Năm 2013 đang khép lại. Nhìn lại năm qua, có thể thấy, đây là một năm sôi động có nhiều sự kiện, dấu ấn mang tính quan trọng cũng như nổi cộm về mặt pháp luật. Từ việc xây dựng, sửa đổi thành công đạo luật gốc: hiến pháp cho đến thực hiện pháp luật mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực trong đó có mặt trận phòng, chống tham nhũng.

Từ những sự kiện "động trời”, lộ ra những "lỗ hổng”

Ngay giữa kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIII, một vụ trọng án đã làm xôn xao dư luận, gây nhiều tranh luận. Đó là vụ án xảy ra tại Thẩm mỹ viện Cát Tường (thuộc quận Hai Bà Trưng- Hà Nội). Vị phụ trách cũng là trực tiếp hành nghề tại trung tâm này, bác sĩ Nguyễn Mạnh Tường, công tác tại bệnh viện Bạch Mai - Hà Nội. Trong khi hành nghề thẩm mỹ, bác sĩ này đã gây ra cái chết của chị Lê Thị Thanh Huyền. Điều oái oăm là y lại đem xác chị Huyền ném xuống sông Hồng để phi tang. Cho đến nay, mặc dù đã hết sức cố gắng, tốn không biết bao nhiêu là tiền của, công sức, cơ quan điều tra và gia đình vẫn chưa tìm thấy xác nạn nhân. Vụ án không chỉ báo động về sự xuống cấp tàn tệ của y đức, đã làm hé lộ sự buông lỏng quản lý.

Cũng ngay trong kỳ họp Quốc hội này, vụ án oan sai với việc ngồi tù tới 10 năm của ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang) vì tội giết người đã tiếp tục làm dư luận dậy sóng. Vụ oan sai vỡ lở khi kẻ thủ ác chính thức ra đầu thú. TAND TC ra kháng nghị, rồi Hội đồng thẩm phán TANDTC đã xét xử tái thẩm, hủy các bản án trước đó, điều tra lại từ đầu. Những vấn đề sai lệch trong quá trình tố tụng, từ điều tra, truy tố đến xử án mà nguyên nhân từ đầu cho thấy là sự nhục hình, bức cung...

Và rồi trong dịp cuối năm này, những phiên tòa vang động pháp đình như các phiên tòa xử đại án tham nhũng tại Công ty cho thuê tài chính II (ALCII-thuộc Ngân hàng Agribank), Tổng Công ty hàng hải Việt Nam (Vinalines) mà vị tham quan Dương Chí Dũng là một điển hình. Từ trong các vụ án cho thấy không chỉ báo động sự xuống cấp đạo đức của cán bộ mà là sự lỏng lẻo trong quản lý kinh tế, dẫn đến sự thất thoát hàng ngàn tỷ đồng của Nhà nước, của dân.

Trên đây chỉ mới điểm một số các vụ việc, sự kiện điển hình. Cũng còn không ít các vụ việc kiểu như để lọt gần 220 kg heroin tại cửa khẩu sân bay Tân Sơn Nhất, cho thấy những lỗ hổng lớn trong công tác quản lý kinh tế, công tác cán bộ, giáo dục tuyên truyền...yêu cầu phải "lấp kín”, là việc cần làm ngay.

Và việc xiết lại kỷ cương

Năm qua, cả nước từ Bắc chí Nam, trong nước, ngoài nước đã sôi động cho đợt sinh hoạt pháp lý: Lấy ý kiến đóng góp cho Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992. Hơn 26 triệu lượt ý kiến đã thực sự thể hiện tâm huyết, trách nhiệm của công dân, của mọi người con Việt Nam đối với việc xây dựng đạo luật gốc, giúp sức cho việc xây dựng đất nước. Với rất nhiều quan điểm, ý tưởng, từ ý kiến ngắn cho đến nghiên cứu sâu sắc của các nhà khoa học...đều đã được Ủy ban sửa đổi Hiến pháp tiếp thu, tổng kết lại bản Hiến pháp sửa đổi, được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua với số phiếu cao. Hiến pháp sửa đổi đã nhấn mạnh đến trách nhiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam, vai trò, nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam, nhiệm vụ của các cơ quan từ Chính phủ cho đến Tòa án, Viện kiểm sát... Hiến pháp mới sẽ tạo đà phát triển, mở ra một thời kỳ mới phát triển kinh tế, xã hội, hội nhập quốc tế.

Cùng với hiến pháp, năm qua 27 dự án luật, pháp lệnh đã được xem xét. Quốc hội đã cho ý kiến, thông qua 17 dự án. Nhiều luật đã được xem xét sửa đổi như Luật Đất đai, với việc quan tâm đến quyền lợi người dân, chú trọng đến vấn đề thu hồi đất, giá đất, khắc phục các lỗ hổng, hạn chế trước đây.

Không chỉ trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, năm qua, công tác phòng chống tham nhũng đã có nhiều biến chuyển, với tinh thần quyết liệt hơn. Với hơn 15.000 cuộc thanh, kiểm tra của các cấp các ngành, 315 vụ án về tham nhũng đã được khởi tố, 7 đoàn công tác của Ban chỉ đạo TƯ về PCTN kiểm tra 11 địa phương, 4 cơ quan Trung ương, nhất là qua tinh thần xử lý các vụ đại án tham nhũng vừa qua, 4 án tử hình trong 2 vụ án đưa ra xét xử đã chứng minh điều đó.

Hiến pháp sửa đổi có hiệu lực từ 1-1-2014, đòi hỏi hệ thống pháp luật phải được bổ sung, hoàn thiện đáp ứng tinh thần đổi mới kịp thời. Dự kiến năm 2014, sẽ có khoảng 36 dự án luật được xem xét, đồng thời đòi hỏi các văn bản dưới luật liên quan phải kịp thời. Như tinh thần của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo: không để nợ đọng văn bản. Với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, đưa hiến pháp mới vào cuộc sống, xiết lại kỷ cương, với sự quyết tâm cao của toàn xã hội sẽ thực sự tạo đà cho đất nước phát triển vững mạnh.

Kiên Long