Quốc hội vừa dành hẳn một ngày để nghe đoàn giám sát báo cáo về kết quả giám sát Chương trình MTQG xây dựng NTM gắn với tái cơ cấu nông nghiệp.

Neu nong thon bat on thi ai cung tim len thanh pho - Anh 1

ĐB Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng, nếu nông thôn nghèo đói, bất ổn thì ai cũng tìm cách để lên thành phố

Quốc hội đánh giá rất cao về những kết quả của Chương trình NTM cũng như chỉ ra những hạn chế, tồn tại.

Làm nhà, mua nhà cho con ở Hà Nội

ĐB Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) cho rằng một số tiêu chí trong NTM đưa ra bất hợp lý gây lãng phí như tiêu chí chợ, trung tâm bưu điện… trong khi lại thiếu tiền đầu tư cho trường học, trạm y tế, đặc biệt là các nhà văn hóa thôn, bản.

Kinh nghiệm của một số nước cho rằng nếu cứ phát triển kinh tế thì văn hóa sẽ tiến bộ nhưng bài học phải trả giá đó là nếu chú ý kinh tế thì tiêu cực xã hội cũng phát triển.

“Nhiều ý kiến thảo luận băn khoăn về tệ nạn ma túy, bạo lực học đường… đưa ra những kiến nghị ngăn chặn nhưng không ai đưa ra một lối thoát là tạo điều kiện cho các em vui chơi, sinh hoạt, tạo điều kiện cho các em có nơi giải trí để các em không bị lôi cuốn vào vòng tiêu cực”, ĐB trăn trở.

Cũng theo ĐB Phương, nhiều xã chạy theo thành tích, huy động quá sức dân, huy động cả hộ nghèo, cả người cao tuổi và cả những hộ chính sách. Cá biệt có những nơi lợi dụng NTM nên cán bộ suy thoái đã tham ô và gây nhiều đơn thư khiếu kiện tố cáo và cũng gây phức tạp mất niềm tin trong xây dựng NTM.

Một vấn đề khác cũng được ĐB nhấn mạnh, đó là nguyên lý để giảm tăng dân số làm tăng gánh nặng cho thành phố là cái gốc không phải xử lý ở tại thành phố mà phải đầu tư phát triển cho nông thôn để giữ dân, đồng thời thu hút người dân ở thành thị về với nông thôn.

“Nếu nông thôn nghèo đói, bất ổn định về chính trị thì ai cũng tìm cách để lên thành phố. Suy từ chúng ta mà ra, bây giờ phải nói rất nhiều các đại biểu đây tìm cách cho con cái làm nhà, mua nhà cửa ở Hà Nội và tình hình như thế thì nếu không có thay đổi sẽ lặp lại”, ĐB Phương lo lắng.

Đừng để Bộ thì cây này, Bộ thì con khác

Cho rằng NTM đang bị tắc 3 vấn đề, ĐB Võ Kim Cự (Hà Tĩnh) chỉ rõ: Một là tiêu thụ sản phẩm là mệnh lệnh của sản xuất thì chúng ta tập trung chưa cao, còn phân tán giữa ngành và địa phương, ai cũng hô làm nhưng thực chất để làm một cách bài bản, căn cơ là chưa rõ.

Hai là, khoa học, kỹ thuật đầu tư chưa đúng với tinh thần Nghị quyết 20. Đặc biệt nhất là giống, trong chế biến sâu để cải thiện nông nghiệp. Ba là hình thái tổ chức sản xuất đang manh mún, thực ra đang tự cung tự cấp, siêu nhỏ, công nghiệp đang lạc hậu, manh mún và đang thả nổi.

Từ đây, ông Cự kiến nghị phải quy hoạch và điều chỉnh quy hoạch sản phẩm chủ lực nông nghiệp theo vùng và liên vùng để có vùng nguyên liệu chế biến sâu và hạ tầng dùng chung đó là cảng, sân bay, nước và các hạ tầng khác. Đầu tư công nghệ cao; khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến và công nghiệp hỗ trợ, làng nghề trong nông nghiệp, trong nông thôn.

Coi trọng vai trò của địa phương. Tỉnh, huyện, xã rất quan trọng và có ý nghĩa quyết định. Tránh tình trạng Bộ thì cây này, Bộ thì con khác, nhưng không thể làm thay địa phương.

Đồng quan điểm với ĐB Võ Kim Cự về vấn đề quy hoạch, ĐB Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cho rằng cần xây dựng lại quy hoạch tổng thể các vùng chuyên canh nông nghiệp để giảm thiểu tình trạng phát triển sản xuất tự phát vượt ra ngoài quy hoạch dẫn đến phá vỡ cung cầu trên thị trường, giá cả biến động gây bất hại cho cả doanh nghiệp trong nước và người nông dân.

ĐB Nguyễn Như So cũng đặt vấn đề: thực trạng khí hậu không còn phù hợp với cây lúa. Liệu còn nguồn nước dồi dào cho lúa gạo, biến đổi khí hậu, hạn mặn, nhà máy thủy điện thượng nguồn sông Mê Kông là những yếu tố tác động và bắt buộc chúng ta phải thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi của ngành nông nghiệp.

Do đó ông So kiến nghị nên giảm diện tích cây trồng, cân đối sản xuất lúa một vụ thay vì 2-3 vụ với chất lượng cao hơn tại ĐBSCL. Năm 2015, chúng ta sản xuất khoảng 45 triệu tấn gạo, xuất khẩu khoảng 7 triệu tấn, có cần thiết phải duy trì ở tốp 3 trong sản xuất lúa gạo, trong khi xuất khẩu rau quả mang lại giá trị cao hơn và ngành thủy sản đang phải nhập nguyên liệu để chế biến.

Kết luận phiên thảo luận, ông Phùng Quốc Hiển, Phó Chủ tịch Quốc hội cho hay: Ý kiến của các vị ĐBQH đã được Tổng Thư ký Quốc hội ghi chép và phản ánh đầy đủ. Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo đoàn giám sát và các cơ quan liên quan của Chính phủ hoàn chỉnh dự thảo nghị quyết về kết quả giám sát trình Quốc hội thông qua.