Ước tính trên 1 triệu người sẽ bị tác động nếu kế hoạch xây đập thủy điện được tiến hành.

Ngày 15-10, Ủy hội Sông Mekong (MRC, gồm Campuchia, Lào, Thái Lan và Việt Nam) đã công bố bản dự thảo cuối cùng của báo cáo đánh giá môi trường chiến lược (SEA) đối với đề xuất phát triển 12 dự án thủy điện trên dòng chính sông Mekong ở Campuchia, Lào và biên giới Lào-Thái Lan. Báo cáo SEA nhận định: Phát triển tự nhiên; việc đánh bắt cá; hệ sinh thái trên cạn, dưới nước, sinh kế của người dân… sẽ bị ảnh hưởng và có thể không phục hồi được. Mức độ tác động tùy thuộc vào số lượng, quy mô của các dự án thủy điện. Nguy cơ chính là việc cân bằng phí tổn, lợi ích giữa các nước Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam và giữa các nhóm cộng đồng. Báo cáo chỉ ra rằng các nước có lợi ích từ phát triển thủy điện phải tính đến việc giải quyết các tác động lên những nhóm cộng đồng bị ảnh hưởng, dễ bị tổn thương ở lưu vực. Báo cáo SEA đưa ra bốn phương án chiến lược. Nhóm tư vấn thực hiện báo cáo kiến nghị các nước thành viên MRC nên cân nhắc phương án hoãn tất cả dự án xây đập trên dòng chính. Vì hệ thống sông Mekong khá phức tạp nên không thể đánh giá hết ngay được mức độ và khả năng không thể phục hồi được. Do vậy, cần hoãn xây đập từ 10 năm trở lên và cứ ba năm đánh giá một lần để có thể hiểu biết về hệ thống tự nhiên cũng như tăng cường quá trình quản lý. Bản báo cáo được thực hiện trong 14 tháng này đã đánh giá về tác động của các dự án thủy điện trên dòng chính đến sông Mekong, gồm cả ảnh hưởng của những dự án đã và đang được xây dựng ở vùng thượng lưu Trung Quốc. MINH PHONG