Phi công là robot công nghệ cao có những ưu điểm vượt trội so với con người nhưng dù sao chúng cũng vẫn là những cỗ máy vô tri. Liệu bạn có đủ can đảm giao phó tính mạng của mình và mọi người cho một phi công không phải là con người?

Nen hay khong nen su dung phi cong la robot? - Anh 1

Chuyến bay thử nghiệm với phi công robot lái phụ đã thành công hôm qua 18/10

Với tốc độ phát triển nhanh chóng của ngành hàng không dân dụng và quân đội trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng phi công đang tăng vọt trên thế giới, dẫn tới việc thiết hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực này. Trước tình cảnh đó, một nhóm nhà khoa học đã bắt tay vào nghiên cứu và cho ra đời thế hệ robot đầu tiên có thể điều khiển máy bay.

Hôm qua 18/10, một chuyến bay đặc biệt khởi hành từ Virginia, Mỹ đem theo nhiều kỳ vọng của giới khoa học. Nhìn bề ngoài không có điều gì bất thường ở chuyến bay này ngoại trừ vị trí ghế lái phụ là một cỗ máy với nhiều thiết bị, dây phức tạp.

Nghiên cứu sử dụng robot để điều khiển máy bay là dự án liên kết giữa chính phủ và một số công ty tư nhân trong lĩnh vực hàng không vốn được khởi động từ cách đây vài năm. Chương trình này mang tên “hệ thống phi công lái tự động” (ALIAS) do cơ quan nghiên cứu công nghệ quốc phòng tài trợ.

Mục đích của ALIAS là nhằm phát triển một loại robot có thể thay thế con người trong tương lai ở vị trí lái phụ. Điều đó có nghĩa là những loại máy bay thương mại và quân sự bình thường cần tổ lái 2 người sẽ giảm được ½ nhân sự.

Robot này sẽ khắc phục được điểm yếu của con người là chúng không bao giờ biết mệt mỏi, buồn chán, căng thẳng hay xao nhãng khi cầm lái! Khi xảy ra trường hợp khẩn cấp, cơ trưởng hoàn toàn có thể giao trọng trách cho robot để có thể rời khoang lái xử lý kịp thời.

Nen hay khong nen su dung phi cong la robot? - Anh 2

Nen hay khong nen su dung phi cong la robot? - Anh 3

Robot sẽ khắc phục nhiều nhược điểm nhưng vẫn chưa đủ tin cậy để thay thế con người!

Thực chất việc ứng dụng công nghệ tự động đã được triển khai trên máy bay thương mại từ khá lâu. Trên các chuyến bay, phần lớn phi công chỉ cầm lái khi máy bay cất và hạ cánh. Toàn bộ quá trình còn lại đều có hệ thống “lái tự động” kiểm soát và thực hiện. Tuy nhiên, trên cabin lái vẫn buộc phải có đủ tổ lái 2 người.

Để cho ra đời phi công robot, các nhà khoa học đã nghiên cứu và chế tạo ra không ít robot nhưng chúng đều không thể vượt qua bài kiểm tra về khả năng điều khiển cỗ máy phức tạp như máy bay quân sự và dân dụng. Chỉ tới khi ALIAS ra đời, đã đưa công nghệ này lên một tầm cao mới.

Với thế hệ robot mới, nó có thể đọc được dữ liệu từ hàng chục chiếc đồng hồ ở khoang lái nhờ bộ xử lý siêu hạng và thiết bị camera được gắn trên người. Phi công robot còn được lập trình để phát hiện các thiết bị có được tắt/bật đúng hay không và tự động điều chỉnh cho phù hợp.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học cũng sẽ trang bị cho nó một cơ sở dữ liệu khổng lồ lịch sử các chuyến bay với đúng loại máy bay mà nó được giao phó điều khiển. Không những vậy, robot này còn có khả năng tự động tích lũy kinh nghiệm từ những chuyến bay thực tế cùng con người.

Với “bộ óc” khổng lồ và đầy ắp dữ liệu cần thiết như vậy, phi công robot sẽ đưa ra phản ứng trước mỗi tình huống nhanh hơn con người và nó luôn kết nối, liên lạc ngay lập tức với mặt đất nếu phát hiện có dấu hiệu nào đó có khả năng uy hiếp an toàn bay. Việc duy nhất nó không thể làm đó là quan sát bên ngoài cửa kính lái như con người!

“Phi công robot có thể được ví như thiên tài trong lĩnh vực hàng không. Nó mang “DNA” của mọi dữ liệu chuyến bay, các vụ tai nạn được lưu trữ trong hệ thống. Không quá khi nói rằng bạn có thể yên tâm bay cùng viên phi công robot có kinh nghiệm khoảng 600.000 giờ bay”, ông Langford – CEO của công ty Aurora tham gia vào dự án ALIAS tự hào nói.

Điểm đặc biệt nữa là loại robot này có thể điều khiển gần như mọi chủng loại máy bay từ dân dụng, quân sự, trực thăng hoặc thậm chí những loại máy bay cổ có từ những năm 50 của thế kỷ trước!

Bất chấp những ưu điểm vượt trội của loại phi công robot, hiệp hội phi công quốc tế vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng thay thế con người của cỗ máy siêu việt này.

Keith Hagy – giám đốc kỹ thuật và an toàn của hiệp hội phi công quốc tế – cho rằng dù robot có thông minh tới cỡ nào cũng không thể thay thế con người, đặc biệt trong những trường hợp khẩn cấp đòi hỏi phải có kinh nghiệm xử lý và bộ óc nhạy bén của con người.

Để chứng minh điều đó, ông Hagy lấy ví dụ là trường hợp tai nạn năm 2010 của hãng hàng không Qantas Airliner. Khi đó chiếc máy bay chở 450 hành khách và phi hành đoàn gặp sự cố nổ động cơ. Lửa cháy đã làm hỏng một loạt thiết bị của máy bay và hệ thống hạ càng.

Hệ thống quản lý chuyến bay khi đó quá tải với những cảnh báo nguy hiểm liên tục và không thể đưa ra hướng xử lý. May mắn là trong chuyến bay đó có tới 5 phi công, trong đó có 3 cơ trưởng dày dạn kinh nghiệm đã phối hợp với nhau để hạ cánh an toàn.

“Đó là một ví dụ điển hình cho thấy chúng ta vẫn cần những phi công là con người ngồi trong khoang lái. Với kinh nghiệm và khả năng xử lý nhạy bén tùy thuộc vào tình huống, phi công mới có thể cứu được toàn bộ hành khách. Tôi chắc chắn robot không thể làm được điều đó”, ông Hagy nhận định.

Minh Quang (Mail)