Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte thường bày tỏ mong muốn phát triển quan hệ với Nga nhưng điều này không dễ thành hiện thực.

Quan hệ Nga-Philippines phụ thuộc vào Duterte

Trong một bài viết của mình, chuyên gia Nga Alexei Syunnerberg nhận định rằng, việc ông Rodrigo Duterte lên làm Tổng thống Philippines đã mang lại cơ hội mới để Moscow phát triển quan hệ với nước này và tăng cường vị thế của mình trong khu vực Đông Nam Á.

Một sự trùng hợp đáng chú ý là ông Duterte lên nắm quyền vào tháng 7 năm nay trong bối cảnh hai nước đang kỷ niệm 40 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.

Liệu năm nay có thể trở thành "thời điểm bước ngoặt" trong quá trình phát triển quan hệ giữa hai nước? Về cơ bản, điều đó phụ thuộc vào chính Tổng thống Philippines, nhưng điều này là rất khó lường, bởi ông Duterte thường xuyên thay đổi quan điểm của mình.

Bình luận về vấn đề này, Phó Giáo sư của Học viện Ngoại giao trực thuộc Bộ Ngoại giao Nga là ông Pyotr Tsvetov cho biết, việc mở rộng mối quan hệ với Philippines là một trong những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Nga ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

Nga luôn coi Philippines là một đối tác nhiều triển vọng trong khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực từ phía Moscow và những cuộc tiếp xúc ở cấp cao khá thường xuyên trong những năm qua, có thể nói rằng, Manila không mấy cố gắng tìm cách mở rộng quan hệ với Nga.

Nguyên nhân có thể nằm ở chỗ, Philippines vài chục năm nay đã là đồng minh của Hoa Kỳ. Nhưng bối cảnh khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã có sự thay đổi, chính sách đối ngoại của Nga về nguyên tắc là sẽ thiết lập mối quan hệ đối tác chặt chẽ hơn với Philippines.

Nga lam le hat cang My o Philippines: Kho doan Duterte - Anh 1

Nga sẽ tăng cường hợp tác chặt chẽ hơn với Philippines, cả về quân sự

Đẩy mạnh hợp tác kinh tế

Hiện nay, kim ngạch thương mại Nga-Philippines chỉ đạt mức dưới 2 tỷ USD - một con số rất thấp so với tiềm năng của hai nước. Tuy cả hai bên đều thể hiện quan tâm đến hợp tác đầu tư, nhưng hiện nay chỉ có những lời tuyên bố, chưa có những việc làm cụ thể.

Mặc dù vậy, con số này vẫn còn cao hơn so với khối lượng trao đổi hàng hóa giữa Nga với Lào hay Campuchia. Hơn nữa hiện, kể từ sau khi ông Duterte lên nắm quyền, hai bên đang có điều kiện thuận lợi để gia tăng đáng kể kim ngạch thương mại song phương.

Trong nhiều cuộc gặp và tiếp xúc cấp cao, giới doanh nhân hai nước đã lưu ý rằng, Moscow muốn bán và Manila muốn mua các sản phẩm dầu mỏ. Năm nay, Nga thu hoạch một mùa vụ ngũ cốc khá tốt đẹp và Philippines cũng muốn mua ngũ cốc của Nga.

Ngoài ra, Nga cũng có thể gia tăng khối lượng mua sắm thiết bị điện tử tiêu dùng và hải sản của Philippines.

Nga có thể đầu tư tiền bạc và công nghệ vào việc xây dựng các tuyến đường sắt, vào các dự án hiện đại hóa cơ sở hạ tầng của các cảng và phát triển các vùng đất mới ở Philippines.

Về phần mình Philippines có thể đầu tư vào kinh doanh khách sạn ở vùng Viễn Đông của Nga.

Nếu hai bên ký kết một thỏa thuận liên chính phủ thì có thể thực hiện một kế hoạch đã được lập ra từ khá lâu là thu hút công dân Philippines sang Nga làm việc tại các công trình xây dựng.

Một lĩnh vực quan trọng trong mối quan hệ đối tác giữa hai nước có thể là ngành du lịch, bởi cho đến nay, kết quả hợp tác trong lĩnh vực này là rất khiêm tốn. Hàng năm chỉ có khoảng 30 nghìn khách du lịch Nga đến Philippines, và ít hơn 3 nghìn người Philippines đến Nga.

Một trong những nguyên nhân là chưa có đường bay thẳng giữa Manila và Moscow.

Trong năm 2013 đã xuất hiện chuyến bay thuê bao (Charter Flight) từ Vladivostok đến Manila, nhưng các chuyến bay trực tiếp giữa hai thủ đô sẽ có nhiều hứa hẹn hơn. Ngoài ra, các chuyến bay từ Moscow có thể trở thành tuyến đường quá cảnh cho khách du lịch từ châu Âu.

Gia tăng hợp tác quân sự

Một lĩnh vực hợp tác mới, là sự hỗ trợ cho Philippines trong việc tăng cường khả năng phòng thủ. Các cơ sở sản xuất vũ khí của Nga đã nhiều lần giới thiệu với đại diện của Philippines những phi cơ chiến đấu, máy bay trực thăng, hệ thống tên lửa phòng không Igla.

Tuy nhiên, trước đây không có phản ứng tích cực từ phía Philippines trong các cuộc gặp cấp cao và chỉ mới gần đây ông Duterte mới công bố ý định mua vũ khí của Nga.

Nga lam le hat cang My o Philippines: Kho doan Duterte - Anh 2

Quan hệ Nga-Philippines hoàn toàn phụ thuộc vào ông Duterte

Đây là một lĩnh vực rất tế nhị có chú ý đến việc, trong nhiều thập kỷ qua Manila hợp tác với Hoa Kỳ trong lĩnh vực quân sự, tất cả các thiết bị quân sự của họ đều sản xuất tại Mỹ. và việc thay đổi nhà cung cấp vũ khí là một nhiệm vụ khó khăn về mặt kỹ thuật.

Các loại vũ khí Mỹ quen thuộc với những người lính Philippines, vì thế cần phải hướng dẫn cách sử dụng vũ khí của Nga, do đó, Moscow cần phải làm thế nào để nâng cao số lượng người biết tiếng Nga trong quân đội và trong cả đất nước này.

Phía Nga đã không chỉ một lần đề nghị giúp Philippines đào tạo chuyên gia biết tiếng Nga, kể cả chuyên gia quân sự. Tuy nhiên, để thực hiện đề xuất này phải có một yêu cầu chính thức từ Manila để Moscow cấp học bổng cho công dân Philippines đi đào tạo tại các trường đại học Nga.

Cho đến nay chưa hề có yêu cầu nào như vậy. Nếu trong thời gian tới Manila gửi yêu cầu cho Moscow thì điều đó sẽ cho thấy rằng, nước này quan tâm đến việc phát triển hợp tác với Nga. Như vậy, sự hợp tác Nga-Philippine có triển vọng lớn.

Trong năm kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nga-Philippines, mối liên hệ giữa hai nước có thể lên một cấp độ mới. Tuy nhiên, kết quả trước hết phụ thuộc vào đương kim Tổng thống Duterte, để ông không thay đổi quan điểm của mình.

Nhật Nam