Ngày 3/10, tin từ Cục Quản lý cạnh tranh cho biết, Bộ Thương mại Mỹ đã nhận đơn kiện yêu cầu điều tra chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp sản phẩm thép cán nguội nhập khẩu từ Việt Nam.

Cụ thể, ngày 27/9/2016, một số doanh nghiệp sản xuất thép tại Mỹ đã nộp đơn kiện chống lẩn tránh thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp tới Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đối với sản phẩm thép cán nguội (cold rolled steel - CRS) nhập khẩu từ Việt Nam vào thị trường này.

Sản phẩm bị cáo buộc là Thép cán nguội (cold rolled steel – CRS).

Trước đó, ngày 24/8/2015, Hoa Kỳ đã khởi xướng điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với cùng chủng loại sản phẩm trên (Mã HS: 7209.15.0000, 7209.16.0030/.0060/.0070/.0091, 7209.17.0030/.0060/.0070/.0091, 7209.18.1530/.1560/.2510/.2520/.2580/.6020/.6090, 7209.25.0000, 7209.26.0000, 7209.27.0000, 7209.28.0000, 7209.90.0000, 7210.70.3000, 7211.23.1500/.2000/.3000/.4500/.6030/.6060/.6090, 7211.29.2030/.2090/.4500/.6030/.6080, 7211.90.0000, 7212.40.1000/.5000, 7225.50.6000/.8080, 7225.99.0090, 7226.92.5000/.7050/.8050) có xuất xứ từ Trung Quốc và một số quốc gia/vùng lãnh thổ khác (Brazil, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Cộng hòa liên bang Nga và Vương quốc Anh).

My nhan don kien yeu cau dieu tra san pham thep can nguoi cua Viet Nam - Anh 1

Ngày 24/5/2016, Hoa Kỳ đã ban hành lệnh áp thuế với Trung Quốc với mức thuế chống bán phá giá là 199,76% và thuế chống trợ cấp là 256,44%.

Theo nguyên đơn, sau khi Mỹ ban hành lệnh áp thuế, lượng xuất khẩu của Trung Quốc đối với sản phẩm này sang Mỹ giảm đi rõ rệt, tuy nhiên lượng xuất khẩu sản phẩm này từ Việt Nam sang Mỹ lại tăng đột biến.

Thép cán nguội/tôn đen (cold rolled coil - CRC) là thép cacbon thấp được sử dụng làm bán thành phẩm để sản xuất sản phẩm tôn kẽm, tôn lạnh hay tôn đen màu.

Theo số liệu của Hiệp hội thép, 8 tháng đầu năm Việt Nam xuất khẩu 501.852 tấn thép cán nguội, tăng 78% cùng kỳ năm trước.

Theo quy định của Mỹ, để bổ sung sản phẩm của nước thứ ba vào lệnh áp thuế hiện hành (điều tra lẩn tránh thuế AD/CVD), DOC cần phải xem xét các yếu tố: Sản phẩm nhập khẩu từ một nước thứ ba thuộc cùng loại (class/kind) với sản phẩm bị áp thuế; trước khi nhập khẩu vào Mỹ, các sản phẩm này đã được hoàn thiện hoặc gia công từ sản phẩm sản xuất ở các nước bị áp thuế. Quá trình gia công hoặc hoàn thiện ở nước thứ ba là nhỏ hoặc không đáng kể.

Trị giá của hàng sản xuất ở nước bị áp thuế "chiếm phần lớn tổng trị giá của sản phẩm được xuất khẩu sang Mỹ".

DOC quyết định rằng việc điều tra là cần thiết để tránh việc lẩn tránh.

Ngoài ra, DOC cũng phải xem xét các yếu tố: xu hướng thương mại (pattern of trade); liệu nhà sản xuất/xuất khẩu nguyên liệu đầu vào có liên kết với bên ở nước thứ 3 là bên sử dụng các nguyên liệu này để gia công/hoàn thiện sản phẩm nhập khẩu vào Mỹ hay không và liệu nước bị áp thuế có tăng xuất khẩu nguyên liệu đầu vào sang nước thứ 3 sau khi DOC khởi xướng điều tra và áp thuế hay không.

Bên cạnh đó, để quyết định liệu quá trình gia công hoặc hoàn thiện có phải là “nhỏ hoặc không đáng kể” hay không, DOC phải xem xét về mức độ đầu tư, nghiên cứu và phát triển, bản chất của quy trình sản xuất, mức độ cơ sở sản xuất ở nước thứ 3 và “liệu giá trị gia công ở nước thứ 3 có chiếm một tỷ trọng nhỏ trong trị giá của sản phẩm nhập khẩu vào Mỹ” hay không. Nếu những linh kiện được bổ sung hoặc quá trình gia công ở nước thứ 3 được thực hiện bởi người/doanh nghiệp có liên kết với bên (party) ở nước bị áp thuế thì DOC sẽ sử dụng chi phí sản xuất để tính trị giá.

Các nguyên đơn cho rằng vụ việc này đã đáp ứng được các yêu cầu của quy định pháp luật nêu trên. Do đó, nguyên đơn yêu cầu DOC khởi xướng điều tra và hoãn việc thanh khoản các chuyến hàng nhập khẩu sản phẩm thép mạ từ Việt Nam và yêu cầu khoản tiền đặt cọc với các chuyến hàng này ở mức bằng với mức thuế AD và CVD đối với sản phẩm từ Trung Quốc.

Căn cứ theo quy định của Mỹ, DOC sẽ xem xét và đưa ra quyết định có khởi xướng điều tra hay không trong vòng 45 ngày kể từ ngày nhận được đơn (dự kiến ngày 10/11/2016) và ban hành quyết định cuối cùng trong vòng 300 ngày.