Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ khen Không quân Nga chuyên nghiệp tại Syria hay là lo ngại máy bay Mỹ có thể bị Nga bắn hạ bất cứ lúc nào?

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Catter hôm 23/10 tại một cuộc họp báo ở Bangdad (Iraq) đã dành những lời có cánh như "hành động chuyên nghiệp" đối với các phi công Nga đang thực hiện nhiệm vụ ở Syria.

"Chúng tôi (Mỹ và Nga) đang hành động với phong cách rất chuyên nghiệp, chúng tôi xử lý vấn đề gây tranh cãi ngay trong quá trình các hoạt động của không quân. Trong vấn đề này, Nga hành động rất chuyên nghiệp. Chúng tôi và liên quân cũng làm việc với nghiệp vụ rất tốt. Bởi vậy, đây là một mối quan hệ rất chuyên nghiệp" - trang web Bộ Quốc phòng Mỹ trích dẫn tuyên bố của ông Carter.

My lo ban rung may bay bat ngo khen Nga chuyen nghiep - Anh 1

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Catter.

Theo người đứng đầu Lầu Năm Góc, ông "luôn luôn để ngỏ cửa cho sự hợp tác rộng hơn, không những ở Iraq mà đặc biệt là ở Syria, "nhưng chưa thể "thực sự mở tung cánh cửa".

Lời khen ngợi dành cho các phi công Nga của những vị tướng Mỹ không phải là ít song lần khen này trong tình hình thực chiến ở Trung Đông lại cho thấy điều bất ngờ.

Trước đó, Lầu Năm Góc cũng vài lần phê phán Không quân Nga "không chuyên nghiệp" vì mối quan tâm chính của Lầu Năm Góc là tạo khoảng cách tối thiểu giữa máy bay chiến đấu lực lượng hàng không vũ trụ Nga (VKS) với máy bay Mỹ.

Tư lệnh Không quân Mỹ tại châu Âu và châu Phi, Tướng Frank Gorani nói rằng phi công VKS nói chung là chuyên nghiệp trong việc chặn máy bay Mỹ, như Air Force.

Tờ Times trích dẫn lời một quân nhân Mỹ: "Chúng tôi thường phải đối mặt với Nga trong không phận quốc tế. Phần lớn phi công đánh chặn của họ chuyên nghiệp, nhưng đôi khi vẫn phải bật ra câu hỏi về những hành động của một số phi hành đoàn: "Họ đang làm cái quái gì thế?".

Còn nhớ những lần "chạm mặt" không mấy vui vẻ của các đồng nghiệp Nga và Mỹ. Như hồi tháng Giêng vừa qua, máy bay chiến đấu Su-27 đã tiếp cận máy bay do thám Mỹ RC-135U, khi nó đang thực hiện "chuyến bay bình thường" trên không phận Biển Đen cách 30 dặm ngoài khơi bờ biển của Nga, như tuyên bố của Mỹ.

Cuối tháng 4, ngoài khơi bờ biển Kamchatka, máy bay MiG-31 đã cất cánh chặn máy bay tuần tra P-8 Poseidon của Hải quân Mỹ.

My lo ban rung may bay bat ngo khen Nga chuyen nghiep - Anh 2

Hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga tại căn cứ không quân Hmeymim, Syria. Ảnh: Mirror

Dẫu vậy, cần chú ý thêm, Ngoại trưởng Mỹ vẫn đang canh cánh về hiệu quả của việc triển khai không lực và các hoạt động quân sự ở Syria và khả năng phản ứng của Nga.

Rõ ràng, hai hệ thống tên lửa phòng không S-300 và S-400 mà Nga đang triển khai tới Syria đã làm ảnh hưởng phần nào tới các hoạt động trên không ở Trung Đông.

Đầu tháng 10, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Nga ông Igor Konashekov từng cảnh báo tới Mỹ về ý định cố tình can thiệp quân sự vào Syria và sớm sẽ lãnh hậu quả.

"Tôi đề nghị các đồng nghiệp của chúng tôi tại Washington cần cân nhắc kỹ lưỡng về những hậu quả có thể xảy ra khi thực hiện những kế hoạch như vậy", ông Konashekov nói.

Khỏi cần giải thích rằng hậu quả ở đây sẽ là như thế nào. Ai cũng hiểu được ý của ông Konashekov ám chỉ tới hai hệ thống phòng không S-300 và S-400 hoàn toàn có khả năng kiểm soát được các máy bay của Mỹ và sẵn sàng bắn hạ.

Ông cũng cảnh báo là tầm bắn của chúng "có thể gây bất ngờ với bất cứ loại vật thể bay không xác định nào".

Vị phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Nga còn dẫn thêm một ví dụ nữa cho việc Mỹ đã cố tình thực hiện cuộc không kích hôm 17/9 khi quân đội Mỹ vô tình sát hại hàng chục binh sỹ quân đội Syria. Lầu Năm Góc nói cuộc không kích là một sự nhầm lẫn nhưng ông Igor Konashekov nói Nga đã chuẩn bị để phòng ngừa mọi sự "nhầm lẫn" tương tự như vậy với binh sĩ Nga.

Ý nghĩa thực sự S-300 ở Syria

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, quyết định triển khai hệ thống tên lửa chống máy bay S-300 ở Syria được đưa ra sau khi nhận được dữ liệu bị rò rỉ về ý định của Mỹ nhằm đánh bom các căn cứ không quân Syria.

"S-300 xuất hiện ở Syria sau khi các chuyên gia thạo với nguồn tin về hoạt động triển khai của Mỹ đã bắt đầu rò rỉ thông tin rằng Washington có thể sẽ tấn công các sân bay Syria bằng tên lửa hành trình"- bà Zakharova nói.

Theo vị chuyên gia quân sự Nga- Igor Korotchenko, sự hiện diện của các hệ thống tên lửa phòng không hiện đại S-300 ở Syria đã thay đổi cán cân quyền lực trong cuộc xung đột tại quốc gia Trung Đông này.

Ông lưu ý, trước khi S-300 được triển khai ở Syria, Mỹ đã công khai tuyên bố về khả năng thực hiện những cuộc không kích nhằm vào lực lượng chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad, nhưng việc triển khai S-300 đã thay đối cán cân quyền lực và buộc Mỹ phải xem xét lại quan điểm của mình. Đó là việc thực hiện các cuộc không kích mà không bị trừng phạt.

Đại tá về hưu Mikhail Khodarenok cho rằng việc Nga triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa S-300V4 "Antey-2500" đến thành phố cảng Tartus của Syria cùng với S-400 Triumf đến căn cứ không quân Hmeymim nhằm thể hiện điều tối thiểu cơ bản là Moskva muốn "ngăn chặn những cái đầu nóng trong giới quân sự từ phía bên kia đưa ra những quyết định vội vàng".

Huy Vũ