Giảm quá tải bệnh viện, giảm nằm ghép tiến tới việc mỗi bệnh nhân được nằm một giường là chủ trương nhiều năm nay của ngành Y tế, song thực tế tại nhiều cơ sở, tình trạng nằm ghép vẫn diễn ra nghiêm trọng mà không có biện pháp cải thiện.

Nam ghep benh vien o tuyen tren: Chua cai thien! - Anh 1

Giường bệnh được tận dụng mọi ngóc ngách tại Khoa Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: DN.

Điệp khúc chờ!

Theo thống kê của Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, năm 2015, hơn 10 bệnh viện đã ký cam kết không để bệnh nhân nằm ghép. Còn đến thời điểm này, cả nước có gần 40 bệnh viện tuyến trên cam kết không để bệnh nhân nằm ghép sau 24- 48 giờ.

Khảo sát tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội như Bệnh viện Phụ sản Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương... trong những ngày gần đây không khó bắt gặp hình ảnh 2-3 bệnh nhân nằm ghép trên một giường. Có mặt tại tầng 4 Khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chiều 8-11, phóng viên thấy toàn bộ các giường bệnh đều nằm ghép, tuyệt nhiên không có giường bệnh nào có một bệnh nhân.

Khi được hỏi nhiều bệnh nhân và người nhà đều cho rằng mong ước của họ là được có giấc ngủ ngon mà không lo phải nằm nghiêng hay trở mình ảnh hưởng đến người nằm đảo chiều trên chiếc giường quá nhỏ. Theo lời nhiều bệnh nhân đang điều trị tại đây, tình trạng quá tải khiến bệnh nhân phải nằm ghép diễn ra từ lâu song vẫn không thể khắc phục được do số lượng bệnh nhân thì đông mà số giường bệnh lại ít. Bác Nguyễn Văn Hùng (Lập Thạch, Vĩnh Phúc) cho biết, từ ngày vợ bác nhập viện do bệnh viêm gan vi rút đến nay đã hơn 10 ngày, ngày nào cũng phải nằm ghép 2 bệnh nhân, việc sinh hoạt, ăn uống nghỉ ngơi rất bất tiện.

Không chỉ ở Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới mà tại Viện Tim mạch quốc gia, Khoa Thần kinh của Bệnh viện Bạch Mai, tình trạng nằm ghép diễn ra trầm trọng. Theo đó, tại Viện Tim mạch quốc gia, hiện có 278 giường nhưng tới 525 bệnh nhân, tại khoa Thần kinh có 200 giường nhưng cũng có tới 264 bệnh nhân điều trị nội trú. Bên cạnh đó do các cơ sở y tế chưa bố trí được dịch vụ chăm sóc bệnh nhân nên khi có người thân bị bệnh, người nhà phải thay nhau túc trực để chăm sóc. Điều này càng làm gia tăng áp lực quá tải tại các phòng bệnh khi giường bệnh thì nhiều, kê san sát, phòng bệnh lại nhỏ, lượng người ra vào quá lớn nên phòng bệnh luôn đông đúc, ngột ngạt, việc người nhà bệnh nhân nằm gầm giường, hành lang hay gốc cây không hiếm tại đây.

Còn tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương, tình trạng nằm ghép diễn ra nhiều năm nay và vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Chị Nguyễn Thị Hạnh người thân của sản phụ Nguyễn Thị Hương đang nằm tại Khoa sản tầng 5, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, từ lúc đẻ xong đến nay em chị luôn phải nằm ghép 2 sản phụ/giường. “Sản phụ vừa sinh em bé xong, cơ thể mệt mỏi cần nghỉ ngơi, phục hồi và vệ sinh cơ thể nhưng giường thì bé mà có tới 2 sản phụ nằm ghép, khiến sinh hoạt rất bất tiện”, chị Hạnh kể.

Đau xót hơn phải kể đến lời than đến xé ruột của một bệnh nhân ung thư gửi tới lãnh đạo Bộ Y tế trong chương trình Tọa đàm trực tuyến: Giảm tải bệnh viện- cam kết vì người bệnh do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức gần đây khi bệnh nhân này đặt câu hỏi với lãnh đạo Bộ Y tế: Thực tế những bệnh nhân ung thư như tôi vốn đã rất khốn khổ với việc đấu tranh giành sự sống nhưng còn khốn khổ hơn khi phải nằm 2-3 người/giường, sinh hoạt khó khăn, bất tiện. Mong mỏi lớn nhất của gia đình tôi cũng như nhiều người bệnh ung thư lúc này là một bệnh nhân/giường, nhưng điều đó dường như còn xa vời. Vậy tôi xin hỏi lãnh đạo Bộ Y tế, thời gian còn lại của bệnh nhân ung thư như tôi không nhiều, liệu tôi có chờ được đến lúc mỗi bệnh nhân một giường không?

Vẫn còn là ước mơ

Để giảm quá tải bệnh viện tiến tới không còn nằm ghép, Bộ Y tế đã, đang và sẽ thực hiện nhiều giải pháp để từng bước nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh đáp ứng nhu cầu của nhân dân và giảm quá tải bệnh viện. Cụ thể như thêm chỉ tiêu giường bệnh kế hoạch; tăng điều trị ngoại trú; giảm ngày điều trị nội trú hợp lý; tích cực thực hiện cải cách hành chính, giảm phiền hà cho người bệnh. Đồng thời, Bộ Y tế đã chỉ đạo tăng cường các hoạt động hỗ trợ nâng cao năng lực tuyến dưới thông qua việc tăng cường hoạt động chỉ đạo tuyến nhằm hướng dẫn hỗ trợ chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật, đôn đốc, theo dõi đánh giá hiệu quả hoạt động chuyên môn của các bệnh viện tuyến trên đối với các bệnh viện tuyến dưới; xây dựng mô hình bệnh viện vệ tinh khu vực miền Bắc chuyên ngành ngoại khoa, nội khoa.

Dù triển khai nhiều nội dung nêu trên, song thực tế cho thấy, do tâm lý đổ lên tuyến trên khám chữa bệnh, ít tin tưởng vào y tế tuyến dưới nên các bệnh viện tuyến trên không những không có dấu hiệu giảm tải mà tình trạng quá tải, nằm ghép của một số bệnh viện tuyến Trung ương còn ngày càng trầm trọng hơn. Tại Hội nghị tập huấn xây dựng Đề án Bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2016- 2020 được Bộ Y tế tổ chức vừa qua, ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế thừa nhận, hiện nhiều bệnh viện khá thờ ơ, không cử lãnh đạo tham dự để nắm vấn đề về xây dựng và triển khai nhiều nội dung trong đề án bệnh viện vệ tinh. "Việc triển khai đề án bệnh viện vệ tinh là giải pháp quan trọng hạn chế quá tải, giảm nằm ghép, chuyển bệnh nhân về tuyến dưới của Bộ Y tế nhưng nếu lãnh đạo các bệnh viện không sát sao thực hiện thì Đề án Bệnh viện vệ tinh, giảm quá tải bệnh viện sẽ không đạt hiệu quả như mong muốn", Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh nói.

Bên cạnh đó, để giảm tải bệnh viện, tiến tới không còn nằm ghép, Bộ Y tế có chủ trương khuyến khích các bệnh viện ký cam kết không nằm ghép, song đến thời điểm hiện tại, theo thống kê của Cục Quản lý khám chữa bệnh trong số 38 bệnh viện tuyến Trung ương, đến nay vẫn còn hơn 10 bệnh viện chưa thể ký cam kết không để bệnh nhân phải nằm ghép như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Mắt Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương…

Lý giải về tình trạng quá tải tại Bệnh viện Bạch Mai và việc chưa thể cam kết không nằm ghép, ông Dương Đức Hùng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp cho biết, vì là tuyến cuối, bệnh viện thường xuyên phải tiếp nhận một lượng lớn bệnh nhân nặng; Bệnh viện Bạch Mai chỉ có 2.300 giường bệnh, nhưng thường xuyên có khoảng 4.000 bệnh nhân điều trị nội trú, nhiều khi rất khó liên hệ để chuyển bệnh nhân đi bệnh viện khác trong khi cơ sở vật chất có hạn, nên hiệu quả giảm tải vẫn chưa thể như mong đợi.

Cũng theo Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, bệnh viện đã có 15 Khoa phòng không còn tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép; còn lại 11 Khoa, phòng trọng điểm như Tim mạch, Hô hấp, Truyền nhiễm, Thận, Tiết niệu vẫn phải ghép 2 bệnh nhân một giường trở lên. "Bệnh viện Bạch Mai đã bắt đầu triển khai xây dựng Trung tâm Khám bệnh, điều trị trong ngày, đồng thời cải tạo, nâng cấp khoa Thần kinh và Viện Sức khỏe tâm thần. Dự kiến sau 2 năm nữa, công trình này sẽ hoàn hiện với quy mô 9 tầng nổi là nơi khám chữa bệnh và 3 tầng hầm dành để làm nhà để xe sẽ căn bản khắc phục tình trạng nằm ghép của bệnh nhân", ông Dương Đức Hùng thông tin.

Thực tế quá tải bệnh viện đang đòi hỏi ngành Y tế phải đẩy nhanh hơn tiến độ các dự án xây mở rộng bệnh viện tuyến Trung ương, đồng thời giúp các bệnh viện tuyến dưới thực sự nâng cao được năng lực khám, chữa bệnh. Có như vậy, việc thực hiện Đề án giảm tải bệnh viện mới đạt được những kết quả bền vững. Các chuyên gia y tế cho rằng, để giảm tải bệnh viện cần có thời gian và thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó giải pháp căn cơ là nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, củng cố niềm tin ở các cơ sở y tế tuyến dưới, giúp người bệnh an tâm khi tới các cơ sở y tế tuyến dưới khám chữa bệnh.

Dương Ngân