Sự ra đi của Neymar khiến “cấu trúc” MSN bị phá vỡ và chắc chắn có ảnh hưởng rất lớn đến hệ thống chiến thuật mà tân HLV Valverde đang cố gắng xây dựng cho Barca.

Một thời gian dài, Barcelona đã luôn áp dụng sơ đồ 4-3-3 với đội hình cho phép họ thực hiện lối chơi kiểm soát trận đấu, được xây dựng dựa trên các cầu thủ có nền tảng kỹ thuật tốt, đặc biệt là khả năng giữ bóng và rê dắt trong phạm vi hẹp.

Pep Guardiola chính là người đã mang đến đỉnh cao cho Barca với sơ đồ này qua những năm tháng dẫn dắt tràn ngập các danh hiệu. Một đội hình hoàn hảo cho các cầu thủ trưởng thành từ lò La Masia đã được Pep điều chỉnh để chơi theo phong cách huyền thoại tiki-taka.

Kỷ nguyên vàng của Barcelona

Dưới thời Pep, đội hình 4-3-3 của Barca phải có một thủ môn dùng chân tốt (Victor Valdes), hai trung vệ “sáng tạo” sẵn sàng phát động mọi đợt lên bóng (Carles Puyol - Gerard Pique) và hai hậu vệ cánh được giao nhiệm vụ bám biên nhằm tăng chiều rộng cho đội hình đồng thời được khuyến khích thường xuyên dâng cao hỗ trợ tấn công (Dani Alves - Eric Abidal).

Neymar roi Barca: Valverde va 'lo hong' chien thuat the nao? - Anh 1

Đội hình đỉnh cao của tiki-taka.

Ở vị trí tiền vệ, nơi được coi là “trái tim” của đội bóng, trở thành “sàn diễn” của ba tiền vệ sở hữu kỹ thuật thượng thừa, những người nắm giữ khả năng kiểm soát và là bậc thầy trong việc điều tiết lối chơi (Xavi Hernandez, Andres Iniesta và Sergio Busquets).

Phía trên, tiền đạo trung tâm (David Villa) chơi bên cạnh hai người đá cặp luôn xuất phát từ cánh nhằm đảm bảo chiều rộng tối đa nhưng sau đó xâm nhập thẳng vào vòng cấm để tìm kiếm cơ hội ghi bàn (Pedro - Lionel Messi). Cả ba cầu thủ tấn công trong sơ đồ của Pep cũng là những người bắt đầu triển khai lối chơi áp sát lên đối phương khi Barca mất bóng. Về cơ bản, họ là những “hậu vệ” đầu tiên.

Vai trò của Neymar dưới thời Enrique

Mùa trước, Luis Enrique đã dũng cảm thực hiện một bước đi táo bạo khi thay thế sơ đồ 4-3-3 truyền thống cùng phong cách chơi quen thuộc của Barcelona qua nhiều năm để chuyển sang sơ đồ 3-4-3. Sự thay đổi ngay lập tức đem đến hiệu quả với đêm huyền diệu tại Camp Nou. Barca đã ghi tới sáu bàn thắng vào lưới Paris Saint-Germain tại lượt về vòng 1/8 Champions League để giành thắng lợi chung cuộc 6-5, qua đó phá vỡ mọi giới hạn lịch sử của đấu trường danh giá nhất châu Âu.

Neymar roi Barca: Valverde va 'lo hong' chien thuat the nao? - Anh 2

Neymar chơi lùi dưới sự "cách tân" chiến thuật từ Enrique.

Đêm đó, Enrique bắt đầu trận đấu với sơ đồ 3-1-4-2. Neymar chơi hơi lùi xuống ở bên trái hàng tiền vệ còn Andres Iniesta, Sergio Busquets và Ivan Rakitic tạo thành một “tam giác” nơi trung tuyến. Mặc dù Neymar xuất phát gần vòng tròn trung tâm nhưng giống như mọi khi, anh luôn bám biên và kéo giãn hết cỡ đội hình nhằm tạo không gian cho các tiền vệ “rảnh chân” ở tuyến giữa. Nhiệm vụ tối quan trọng mà Neymar đã chứng mình mình đủ khả năng hoàn thành xuất sắc ở Barcelona, giữ chiều rộng và làm cho khoảng cách các vị trí trên sân càng rộng càng tốt.

Khi Barca dần bắt nhịp và áp đặt được lối chơi, điều này cho phép Neymar thoải mái dâng cao phối hợp với Lionel Messi và Luis Suarez hình thành nên sơ đồ 3-4-3. Kết quả, PSG đã không có cách nào ngăn cản tiền đạo người Brazil. Neymar đã thể hiện những phẩm chất tốt nhất khi loại bỏ các hậu vệ theo kèm, luôn hướng bóng về phía trước và tạo ra cơ hội ghi bàn cho các đồng đội. Rõ ràng, chính Neymar chứ không phải Messi hay Suarez mới là ngôi sao sáng nhất trận đấu, người đã mang Blaugrana tới chiến thắng kỳ diệu với hai pha lập công đẹp mắt và đường kiến tạo tuyệt vời cho Sergi Roberto viết lên lịch sử.

Tận dụng nguồn lực vốn có

Giờ đây, khi không còn Neymar , HLV Valverde chắc hẳn sẽ phải thay đổi chiến thuật cho phù hợp với đội chủ sân Nou Camp và khả năng cao chiến lược gia người Tây Ban Nha sẽ luân phiên sử dụng các đội hình 3-4-3, 4-3-3 hay 4-2-3-1, những sơ đồ ưa thích từng được ông áp dụng tại Athletic Bilbao. Nhưng câu hỏi được đặt ra, liệu ai ở Barca hiện tại đủ sức khỏa lấp khoảng trống mà Neymar để lại?

Phía Catalan vẫn còn một cầu thủ đồng hương với tiền đạo người Brazil có thể chơi tốt khi thi đấu cùng Messi và Suarez, đó là Rafinha. Dưới sự dẫn dắt của Enrique, Rafinha đã có 18 lần ra sân ở La Liga mùa trước, ghi được sáu bàn và đóng góp 2 kiến tạo, màn trình diễn xuất sắc nhất của tiền vệ 24 tuổi từ khi được đôn lên đội một Barca. Blaugrana cũng đã kích hoạt điều khoản mua lại cựu cựu tuyển thủ lò La Masia, Gerard Deulofeu từ Everton, người được đánh giá khéo léo và sở hữu kĩ năng đột phá ấn tượng.

Tuy nhiên, để thay thế Neymar, ngôi sao góp mặt trong 113 trận đấu như một phần không thể tách rời của “cấu trúc” MSN, “tam tấu” huyền ảo đã ghi tới 95 bàn thắng, trong đó 59 pha lập công và 36 đường kiến tạo thuộc về Neymar là một nhiệm vụ rất khó khăn và cho đến nay Deulofeu và Rafinha chưa cho thấy cả hai đủ khả năng đảm nhiệm vai trò này.

Coutinho là sự thay thế tốt nhất?

Kể từ khi gia nhập Liverpool từ Inter với giá 8,5 triệu bảng vào năm 2013, Philippe Coutinho đã dần hoàn thiện những kĩ năng để vươn lên thành một trong những tiền vệ hộ công xuất sắc nhất thế giới và là cái tên không thể chạm đến ở sân Anfield.

Neymar roi Barca: Valverde va 'lo hong' chien thuat the nao? - Anh 3

Chỉ Coutinho hoàn hảo với Barca?

Những bước chạy thông minh, khả năng kiểm soát bóng phi thường và sự bùng nổ trong khâu sáng tạo giúp Coutinho rất khó bị “phong tỏa” ở Premier League . Tiền vệ 25 tuổi cũng đã khắc phục được hạn chế ở khâu dứt điểm với 13 bàn thắng bên cạnh 7 pha kiến tạo cho các đồng đội trong mùa giải vừa qua.

Coutinho gần như là sự lựa chọn hoàn hảo cho Barcelona. Giống như nhiều cầu thủ của đội chủ sân Nou Camp, Coutinho không có thể hình lý tưởng nhưng bù lại ngôi sao của The Kop sở hữu những phẩm chất đỉnh cao và duy trì được khả năng kiểm soát bóng trong những tình huống phải đối mặt áp lực lớn.

Dù Liverpool kiên quyết giữ chân Coutinho nhưng với việc Barcelona đã lấp đầy túi tiền từ sự rời đi của Neymar, "Gã khổng lồ" xứ Catalan sẵn sàng duyệt chi 100 triệu bảng để đưa cầu thủ người Brazil về với sân Nou Camp. Và khi đó, mọi quyết định sau cùng thuộc về Coutinho.

Xem màn trình diễn của Philippe Coutinho trước Bayern Munich (Audi Cup 2017):

Thái Sơn - Thể thao Việt Nam | 01:10 05/08/2017