Bộ Thương mại Mỹ dự kiến tiến hành điều tra chính thức vào ngày 7/11 về việc các công ty Trung Quốc chuyển thép qua Việt Nam nhằm tránh mức thuế cao khi xuất khẩu đến Mỹ.

Trung tâm của vấn đề là liệu những thay đổi về cơ bản có đủ để biến thép Trung Quốc thành một sản phẩm mang thương hiệu "Made in Vietnam" thực sự hay không.

Quyết định điều tra được tiến hành sau khi các nhà sản xuất thép của Mỹ gửi đơn khiếu nại lên chính quyền hồi tháng 9, trong bối cảnh nền kinh tế lớn nhất thế giới đang nỗ lực ngăn chặn thép nguồn gốc Trung Quốc tràn ngập thị trường. Cuộc điều tra có thể dẫn đến mức thuế mới đối với thép nhập khẩu từ Trung Quốc qua Việt Nam, theo những điều luật nhằm ngăn tình trạng gian lận như trốn tránh thuế quan.

Doanh nghiệp thép Mỹ cáo buộc trong đơn khiếu nại rằng các công ty thép Trung Quốc chuyển loại vật liệu này vào Việt Nam, "khoác tấm áo mới" và chuyển đến Mỹ theo biểu thuế thấp hơn dành cho thép Việt.

Phát ngôn viên của Bộ Thương mại từ chối bình luận.

My dieu tra vu thep Trung Quoc 'khoac ao' Viet Nam - Anh 1

Giới chức trách Mỹ nghi ngờ Trung Quốc vận chuyển thép qua Việt Nam, sau đó xuất khẩu sang Mỹ nhằm tránh mức thuế cao. Ảnh: Reuters.

Trung tâm của vấn đề là liệu những thay đổi - như việc thêm kẽm để ngăn gỉ sét - về cơ bản có đủ để biến nó thành một sản phẩm mang thương hiệu "Made in Vietnam" một cách thực chất hay không.

Một lá thư của một số doanh nghiệp thép Mỹ gửi lên Bộ Thương mại nói rằng quá trình biến đổi cần sự đầu tư tương đối nhỏ, giá trị thêm vào tương đối ít và sản phẩm "không thêm thành phần khác".

Trong khi đó, nhà nhập khẩu thép châu Á tại Mỹ phàn nàn rằng doanh nghiệp bị oan. Minmetals, Inc., một công ty kinh doanh thép có trụ sở tại bang New Jersey, đang phản đối cuộc điều tra. Doanh nghiệp này lập luận trong một bức thư gửi tới Bộ Thương mại rằng thép Trung Quốc chuyển qua Việt Nam đã biến đổi đáng kể trước khi qua Mỹ.

Dưới áp lực từ các nhà sản xuất thép của Mỹ, Washington đã áp mức thuế cao tới 266% cho ít nhất 4 loại thép mới đến từ Trung Quốc trong năm qua. Đó là bước đầu cho phép các nhà sản xuất thép của Mỹ có thể tiêu thụ thép của họ nhiều hơn. Vì vậy, các doanh nghiệp vô cùng lo lắng khi thép Việt Nam bắt đầu tràn vào cảng Mỹ. Hồi tháng 9, bốn công ty thép (US Steel Corp., Nucor Corp., AK Steel Holding Corp. và ArcelorMittal) đệ đơn kiến nghị lên Bộ Thương mại.

Một phát ngôn viên của ArcelorMittal cho biết công ty theo dõi quá trình điều tra.

Dữ liệu thương mại độc lập nghiêng về phía những gì mà các nhà sản xuất thép đang cáo buộc. Trong 6 tháng đầu năm, các lô thép từ Việt Nam sang Mỹ tăng lên 312.329 tấn, so với 25.756 tấn trong cùng kỳ năm ngoái. So với cùng kỳ, xuất khẩu thép Trung Quốc tới Việt Nam tăng 46%, từ 4,3 triệu tấn lên 6,3 triệu tấn, theo dữ liệu của công ty Dịch vụ Thông tin Thương mại Toàn cầu.

Cuộc đấu tranh chống dư thừa trên thị trường kim loại tới từ Trung Quốc không chỉ dừng lại ở thép. Bộ Thương mại và Bộ An ninh Nội địa cũng đang xem xét việc liệu China Zhongwang Holdings Ltd. (một trong những nhà sản xuất nhôm lớn nhất Trung Quốc) có vận chuyển nhôm qua Mexico và biến đổi loại kim loại này tại một nhà máy ở New Jersey để tránh mức thuế nhập khẩu của Mỹ hay không.

China Zhongwang phủ nhận cáo buộc.

Kim Ngân