Lầu Năm Góc có kế hoạch từ bỏ việc mua máy bay trực thăng Mi-17 của Nga và chuyển UH-60 loại biên của mình cho quân đội Afghanistan.

Mỹ ngừng mua Mi-17 Nga, chuyển UH-60 loại biên cho Afghanistan

Nhóm sáng kiến thành viên Quốc hội Mỹ hôm 19/11 tuyên bố rằng, Lầu Năm Góc đã chính thức từ chối mua thêm máy bay trực thăng Mi-17 của Nga và trong tương lai sẽ chỉ mua máy bay trực thăng UH-60A Black Hawk của Mỹ công ty Sikorsky.

Lầu Năm Góc thông báo rằng thay vì mua máy bay trực thăng Nga Mi-17 cho các lực lượng Afghanistan, họ đang có kế hoạch rút khỏi hệ trang bị của quân đội Mỹ 53 máy bay trực thăng UH-60 và nâng cấp chúng để giao cho quân đội Afghanistan.

Theo các thành viên của Quốc hội, các lực lượng vũ trang Mỹ sẽ được nhận máy bay mới UH-60MS, trong khi những chiếc UH-60 bị loại biên vẫn có thể sử dụng được hàng chục năm nữa, đây là nguồn cung không tồi cho quân đội Afghanistan.

Ngoài ra, vào tháng 6 vừa qua, Quốc hội Mỹ cũng ban hành lệnh cấm chính phủ Afghanistan không được dùng ngân sách viện trợ quân sự của Mỹ để mua trực thăng Mi-35 của Nga, buộc Kabul phải tạm dừng kế hoạch này để tìm nguồn kinh phí mua sắm mới từ Moscow.

Ngược lại thời gian trước đây khoảng gần 1 thập kỷ, Lầu Năm Góc đã bất chấp những phản đối của Quốc hội nước này để mua máy bay trực thăng Mi-17 Nga cho quân đội Afghanistan.

Quân đội Mỹ đã bắt đầu mua Mi-17 cho các đồng minh từ khá lâu. Vào tháng 6/2010, quân đội Mỹ đã chi 648 triệu USD cho hợp đồng mua 31 trực thăng Mil Mi-17 của Nga cho quân đội Afghanistan. Sang năm 2011, Lầu Năm Góc tiếp tục mua thêm 10 chiếc nữa.

Ngoài ra, vào năm 2010, Mỹ còn mua tiếp 8 chiếc cho quân đội Iraq và 14 chiếc khác để viện trợ cho quân đội Pakistan.

Hợp đồng gần đây nhất là vào ngày 17/6/2013, Lầu Năm Góc đã thông qua quyết định chi khoản tiền 572 triệu USD để mua 30 trực thăng quân sự của Nga trang bị cho Afghanistan. Bản hợp đồng còn bao gồm cả các linh kiện thay thế, trang thiết bị thử nghiệm và hỗ trợ về kĩ thuật.

My ep Afghanistan bo Mi-17, dung UH-60 Black Hawk loai bien - Anh 1

Với khả năng mang tải tốt, dễ vận hành và bảo dưỡng, trực thăng Nga rất được ưa chuộng trên thị trường thế giới

Lô trực thăng Mi-17 được mua thông qua Tập đoàn xuất nhập khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport sẽ được chuyển giao cho Đội đặc nhiệm thuộc Các lực lượng an ninh quốc gia Afghanistan, để thực thi các nhiệm vụ chống khủng bố, chống buôn lậu ma túy và các nhiệm vụ đặc biệt khác.

Sau đó, công tác thử nghiệm đã được tiến hành tại Nga và bản hợp đồng này đã được hoàn thành vào năm 2014.

Tuy không có thương vụ mua bán mới loại máy bay này kể từ năm 2014 đến nay, nhưng quân đội Mỹ tiếp tục giúp đỡ Afghanistan trong việc mua phụ tùng thay thế, còn việc bảo dưỡng các thiết bị, máy móc trên máy bay được thực hiện tại các cơ sở không quân Afghanistan.

Afghanistan thích dùng trực thăng Nga hơn trực thăng Mỹ

Việc Mỹ mua trực thăng Nga khiến Quốc hội Mỹ không hài lòng, bởi họ cho rằng, Mỹ cũng có những trực thăng tương tự để cung cấp cho đồng minh, vậy tại sao phải cung cấp hàng tỷ USD để mua máy bay Nga, góp phần hỗ trợ ngành công nghiệp quốc phòng Nga?

Tuy nhiên, đại diện Lầu Năm Góc đã thẳng thắn thừa nhận sự thật trước Quốc hội là trực thăng Nga Mi-17 đang hoạt động rất tốt ở Afghanistan, do đó Mỹ buộc phải mua chúng cho quân đội nước này, kể cả là sau khi lệnh trừng phạt Nga được ban hành vào năm 2014.

Máy bay trực thăng mà Nga cung cấp cho Afghanistan được thiết kế đặc biệt cho cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố ở địa hình đồi núi hiểm trở, đặc biệt phù hợp với địa hình các khu vực Trung Á và Nam Á rộng lớn, nhiều rừng rậm, núi cao, sông suối.

My ep Afghanistan bo Mi-17, dung UH-60 Black Hawk loai bien - Anh 2

Quân đội Afghanistan ưa thích trực thăng Mi-17V5 của Nga hơn trực thăng Mỹ

Mi-17 là dòng trực thăng vận tải hạng trung hai động cơ được phát triển dựa trên khung thân Mil Mi-8 Liên Xô, cánh quạt và bộ truyền động lấy từ Mi-14. Phần khung thân Mi-8 và các thiết bị trong khoang cũng được cơ cấu lại để vận tải được nhiều hơn. Do đó, Mi-17 được coi là phiên bản xuất khẩu của Mi-8.

Mil Mi-17 sản xuất tại các nhà máy ở Kazan và Ulan-Ude, có trọng lượng khoảng 12 tấn; phạm vi hành trình 590 km, với tốc độ tuần tra 250 km/giờ, tổ lái 3 người, vận chuyển tối đa 40 người; thông thường là 20-30 người, cùng với 4 tấn hàng hóa cẩu treo ngoài thân.

Phần động cơ tùy vào điều kiện khác nhau người ta có thể lắp đặt thay thế, ví dụ trong điều kiện nắng nóng, khô ở sa mạc thì sử dụng phiên bản Isotov TV3-117VM. Gần đây, phiên bản Mi-17 xuất khẩu cho Trung Quốc và Venezuela hoạt động trên vùng núi cao, độ ẩm lớn được trang bị động cơ mới VK-2500 cùng hệ thống điều khiển FADEC.

Phó Tổng giám đốc tập đoàn xuất khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport là ông Sergei Goreslavskiy cho biết, các phi công Afghanistan thích sử dụng loại máy bay trực thăng của Nga hơn là của Mỹ. Do đó, Mỹ buộc phải mua tiếp các máy bay Mi-17 cho không quân nước này.

Vào hồi đầu tháng 9 vừa qua, Hoa Kỳ đã buộc phải dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với các hợp đồng của Rosoboronexport về bảo trì máy bay trực thăng Mi-17 ở Afghanistan. Quyết định này được đưa ra trong vòng hai năm, nhưng nếu cần thiết, phía Mỹ có thể sẽ gia hạn.

Người đứng đầu Rosoboronexport cho biết, tập đoàn đã ký kết hợp đồng với công ty "LOM Praha" của Séc để kiểm tra kỹ thuật 4 chiếc Mi-17 đầu tiên. Tập đoàn cũng sẵn sàng xem xét đề nghị của những khách hàng nước ngoài về việc cung cấp thêm nhiều lô trực thăng Mi-17.

Huy Bình