyên bố “bên lề”, trong khi Moscow muốn rút ra kết luận từ tuyên bố công khai chính thức và sẽ chờ đợi.

Phát ngôn viên Zakharova nói: "Liên quan đến việc giải quyết cuộc khủng hoảng Syria và quan hệ song phương với Thổ Nhĩ Kỳ, Nga hành động theo các thỏa thuận đã đạt được ở cấp chính thức và trong liên lạc trực tiếp với lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ”. Bà Zakharova lưu ý thêm rằng Moscow "hành động theo các thỏa thuận và độ tin cậy của các quốc gia, chứ không phải từ những câu trích dẫn có thể đã bị hiểu sai hoặc bị tách khỏi ngữ cảnh”.

Bình luận tuyên bố của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan về phát động chiến dịch quân sự ở Syria, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Nga Sergei Ryabkov nói với báo giới: "Chúng tôi chưa bao giờ có bất kỳ ảo tưởng nào về những mục tiêu của Mỹ và một số đồng minh của Mỹ ở khu vực trong quá trình thực hiện chính sách Syria của họ. Mục tiêu này không được che đậy. Nhiều lần, ở các cấp khác nhau - kể cả ở cấp độ cao nhất, cả Washington lẫn và Ankara đều tuyên bố rằng, họ không nhìn thấy tương lai của Syria cùng với Assad. Do đó, từ góc độ ý nghĩa, điều này không có gì mới lạ cả".

Ông Ryabkov nói thêm rằng mưu đồ “thay đổi chế độ ở Damascus” đang diễn ra với nỗ lực quân sự cụ thể khiến cho phía Nga cảm thấy “lo ngại”.

Chính phủ Syria hiện chưa có bất kỳ phản ứng chính thức nào về tuyên bố nói trên của Tổng thống Erdogan.

Tuy nhiên, theo hãng tin SANA dẫn lời một nguồn tin trong Bộ Quốc phòng Syria nói rằng tuyên bố này của ông Erdogan đặt "dấu chấm hết cho những lời nói dối của ông ta”. Hãng tin SANA dẫn lời nguồn tin này nói: "Tuyên bố nói trên (của Tổng thống Erdogan) cho thấy rõ ràng rằng sự xâm lược trắng trợn của Thổ Nhĩ Kỳ vào lãnh thổ Syria chỉ là kết quả của tham vọng và ảo tưởng. Việc nuôi dưỡng những kẻ ‘Anh em Hồi giáo’ cực đoan đã khiến cho Thổ Nhĩ Kỳ trở thành cứ địa của các nhóm khủng bố, phá hoại ổn định an ninh ở Syria và Iraq. (Tổng thống Erdogan) là người đầu tiên chịu trách nhiệm về sự đau khổ của người dân vô tội do những tên tội phạm khủng bố, được Thổ Nhĩ Kỳ hỗ trợ, gây ra”.