Môi trường nông thôn là một trong những tiêu chí khó đạt nhất trong quá trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Thị xã Quảng Yên (Quảng Ninh) không phải ngoại lệ khi địa phương này đang hết sức đau đầu với bài toán xử lý rác thải nông thôn.

Các điểm tập kết tự phát

Xóm Bấc và xóm Đông, xã Liên Vị bấy lâu nay đã là điểm tập kết rác thải sinh hoạt của cư dân trong vùng. Những điểm tập kết này là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với bà con nhân dân nơi đây.

Theo phản ánh của các hộ dân sinh sống quanh khu vực này, gần như các loại rác thải sinh hoạt hằng ngày của địa phương đều được các tổ thu gom rác kéo về đây tập kết chờ xử lý.

Nan giai bai toan xu ly rac thai nong thon - Anh 1

Rác thải sinh hoạt đang là bài toán khó giải đối với các địa phương

Điều bất cập xảy ra, đó là tình trạng rác bị ứ đọng thường xuyên nhưng không có bất kỳ một biện pháp xử lý nào khiến tình trạng môi trường tại hai điểm này bị ô nhiễm trầm trọng.

Rác đổ bừa bãi nằm lộ thiên ngay trên đường đi, thậm chí còn trôi xuống cả kênh mương, đồng ruộng, ảnh hưởng đến SX và sinh hoạt của các hộ dân xung quanh, gây nhiều bức xúc cho người dân.

Ông Lê Văn Le, người dân sống ở gần điểm tập kết rác thôn Xóm Đông cho biết: “Nhiều lần chúng tôi phản ánh đến chính quyền địa phương về những bất cập từ các điểm tập kết rác gây ô nhiễm, nhưng đến nay nó vẫn không được khắc phục, giải quyết ổn thỏa. Điều bất cập nhất, mỗi ngày có từ 3-10 xe rác tập kết về đây nhưng phải 1-2 ngày sau rác mới được vận chuyển đi xử lý”.

Theo ông Le, chỉ một phần rác trên xe được chuyển đi, còn lại nhiều bao rác vất ngổn ngang nằm ngay cạnh đường đi gây ứ đọng và mất vệ sinh môi trường xung quanh. Gia đình ông và các hộ dân sống ở gần điểm tập kết rác này bị ảnh hưởng rất nhiều. Những ngày nắng, mùi hôi thối từ bãi rác bốc ra rất khó chịu. Còn những ngày mưa, nước sẽ cuốn theo nước thải, rác, túi nilon... xuống đường, kênh mương nội đồng.

Ông Vũ Văn Huy, Chủ tịch UBND phường Phong Cốc cho biết: Toàn bộ tuyến kênh này được xây dựng từ năm 2008-2010 với mục đích tiêu thoát nước là chính, nhưng hiện nay chúng đang bị ô nhiễm rất nghiêm trọng.
Nguyên nhân chủ yếu do ý thức của một số hộ dân còn kém, rác xả bừa bãi xuống kênh tiêu; việc xử lý rác trên kênh không triệt để, trong khi đó lượng chất thải, rác thải ngày một nhiều...
Nhiều lần địa phương đã tìm cách tháo gỡ bằng cách nạo vét tuyến kênh tiêu và vận động tuyên truyền người dân nhưng đến nay bài toán xử lý ô nhiễm tại đây vẫn đang bị bế tắc chưa có lời giải.

Còn tại phường Phong Cốc, tuyến kênh tiêu nước dài 1,5km chạy quanh khu vực dân cư (khu 1, 2, 3, 4, 5 và 6) đang bị ô nhiễm nặng nề do rác thải bủa vây. Tệ hơn là các loại rác, nước thải chăn nuôi của các hộ dân đổ thải trực tiếp ra kênh. Trên mặt nước, từng bịch túi nilon với nhiều rác thải trôi nổi tự do trong dòng nước đen kịt, hôi hám.

Không những thế, một số hộ còn vứt cả xác chết động vật xuống kênh tiêu, không chỉ ảnh hưởng đến môi trường xung quanh mà còn làm tăng nguy cơ bùng phát lây nhiễm dịch bệnh.

Cả thị xã chưa có nhà máy xử lý rác

Ở TX Quảng Yên, không chỉ có 2 khu tập kết rác thải tự phát trên, mà tại các khu dân cư, các tuyến kênh mương, chợ..., tình trạng rác thải sinh hoạt đang khiến chính quyền các địa phương hết sức đau đầu mà chưa tìm ra lời giải.

Được biết, tháng 8/2014, nhà máy xử lý rác thải duy nhất ở Quảng Yên đặt tại phường Cộng Hòa bị dừng hoạt động. Kể từ khi ngừng hoạt động đến nay, việc xử lý rác thải tại Quảng Yên bị đình trệ đi nhiều. Hiện tại việc thu gom, xử lý rác thải tại TX Quảng Yên phải đổ nhờ các bãi rác lân cận như (TP Hạ Long và TP Uông Bí).

Ông Lê Văn Tháp, Trưởng phòng Tài nguyên- Môi trường TX Quảng Yên, cho biết dù nhiều năm nay, bài toán xử lý rác thải luôn được chính quyền địa phương quan tâm, cố gắng chỉ đạo, khắc phục nhưng hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Do quá trình đô thị hóa nhanh, dân số tăng kéo theo đó số lượng rác thải rắn và rác thải sinh hoạt của người dân tăng lên đáng kể.

“Trung bình lượng rác thải của toàn TX Quảng Yên dao động từ 1.300-1.500 tấn/tháng. Với khối lượng rác lớn, trong khi địa phương vẫn chưa xây dựng được một nhà máy xử lý rác thải thay thế nhà máy đã bị dừng hoạt động khiến việc thu gom, xử lý rác thải tại các xã, phường gặp nhiều bất lợi.

Bởi quá trình vận chuyển xa, khiến chi phí thu gom rác sẽ cao hơn. Trong khi đó, hầu hết các địa phương đều thiếu kinh phí xây dựng các điểm tập kết rác đạt chuẩn dẫn đến tình trạng ô nhiễm phát ra từ các điểm tập kết rác...”, ông Tháp cho hay.

Theo ông Tháp, với tốc độ phát triển như hiện nay, thì thời gian tới TX cũng cần một khu xử lý rác thải tập trung. Tuy nhiên, hiện vấn đề tìm địa điểm phù hợp cũng như quy mô của nhà máy xử lý rác thải vẫn đang là bài toán khó đối với địa phương.

“Về lâu dài việc quy hoạch xây dựng nhà máy xử lý rác thải tại TX Quảng Yên là nhu cầu cấp thiết. Hiện địa phương cũng tìm vị trí nghiên cứu quy hoạch nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt tại khu Lâm Sinh 1 (phường Minh Thành) nhưng chưa được tỉnh phê duyệt.

Để giải quyết tình trạng ô nhiễm rác thải tại khu dân cư, vùng nông thôn hiện nay, trước mắt địa phương sẽ tăng cường thu gom xử lý rác.

Ngoài ra, từ nay đến cuối năm 2016, TX sẽ hỗ trợ mua 500 thùng đựng rác cho các xã, phường và tiếp tục tuyên truyền sâu rộng nâng cao ý thức người dân nhằm chung tay bảo vệ môi trường sống xung quanh...”, ông Tháp nói.