Trong cuộc gặp với Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Daniel Russel, quan chức đặc trách các vấn đề tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương khẳng định “Hoa Kỳ vẫn là một đối tác ổn định và đồng minh đáng tin cậy” của Philippines.

Ông Russel cũng cho biết, dù Mỹ vẫn hỗ trợ những nỗ lực chống lại tệ nạn ma túy của quốc gia Đông Nam á, nhưng vấn đề nhân quyền vẫn là điều cần được quan tâm hàng đầu, theo Wall Street Journal.

“Đây là một khu vực rất cạnh tranh. Với lợi thế là một đối tác tin cậy của Hoa Kỳ, đặt trong cơ sở và nguyên tắc tôn trọng pháp luật, Philippines đã được hưởng những quyền lợi nhất định. Chúng tôi tin rằng đó là điều đáng gìn giữ”, ông Russel cho hay.

“Sẽ là sai lầm nếu cho rằng cần tránh xa Mỹ thì mới cải thiện được quan hệ giữa Manila và Bắc Kinh” – ông Russel nói – “Chúng tôi không muốn bất kỳ quốc gia nào phải chọn giữa Mỹ và Trung Quốc”.

Ngoài ra, ông Russel cũng cảnh báo rằng, trong thời gian qua, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã gây ra “sự kinh ngạc” không chỉ đối với Mỹ mà còn đối với chính phủ nhiều nước khác khi liên tục đưa ra những phát ngôn bất nhất về tương lai của hai đồng minh lâu năm này. “Đây không phải là một động thái tích cực”, Trợ lý ngoại trưởng Mỹ nhận xét, đồng thời nhấn mạnh sự thiếu nhất quán sẽ ảnh hưởng đến quan hệ hai quốc gia.

Trước đó, trong chuyến thăm chính thức Trung Quốc vào tuần trước, ông Duterte bày tỏ mong muốn có mối quan hệ chặt chẽ hơn với Bắc Kinh mặc dù hai nước vẫn đang xảy ra tranh chấp trên Biển Đông. Tổng thống Philippines cũng tuyên bố sẽ “cắt đứt” quan hệ với Hoa Kỳ, và sau đó đính chính câu nói của mình không mang hàm ý “cạch mặt” Mỹ, mà muốn nói đến một chính sách đối ngoại độc lập hơn, ít phụ thuộc vào Mỹ và Tây phương.

Theo dự kiến, ngày 25/10, ông Duterte sẽ có một chuyến công du đến Nhật Bản, trong động thái nhằm tìm kiếm những đồng minh phương Đông.

Phát ngôn của ông Duterte ở Bắc Kinh là lần gần đây nhất trong số nhiều ý kiến bày tỏ sự phản đối với phía Mỹ kể từ khi ông nhậm chức vào ngày 30/6 vừa qua. Các cuộc tập trận chung đối giữa Mỹ và Philippines cũng đã bị đình chỉ.

Ông Duterte còn từng lên tiếng chỉ trích Tổng thống Barack Obama và nhiều nhà phê bình phương Tây khi họ bày tỏ ý kiến phản đối cuộc chiến chống ma túy tại Philippines, trong đó đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng.

Lan Phương