(HNM) - Trước đây, có nằm mơ người xóm chài Vạn Thắng Lợi, xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng cũng không dám nghĩ chỉ trong vòng mươi năm mà xóm mình lại đổi thay đến thế. Trong số 130 hộ dân xóm chài thì 67 hộ đã được lên bờ. Người ở dưới nước cũng đỡ lênh đênh hơn với nghề nuôi cá lồng phát triển. Xóm nghèo xơ xác khi xưa nay khoác trên mình tấm áo mới, khiến những ai từng biết đến nơi đây đều không khỏi ngỡ ngàng.

Đời vạn chài… bảy nổi ba chìm Nói về gốc tích của mình, cụ Trần Việt Phát "già làng" của xóm chài Vạn Thắng Lợi cho hay: Những cư dân đầu tiên của xóm chài này vốn là người xã Phương Đình, kiếm sống dọc sông Đáy (đoạn gần cầu Phùng) di cư tới. Ban đầu, họ không trú ngụ ổn định; dọc sông Hồng từ Phúc Thọ xuống Đan Phượng, mỗi nơi họ ở một thời gian đánh bắt tự nhiên. Bao giờ gần hết cá tất cả lại cùng nhau nhổ neo đến khúc sông mới. Khoảng năm 1954, những hộ dân của xóm chia làm hai ngả. Một số hộ ngược lên xã Trung Châu thành làng chài Vạn Vĩ và một xuôi xuống xã Hồng Hà thành xóm chài Vạn Thắng Lợi. Giống như nhiều làng chài khác, cuộc sống của người dân chài Vạn Thắng Lợi trước đây vô cùng khó khăn, kinh tế dựa hoàn toàn vào nguồn lợi tự nhiên, nhưng chịu nhiều rủi ro bởi thiên tai, mưa bão nên rất nghèo. Gia sản mỗi hộ dân chỉ có một chiếc thuyền lớn rộng khoảng 10-20m² dùng để ở và một chiếc đò bé dùng để đánh bắt cá. Chiếc thuyền lớn vừa là nơi nấu ăn, vừa chứa đồ dùng chài lưới, vừa là nơi sinh hoạt của cả gia đình. Chị Nga, cư dân xóm chài Vạn Thắng Lợi cho hay, đời vạn chài lênh đênh bảy nổi ba chìm. Bất kể mưa nắng, lúc đêm hôm gà gáy, chị vẫn khua mái chèo tỏa đi khắp khúc sông. Hôm nào gặp may lưới chao nhiều cá tôm mang lên chợ bán cũng kiếm được dăm ba chục nghìn đồng, nếu đen đủi thì chỉ đủ cho bữa cơm gia đình. Khổ nhất là vào mùa mưa bão, thuyền trôi dạt, rồi vỡ thuyền là chuyện thường xuyên... Đói nghèo nên trẻ con làng chài thay vì cắp sách đến trường phải theo bố mẹ đi đánh cá. Nhà nào cố gắng lắm cũng chỉ cho con học đến biết đọc, biết viết là nghỉ ở nhà. Khao khát cháy bỏng của người dân chài là được lên bờ nhưng mãi chẳng ai lên được vì không có tiền "tậu" đất. Xóm chài đã bớt lênh đênh Nhưng khát khao đó đã dần trở thành hiện thực khi vào năm 2003, UBND xã Hồng Hà có kế hoạch tái định cư cho các hộ dân chài. 30 hộ đầu tiên có nguyện vọng đã được chính quyền cấp đất tại thôn Tiên Tân (mỗi hộ 100m2) và năm 2008 tiếp tục cấp đất cho 8 hộ. Trong số đó, gia đình cụ Trần Việt Phát là hộ lên bờ sớm nhất. Nhờ an cư nên kinh tế gia đình cụ đã nhanh chóng ổn định. Năm 1991, người dân chài Vạn Thắng Lợi được vay vốn không lấy lãi để nuôi cá lồng. Chỉ với 6 triệu đồng song người dân xóm nghèo đã như "chết đuối vớ được cọc", nhà nhà đầu tư đóng lồng, mua cá giống về thả. Một lứa, rồi hai lứa, kinh tế của người dân khấm khá hơn. Nhiều hộ đã có của ăn của để. Tận dụng lợi thế sông Hồng khu vực thôn Tiên Tân có cảng lớn, nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư thuyền bè làm dịch vụ, hiệu quả cao hơn hẳn so với đánh cá. Đến nay, xóm chài nhỏ bé nhưng đã có hơn 40 hộ gia đình có tàu sông chuyên chở xi măng, cát sỏi, than, gỗ… từ khắp nơi về cung cấp cho cả một vùng rộng lớn. Trong đó có 17 tàu trọng tải lớn, 8 tàu hút cát... Điển hình như gia đình anh Trần Việt Lượng đã đầu tư 2 ô tô, 2 máy cẩu, 4 tàu cát tạo việc làm cho 100 lao động địa phương với mức lương trung bình 4 triệu đồng/người/tháng. Đối với những hộ còn ở dưới nước thì phát triển mạnh nghề nuôi cá lồng. Hiện cả xóm có 50 lồng cá, trong đó hộ nuôi nhiều là 5 lồng, ít là 2 lồng. Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Ngọc Tiến phấn khởi cho hay: Kinh tế của các hộ gia đình xóm chài Vạn Thắng Lợi gần đây phát triển rất mạnh. Nếu như cách đây hơn chục năm, cuộc sống của cư dân dựa hoàn toàn vào sông nước, đời sống bấp bênh, đói nghèo đeo đẳng thì nay Vạn Thắng Lợi chỉ có 5 hộ nghèo, 67 hộ đã lên bờ sinh sống. Đặc biệt, các hộ dân xóm Vạn Thắng Lợi có tinh thần đoàn kết cao, chưa bao giờ xảy ra xích mích hoặc có đơn thư khiếu nại đến xã; tệ nạn xã hội như nghiện hút, cờ bạc, trộm cắp... không có. Hà Nội đến ngày Đại lễ, xóm chài đã nhận được tin vui. Trong tháng 10, UBND xã Hồng Hà sẽ tiếp tục giao đất tái định cư cho 8 hộ, nâng tổng số là 75 hộ được lên bờ. Rồi tin chính quyền đã cấp 1.000m2 đất cho xóm để xây nhà văn hóa và dự án cứng hóa đường giao thông vào xóm sắp được triển khai... Niềm vui ùa về và lan tỏa như những tia nắng mới, xua tan đi quá khứ nghèo khổ và vất vả của kiếp vạn chài một thuở nơi đây.