Là xã vùng cao biên giới đặc biệt khó khăn, với gần 100% là dân tộc Mông sinh sống, nhưng mỗi năm, tỷ lệ hộ nghèo xã Tung Chung Phố, huyện Mường Khương (Lào Cai) vẫn giảm đều từ 4 - 5%, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào ngày càng được cải thiện.

“Kết quả này là nhờ những năm gần đây, chính quyền xã đã tích cực triển khai mô hình chuyển đổi cây công nghiệp, đặc biệt là cây quýt ngọt trên vùng đất dốc, đất thiếu nước, mang lại thu nhập kinh tế cao cho hộ nông nông dân”, Phó Bí thư Đảng ủy xã Tung Chung Phố, trung tá Trần Xuân Khánh cho biết.

Trong tiết trời mùa thu se lạnh, chúng tôi đến các thôn cảm nhận được cây quýt ngọt đã mở hướng thoát nghèo cho đồng bào nơi đây. Nhìn từ xa, quýt đã trải một màu vàng óng, chứa đầy hương vị ngọt ngào lên khắp những quả đồi bát úp. Trên đường đi, chúng tôi bắt gặp đồng bào đang gùi quýt xuống chợ phiên để bán.

Mua qua ngot tren dat can - Anh 1

Quýt ngọt xuống chợ.

Ông Sền Quang Thảo, ở thôn Dì Thàng, dân tộc Mông là một trong số các hộ đi đầu trong phong trào trồng quýt ngọt kể: “Cả đời tôi sinh ra và lớn lên ở mảnh đất này, chưa bao giờ thấy dân bản mình khá như vậy. Những năm trước ăn bữa nay, lo bữa mai, làm gì biết đến cái tivi, xe máy. Gia đình tôi trồng quýt từ mấy năm trước, nhưng do phải chủ động tìm nguồn giống và “học mót” kỹ thuật, nên năng suất không cao. Từ khi tham gia Dự án trồng quýt của huyện, cây quýt tăng cả năng suất và chất lượng, gia đình tôi thu hoạch trên 20 tấn quả, thu gần 300 triệu đồng một năm”.

Trung tá Trần Xuân Khánh cho biết: “Đất đai ở Tung Chung Phố không thiếu, lại phù hợp với cây quýt ngọt. Dựa vào chất đất của từng khu vực, chúng tôi đưa ra kế hoạch sản xuất như: Khu vực biên giới tập trung phát triển trồng chuối với hơn 50 ha, ở trung tâm xã sản xuất ngô hàng hóa, ở khu vực vùng cao tập trung trồng cây quýt, thảo quả, sa nhân. Đó đều là những cây trồng mang lại lợi ích kinh tế cao nên bà con sản xuất ra được nhiều ngô, chuối và cây dược liệu lắm… Nhờ đó, đời sống của bà con mấy năm nay đã bắt đầu khá lên”.

Theo ông Nguyễn Chí Sử, Bí thư huyện Mường Khương: Từ năm 2013, huyện Mường Khương đã chủ động đưa Dự án trồng quýt vào thâm canh ở các xã: Tung Chung Phố, Pha Long, Tả Gia Khâu, Tả Ngải Chồ và thị trấn Mường Khương. Đến nay, cây quýt đã phát triển được trên 300 ha; diện tích cho thu hoạch là 50 ha, năng suất bình quân đạt 12 tấn/ha, giá bán dao động từ 10.000 - 15.000 đồng/kg, tổng giá trị kinh tế do cây trồng này mang lại khoảng 5 tỷ đồng/30 ha. So với những cây trồng khác, quýt mang lại giá trị kinh tế cao hơn và mùa vụ thu hoạch khá ổn định.

“Quýt Mường Khương ngon, ngọt nổi tiếng, nên thu hoạch đến đâu bán hết đến đấy, cũng không sợ mất giá. Đến nay, có thể khẳng định, việc đưa cây quýt ngọt vào sản xuất tại vùng cao khó khăn của Mường Khương đã phát huy hiệu quả lớn về kinh tế - xã hội”, Phó Bí thư xã Tung Chung Phố, trung tá Trần Xuân Khánh khẳng định.

Ông Nguyễn Xuân Dậu, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Mường Khương đánh giá: “Ngoài một số loại cây trồng hàng hóa đã trồng ở huyện cho lợi nhuận kinh tế cao, thời gian qua, cây quýt ngọt cũng chứng minh là phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng ở các xã nằm trong dự án. Theo Dự án phát triển vùng sản xuất quýt hàng hóa huyện Mường Khương, đến năm 2018 sẽ nâng diện tích trồng quýt trên toàn huyện lên 400 ha”.

Có thể nói, với việc chuyển đổi có hiệu quả cây công nghiệp trên đất dốc, đất thiếu nước đã và đang là một hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông - lâm nghiệp nông thôn ở Mường Khương, giúp khai thác ngày càng cao thế mạnh đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu tạo ra các sản phẩm đặc trưng, góp phần thiết thực trong công cuộc xóa nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Bài và ảnh: Minh Đức