Mỹ mất đồng minh ở châu Á vì nước này liên tục rao giảng về vấn đề dân chủ trong khi không chú ý tới những vấn đề thiết thực.

Tờ Le Figaro của Pháp cho rằng Mỹ đã thua Trung Quốc một hiệp trong cuộc đọ sức tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Một trong những nguyên nhân là do Washington mải mê rao giảng đạo lý về vấn đề dân chủ trong khi không có những bước đi thiết thực về kinh tế.

Trong bài viết “Mỹ để thua 1 hiệp đấu ở châu Á” tờ Le Figaro cho biết trong chuyến thăm chính thức Bắc Kinh ngày 20/10, Tổng thống Philippines Duterte đã hùng hồn tuyên bố quyết tâm “ly dị với Mỹ” để xích lại gần Trung Quốc.

My thua Trung Quoc vi mai rao giang dao ly - Anh 1

Tổng thống Philippines Duterte (trái) trong chuyến thăm Trung Quốc mới đây

Trước đó không lâu, ông Duterte đã thông báo ngừng các cuộc tập trận chung với Mỹ và đề nghị quân Mỹ rút dần khỏi Philippines.

Câu hỏi được đặt ra là những tuyên bố như vậy của tân Tổng thống Philippines phải chăng đang báo hiệu một sự thay đổi hoàn toàn ván bài địa chính trị ở châu Á?

Theo bài báo, thực tế là đầu thế kỷ 21 này được đánh dấu bằng một cuộc đọ sức của 2 cường quốc Trung Quốc và Mỹ giành quyền kiểm soát vùng Thái Bình Dương. Qua những diễn biến gần đây trong khu vực, có thể nói lúc này “Washington chưa thua cả trận đấu nhưng họ vừa thua 1 hiệp đấu quan trọng”.

Philippines từng là thuộc địa của Mỹ trong một thời gian dài (từ năm 1898-1946) rồi sau đó trở thành đồng minh của Mỹ trong cuộc đối đầu với Liên Xô và trong cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo. Cho đến nay, Philippines hầu như nằm hoàn toàn trong sự bảo hộ của Mỹ.

My thua Trung Quoc vi mai rao giang dao ly - Anh 2

Binh sĩ Mỹ và Philippines trong một cuộc tập trận chung tại Philippines

Năm 2003, Tổng thống George W.Bush từng xếp Philippines vào danh sách “các đồng minh chủ chốt ngoài NATO”. Đến năm 2012, Tổng thống Barack Obama đánh giá Philippines là trọng tâm của chính sách “xoay trục về châu Á”, một ưu tiên chiến lược của chính quyền Obama.

Chiến lược xoay trục nhằm chặn sự bành trướng trên biển của Trung Quốc này thực hiện được phải dựa vào mối quan hệ đồng minh thì mới có thể tái bố trí các lực lượng hải quân Mỹ trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Trong quan hệ với Trung Quốc, có 2 sự việc chính khiến Tổng thống Duterte ngả nhanh về Bắc Kinh. Đó là Trung Quốc hứa đổ tiền ồ ạt đầu tư vào Philippines và chính quyền Trung Quốc khẳng định ủng hộ cuộc chiến chống ma túy của ông Duterte cũng như sẵn sàng hợp tác với Manila trong lĩnh vực này.

Trong khi đó, Washington công khai chỉ trích chiến dịch bài trừ ma túy của chính quyền Duterte là cuộc chiến đẫm máu, vi phạm nhân quyền.

Tờ báo Pháp nhận định chính những chỉ trích của Mỹ đã khiến nước này mất đi một trong những đồng minh lâu đời nhất.

My thua Trung Quoc vi mai rao giang dao ly - Anh 3

Hải quân Thái Lan dự kiến mua 3 tàu ngầm của Trung Quốc

Đây có thể sẽ là một trong những bài học đắt giá cho Mỹ, nhất là khi vào lúc này tình thế của Mỹ trong khu vực Thái Bình Dương trở nên phức tạp hơn bởi sự xuất hiện liên minh Nga-Trung, mà bằng chứng là những cuộc tập trận chung gần đây của hải quân hai nước này.

Ngoài Philippines, Thái Lan cũng là một đồng minh lịch sử của Mỹ, nay cũng đang xích lại gần với Bắc Kinh. Lý do cũng bắt nguồn từ việc Washington lên án cuộc đảo chính lật đổ Thủ tướng Yingluck Shinawatra ngày 22/5.

Một lần nữa, thái độ của Washington đã khiến Thái Lan xem lại mối quan hệ đồng minh của họ với Washington. Sự kiện Thái Lan dự kiến đặt mua 3 tàu ngầm của Trung Quốc được coi như một dấu hiệu cảnh báo.

Tờ Le Figaro cho rằng để trở lại cuộc chơi ở châu Á, Mỹ phải thực hiện chính sách ngoại giao kinh tế, dựa trên cơ sở phát triển chung. Người Mỹ phải từ bỏ việc rao giảng về đạo đức và tập trung vào điều cốt lõi trong quan hệ ngoại giao: Đó là tất cả vì lợi ích.

Thành Minh