Hà Nội có hơn 27.000ha đất lâm nghiệp, trong đó, hơn 18.600ha đất có rừng phân bố ở 7 huyện, thị xã (Ba Vì, Thạch Thất, Quốc Oai, Chương Mỹ, Mỹ Đức, Sóc Sơn và Sơn Tây). Thực hiện dự án “Tuyên truyền, tập huấn và xây dựng các mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) trên địa bàn TP Hà Nội” đã có hàng chục lớp tập huấn nâng cao nhận thức cho cán bộ cơ sở, chủ rừng ở các địa phương có rừng, góp phần bảo vệ và phát triển rừng.

Nang cao nhan thuc phong chay, chua chay rung - Anh 1

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Sóc Sơn kiểm tra công tác phòng chống cháy rừng. Ảnh: Bá Hoạt

Huyện Ba Vì là nơi có diện tích rừng lớn nhất TP Hà Nội. Theo Phó Giám đốc Vườn quốc gia Ba Vì Đỗ Thanh Hùng: Đơn vị đang quản lý hơn 9.700ha đất rừng, trong đó diện tích thuộc địa giới hành chính của Hà Nội hơn 7.100ha. Hiện trạng rừng ở Ba Vì có khối lượng thực bì lớn, các trảng cỏ, rừng giang, nứa, lau re, giáng tế, cỏ tranh, lau sậy khá nhiều. Chính vì vậy, Vườn quốc gia Ba Vì được xếp vào diện nguy cơ xảy ra cháy rừng cao. Thống kê các vụ cháy rừng trong 3 năm qua, Vườn quốc gia Ba Vì xảy ra 7 vụ cháy rừng chủ yếu là thực bì, cây giang, cây bụi và rừng trồng… Xung quanh Vườn quốc gia Ba Vì chủ yếu là người dân tộc sinh sống, trình độ dân trí thấp, tập quán canh tác lạc hậu, thiếu vốn đầu tư sản xuất nên vẫn còn tình trạng vào rừng đốt ong, đốn củi ảnh hưởng đến công tác quản lý, bảo vệ và PCCCR và đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến cháy rừng. Tương tự, huyện Sóc Sơn có 11 xã, thị trấn có rừng với tổng diện tích hơn 4.500ha được quy hoạch là rừng phòng hộ, bảo vệ môi trường. Nguyên nhân dẫn đến cháy rừng trong thời gian qua chủ yếu do dùng lửa bất cẩn...

Thực tiễn cho thấy, ngoài yếu tố khách quan như chiến tranh, bom đạn, sét đánh thì nguyên nhân chính gây cháy rừng do con người. Tập quán sử dụng lửa của người dân trong rừng như: Đốt lửa trại ở khu du lịch, đốt nương làm rẫy gần rừng, vào rừng đốt ong… luôn tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao. Để hạn chế cháy rừng, các cấp chính quyền địa phương ở cơ sở cần xây dựng dự án phát triển kinh tế cho nhân dân để giảm sức ép lên rừng; tăng cường tuyên truyền, vận động cộng đồng dân cư sống gần rừng nâng cao ý thức trách nhiệm về công tác bảo vệ, PCCCR là cần thiết, cấp bách.

Những năm gần đây, công tác PCCCR được TP Hà Nội đặc biệt quan tâm, đã có hàng chục lớp tập huấn được mở ở 7 huyện, thị xã có rừng. Thông qua các lớp tập huấn, ý thức về công tác PCCCR của người dân sống trong và gần rừng chuyển biến tích cực. Năng lực chỉ đạo, điều hành, kiểm soát cháy rừng của chính quyền các cấp và lực lượng chữa cháy rừng từng bước được cải thiện. Cán bộ cơ sở, chủ rừng nắm vững kiến thức cơ bản trong PCCCR như: Xây dựng hồ chứa nước, làm đường băng cản lửa, hệ thống chòi canh phát hiện cháy rừng, quy vùng sản xuất nương rẫy để hạn chế tối đa nguy cơ cháy rừng.

Ngoài ra, thông qua tập huấn, cán bộ làm công tác bảo vệ rừng được bồi dưỡng kiến thức để kiểm tra việc thực hiện pháp luật về rừng, an toàn về lửa ở vùng dễ cháy; hướng dẫn vệ sinh ở khu rừng dễ cháy, nhất là khu rừng sau khai thác, nơi đông dân cư sinh sống, qua lại; các hành vi cấm như: Hút thuốc, hun chuột, bắt ong, đốt nương rẫy… ở những khu rừng dễ cháy. Trong công tác quản lý nhà nước, Sở NN&PTNT Hà Nội đã chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tăng cường phối hợp trong bảo vệ và PCCCR với các tỉnh giáp ranh; chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm tích cực, chủ động ứng dụng công nghệ thông tin trong dự báo, thông báo về nguy cơ xảy ra cháy rừng và đề xuất các biện pháp PCCCR...

Đánh giá về công tác PCCCR của địa phương, Phó Chủ tịch UBND huyện Sóc Sơn Vi Thị Bình Anh cho biết, từ đầu năm đến nay, huyện Sóc Sơn phối hợp tổ chức nhiều đợt tuyên truyền về PCCCR tập trung ở khu vực rừng có đông khách du lịch và vào dịp lễ hội đền Gióng. Đồng thời, phối hợp tổ chức 10 lớp PCCCR cho 440 người là cán bộ xã thôn, lực lượng xung kích và tổ đội bảo vệ rừng. Tổ công tác của huyện thường xuyên kiểm tra tình hình thực tế thực hiện công tác PCCCR, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng để tham gia cứu chữa khi có cháy rừng… Nhờ hoạt động tuyên truyền và nâng cao nhận thức, kiến thức kỹ năng, kỹ thuật bảo vệ rừng, PCCCR cho lực lượng bảo vệ rừng tại chỗ, ý thức của cộng đồng được chú trọng, công tác phòng cháy được quan tâm nên các điểm cháy rừng được phát hiện sớm và xử lý kịp thời...

Không riêng Sóc Sơn, công tác chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, tuyên truyền trong bảo vệ rừng, PCCCR được nhiều địa phương có rừng trên địa bàn thành phố triển khai, đạt kết quả cao. Nhờ vậy, mấy năm gần đây, trên địa bàn thành phố không xảy vụ cháy rừng gây thiệt hại lớn về kinh tế...

Minh Phú