Sau khi Bob Dylan trở thành "chủ nhân" của giải Nobel Văn học năm nay, dư luận đã có nhiều phản ứng trái chiều, trong đó có nhiều ý kiến cho rằng ông không xứng đáng đoạt giải Nobel Văn học.

Dylan xứng đáng giành tất cả những giải Grammy mà ông đã đoạt được, trong đó có cả giải Thành tựu trọn đời mà ông được trao hồi năm 1991. Dylan xứng đáng được lưu danh trong Sảnh Danh tiếng Rock & Roll sau khi ông được ghi tên từ năm 1988 cùng với ban nhạc Beatles, Beach Boys. Dylan là một nhạc sĩ tuyệt vời, một nhà soạn ca khúc đẳng cấp thế giới và là một nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng trong nền văn hóa Mỹ.

New York Times: 'Bob Dylan khong can Nobel Van hoc, song nen van hoc can Nobel' - Anh 1

Biểu tượng âm nhạc Mỹ, Bob Dylan

Nhưng khi Ủy ban Nobel quyết định trao giải Nobel Văn học cho Dylan mà không chọn một nhà văn xứng tầm để tôn vinh, nhiều người nhận thấy đây là một lựa chọn gây thất vọng.

Đồng ý Dylan là một nhà soạn ca từ xuất chúng. Ông đã cho ra đời một cuốn tự truyện và thơ văn xuôi. Người ta có thể phân tích ca từ của ông như thơ ca, song tác phẩm của ông không thể tách biệt với âm nhạc của mình. Dylan nổi tiếng bởi ông là một nhạc sĩ lớn và khi Ủy ban Nobel trao giải Nobel Văn học cho một nhạc sĩ họ đã bỏ lỡ cơ hội vinh danh một nhà văn.

Khi văn hóa đọc đang ngày càng giảm sút thì các giải thưởng văn học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Một nhà văn đoạt được giải thưởng lớn thì có nghĩa là lượng sách bán ra và lượng độc giả của người đó tăng lên rất nhiều, ngay cả đối với một nhà văn nổi tiếng.

Hiện tượng này đã "ứng" ngay với Dylan. Cuốn hồi ký Chronicles: Volume One và hợp tuyển The Lyrics: 1961-2012 đã lọt vào danh sách các tác phẩm bán chạy nhất trên Amazon.com hôm 13/10.

New York Times: 'Bob Dylan khong can Nobel Van hoc, song nen van hoc can Nobel' - Anh 2

Vị trí của cuốn hồi ký "Chronicles: Volume One của Bob Dylan" đã nhảy vọt trong danh sách best-seller của Amazon.com

Cụ thể, cuốn sách ca từ của ông đã nhảy từ vị trí 73.454 lên vị trí thứ 209 trong danh sách best-seller của Amazon. Còn cuốn Chronicles đã từ vị trí 15.690 nhảy vọt lên vị trí 278.

Thêm nữa, các album của Dylan cũng ăn khách trên Amazon. Hai album Bob Dylan's Greatest HitsBlonde on Blonde đều nằm trong 25 CD và đĩa than bán chạy hàng đầu của địa chỉ này.

Trao giải Nobel Văn học cho một cây bút tiểu thuyết hay một nhà thơ là một cách để khẳng định rằng tiểu thuyết và thơ ca vẫn quan trọng, rằng họ là những người xứng đáng được ghi nhận quốc tế.

Âm nhạc đại chúng cũng quan trọng và nó vẫn đang được ghi nhận một cách xứng đáng. Nhưng không ai có thể nghĩ rằng những sự tôn vinh cao quý nhất trong âm nhạc lại được dành cho một nhà văn. Chúng ta sẽ không bao giờ được thấy Zadie Smith hay Mary Gaitskill được ghi tên vào Sảnh Danh tiếng Rock & Roll.

New York Times: 'Bob Dylan khong can Nobel Van hoc, song nen van hoc can Nobel' - Anh 3

Album "Bob Dylan's Greatest Hits" của Dylan nằm trong 25 đĩa CD và đãi than bán chạy nhất của Amazon.com sau khi ông đoạt giải Nobel Văn học

Có thể Ủy ban Nobel không xem nhẹ tiểu thuyết hay thơ ca khi đưa ra lựa chọn này. Bằng việc tôn vinh một biểu tượng âm nhạc, các thành viên của Ủy ban Nobel có thể muốn tạo một luồng văn hóa mới cho giải thưởng này và muốn nó thích hợp với thế hệ trẻ hơn.

Nhưng có rất nhiều cách để Ủy ban Nobel có thể làm được điều đó trong khi vẫn có thể tôn vinh một nhà văn. Họ có thể chọn một nhà văn đã có những sự cách tân đầy ý nghĩa như Jennifer Egan, Teju Cole hay Anne Carson. Họ có thể chọn một nhà văn từ các nước đang phát triển, khu vực đang chưa có nhiều cây bút đoạt giải Nobel. Họ có thể chọn một nhà văn đã tạo dựng được một lượng độc giả chủ yếu qua mạng như Warsan Shire, người đã đoạt giải Thơ Trẻ đầu tiên ở London hồi năm 2014.

Nhưng thay vào đó, Ủy ban Nobel lại trao giải cho một người nổi tiếng quốc tế ở lĩnh vực hoàn toàn khác, một nhân vật đã giành được nhiều sự tôn vinh. Dylan không cần có giải Nobel Văn học, song nền văn học cần có giải Nobel.

Tuấn Vĩ
Tổng hợp