Ngày 29/10, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga, Igor Konashenkov cho biết, Mỹ đã lên tiếng xin lỗi sau vụ máy bay E-3 suýt va chạm với Su-35 Nga tại Syria.

Hãng thông tấn AP dẫn lời phát ngôn viên Igor Konashenkov cho biết "phía Mỹ đã xin lỗi Nga về sự cố trên".

Trước khi Mỹ đưa ra lời xin lỗi này, Tướng Jeff Harrigian, chỉ huy Bộ chỉ huy trung tâm Không quân Mỹ cho biết rằng một chiếc tiêm kích Nga và chiếc E-3 Mỹ đã suýt đâm nhau trên không phận gần thành phố Deir al-Zour, Syria hôm 17/10.

Theo tướng Harrigian, tiêm kích Nga đã không nhìn thấy máy bay Mỹ trong màn đêm. Trong khi đó, ông Igor Konashenkov hôm 29/10 đã đổ lỗi cho phía Mỹ về sự cố này.

Truyền thông Nga cho biết, ngay sau sự cố, bộ chỉ huy Lực lượng hàng không vũ trụ Nga ở Syria đã liên lạc với phía Mỹ để tìm ra câu trả lời thỏa đáng.

My xin loi Nga - Anh 1

Máy bay E-3 Sentry.

Được biết, E-3 Sentry hiện là máy bay do thám hàng đầu của Mỹ đã được nước này điều đến thực hiện nhiệm vụ tại Syria. Theo nhà sản xuất Boeing, E-3 Sentry là máy bay chỉ huy, cảnh báo sớm hiện đại hàng đầu thế giới.

Chiếc đĩa xoay trên thân E-3 chính là điểm quan trọng nhất của chiếc máy bay này, bên trong nó là radar AN/APY-1/2 AWACS của hãng Northrop Grumman, như đã nói khi radar ở chế độ hoạt động đĩa sẽ xoay 6 vòng/phút, còn khi rađa không hoạt động đĩa sẽ xoay 1 vòng mỗi 4 phút.

Loại radar sử dụng trên E-3 này có các chế độ hoạt động: Quét xung Doppler không độ cao (PDNES) cho chức năng giám sát mục tiêu trên không, quét xung Doppler có độ cao (PDES) để xác định độ cao mục tiêu, chế độ quét rađa ngoài đường chân trời, nhận thông tin chỉ huy thụ động, chế độ giám sát biển sử dụng xung cực ngắn để giám sát tàu bè và cuối cùng là chế độ chờ.

Sau đó Tập đoàn Boeing, với công nghệ cảm biến điện tử của riêng họ và sự hỗ trợ của Northrop Grumman với vai trò là nhà thầu phụ đã tiến hành chương trình nâng cấp rađa cho E-3 Sentry tập trung ở khả năng phát hiện cho radar AN/APY-1/2 các mục tiêu độ phản xạ hiệu dụng nhỏ, tên lửa hành trình và khả năng chống gây nhiễu điện tử.

Khả năng này đạt được nhờ việc lắp đặt máy tính cho hệ thống rađa cảnh giới (SRC) mới thay thế cho công nghệ Doppler kĩ thuật số cũ và chuyển các phần mềm tích hợp thành ngôn ngữ ADA.

Ngoài ra, trên E-3 còn trang bị hệ thống phân biệt địch - tan AN/APX-103, nó liên tục cung cấp thông tin về tất cả các mục tiêu trong tầm quét, thông tin sẽ là tình trạng IFF (cho biết mục tiêu là quân mình hay quân địch, khoảng cách, phương vị, độ cao và mã nhận điện).

Bản E-3D cho Không quân Anh sử đụng động cơ CFM-56 và được kí hiệu "Sentry AEW.1", bản E-3F dành cho Pháp với những tùy chọn riêng theo Pháp yêu cầu.

Có một điều thú vị là Iran cũng đặt mua 3 chiếc E-3 Sentry cho không quân của họ, tuy nhiên cuộc cách mạng hồi giáo năm 1979 ở Iran đã chấm dứt mọi quan hệ quân sự giữa Mỹ và quốc gia Hồi giáo này.

Phiên bản E-3 Sentry mới nhất là loại E-3G đang được Boeing thử nghiệm những nâng cấp sâu ở hệ thống điện tử và hiệu suất tác chiến, trong đó có thể kể đến những thứ như buồng lái kiểu cũ sẽ được thay thế hoàn toàn bởi buồng lái mới hoàn toàn màn hình số để theo kịp xu hướng các loại máy bay thế hệ 5.

Tác chiến trên E-3 Sentry là kíp phi công 4 người cùng đội ngũ chuyên viên tác chiến điện tử từ 13 đến 19 người. Sức mạnh đến từ 4 động cơ Pratt&Whitney TF33-PW-100A cho E-3 Sentry đạt tốc độ tối đa 981km/h với tầm hoạt động 7.400km ở độ cao 12.500m.

Thời gian hoạt động liên tục 8 giờ trên không đảm bảo tốt các hoạt động tác chiến liên tục, hơn nữa nó còn có thể được tiếp dầu trên không từ máy bay KC-135 Stratotanker giúp tăng đáng kể khả năng quần thảo trên bầu trời cho E-3.

Từ khi ra đời, E-3 đã đóng vai trò quan trọng trong các cuộc chiến Mỹ tham gia như chiến dịch Lá chắn Sa mạc năm 1990 ở vịnh Péc-xích, sau đó là bài kiểm tra sức mạnh trong chiến dịch bão táp sa mạc năm 1991, nơi chứng kiến lực lượng không quân hùng mạnh của Saddam Hussein bị loại bỏ hoàn toàn cho đến những chiến dịch gần đây nhất của liên quân NATO là thiết lập và tiêu diệt Không quân Lybia năm 2011.

Clip máy bay E-3 Sentry phô diễn sức mạnh

Thùy Dung