Không trực tiếp tham gia vào xung đột Yemen, Mỹ vẫn có thể trở thành tội phạm chiến tranh.

My bat ngo bi to toi pham chien tranh tai Yemen - Anh 1

Cuộc xung đột tại Yemen đã cướp đi sinh mạng của hơn 4.000 dân thường

Quân đội Hoa Kỳ đang phải đối mặt với những lời cáo buộc tội phạm chiến tranh vì đã cung cấp nhiên liệu máy bay chiến đấu và những hỗ trợ quân sự khác cho lực lượng liên minh do Saudi lãnh đạo trong cuộc chiến tại Yemen.

Theo ước tính đã có khoảng 4.000 thường dân Yemen đã bị thiệt mạng kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào tháng Ba, 2015 sau khi lực lượng nổi dậy Houthis vây hãm thành phố Sana’a. Arab Saudi ủng hộ cho Chính phủ của Tổng thống Abd-Rabbu Mansour chống lại Houthis - được người Iran hậu thuẫn.

Trong một bức thư gửi Ngoại trưởng Mỹ John Kerry và Thư ký Bộ Quốc phòng Ash Carter, Hạ nghị sỹ Ted Lieu – một cựu luật sư cho không lực Hoa Kỳ cho biết, việc Chính quyền Obama kiên quyết không tham dự vào quá trình chọn lựa mục tiêu tấn công của liên minh không đủ để giúp nước Mỹ tránh khỏi những trách nhiệm luật pháp liên quan.

“Tôi cảm thấy có vấn đề với việc Hoa Kỳ không biết trước những mục tiêu nào sẽ bị không kích bằng những máy bay chiến đấu được nạp nhiên liệu bởi nhân lực và thiết bị của Hoa Kỳ,” Lieu viết trong thư. “Mỹ vẫn sẽ vi phạm điều luật LOAC (điều luật về xung đột có vũ khí) và những tiêu chuẩn quốc tế khi tham gia vào những chiến dịch quân đội trực tiếp [như tại Yemen]; trong trường hợp nếu nhân sự Mỹ không nhận thức được các mục tiêu là dân sự hay quân sự, nếu thiệt hai về người và của không cân đối được…”

Lieu cảnh báo: “Mỹ đang đứng trước nguy cơ bị điều tra và có thể sẽ bị khởi tố vì đã phạm tội ác chiến tranh.”

Tristan Ferraro, cố vấn pháp luật cho Ủy ban Quốc tế của Chữ thập Đỏ cho rằng, việc nạp nguyên liệu được coi là một trong những yếu tố hỗ trợ, có thể khiến quốc gia thực hiện nó trở thành một phần của cuộc xung đột.

My bat ngo bi to toi pham chien tranh tai Yemen - Anh 2

Mỹ yêu cầu liên quân cẩn trọng hơn trong việc xác định mục tiêu tấn công

Hồi đầu tuần, Đại sứ của Mỹ tại Liên Hợp Quốc, bà Samantha Power đã kêu gọi chấm dứt các cuộc không kịch do Saudi cầm đầu tại Yemen, sau một loạt các vụ thương vong gây ra cho dân thường. Mỹ cũng tuyên bố rằng, nước này sẽ xem lại sự hỗ trợ quân sự của mình cho liên quân; đồng thời yêu cầu lực lượng vũ trang của Saudi cẩn trọng hơn nữa trong việc lựa chọn mục tiêu.

Theo những tài liệu mà hãng tin Reuters có được, Mỹ đã gửi cho Arab Saudi một danh sách các cơ sở hạ tầng dân sự “không được không kích” và mong muốn lực lượng liên quân sẽ tránh trong chiến dịch không kích. Tuy nhiên, chính quyền của ông Obama vẫn tiếp tục cung cấp nhiên liệu và các hỗ trợ hậu cần khác; đồng thời biện hộ rằng Arab Saudi có quyền tự phòng vệ trước các cuộc tấn công tên lửa của quân nổi dậy Houthi tại Yemen.

(Theo The Guardian)

Minh Đức