Không ồn ào, sôi động như các tỉnh biên giới khác nhưng biên giới Kiên Giang có những tiềm ẩn phức tạp riêng của nó. Vẫn với 2 mặt hàng chính là đường và thuốc lá, các "cửu vạn" vẫn hoạt động liên tục, thay đổi nhiều phương thức, thủ đoạn cất giấu nhằm "qua mặt" lực lượng chức năng.

Mua lu muon o Mien Tay: Bai 1- Chong xuong di… buon lau o bien gioi Kien Giang - Anh 1

Muôn nẻo đường vận chuyển hàng lậu. Ảnh: Đ.N.

Cư dân vận chuyển hàng lậu quá đông

Thời điểm giữa tháng 10, khi con nước lũ từ thượng nguồn bất ngờ về cộng với những cơn mưa kéo dài, miền Tây vào mùa lũ muộn. Lúc bà con biên giới có thêm niềm vui mưu sinh mùa lũ cũng là lúc biên giới ngấm ngầm những chuyến hàng lậu vượt biên về Việt Nam. Buôn lậu có lúc sôi động, có lúc trầm lắng nhưng chưa bao giờ dứt như dòng nước đầu nguồn cứ xuôi ra các nhánh sông. Ở đó, lực lượng Hải quan cũng như các lực lượng chức năng khác phải đối mặt với hàng loạt khó khăn để chống buôn lậu.

Đường xuồng- một “địa danh” về buôn lậu nằm tại địa bàn xã Mỹ Đức, thị xã Hà Tiên hoạt động hiện nay thế nào? Đó là mối quan tâm đầu tiên của phóng viên Báo Hải quan mỗi lần đi thực tế tại biên giới Kiên Giang. Và trên đường từ thị xã Hà Tiên ra địa danh này, chúng tôi đã phải "cắt đuôi" rất nhiều đối tượng theo dõi. Họ bám theo xe và tạt đầu xe rất nguy hiểm khi thấy chúng tôi chụp ảnh một số cửu vạn chở đường Thái Lan từ biên giới về nội địa. Tình thế bắt buộc chúng tôi phải chuyển thời gian đi thực tế sang sáng sớm hôm sau.

Đường ra khu vực đường xuồng lầy lội hơn do cơn mưa đêm qua. Những ánh nhìn khó chịu của cư dân biên giới khi chúng tôi lôi máy ảnh ra ghi hình. Tưởng chừng như đường lậu qua biên giới sẽ giảm nhưng thật bất ngờ khi chúng tôi thấy đường Thái Lan được chất thành dãy sát biên giới phía Campuchia, sẵn sàng xuống xuồng và được các “cửu vạn” đưa sang Việt Nam tại khu vực đường xuồng. Nhác thấy chúng tôi, các xuồng đang chở đường, thuốc lá ngoại quay ngược về Campuchia và dò xét, chờ đợi . Một lúc sau, thấy chúng tôi “vô hại”, họ bắt đầu quay lại Việt Nam. Những chiếc xuồng chất đầy đường Thái Lan theo con lạch nhỏ được các cửu vạn chống sào sang bãi tập kết. Ở đây, những chiếc xe gắn máy xoáy nòng đang chờ sẵn và lên hàng chạy như bay vào nội địa. Con đường ruộng lầy lội, trơn trượt rất khó đi nhưng mỗi “cửu vạn” chở 5-6 bao đường chạy vô tư. Việc chụp ảnh các cửu vạn đang chở hàng lậu trở nên khó khăn hơn khi một số người dân ở đây cảnh báo "coi chừng bị đánh!". Chúng tôi phải tìm chỗ “núp lùm” để có thể chụp những “cửu vạn” cõng hàng từ bờ ruộng lên đường mòn và ra cả đường lớn để đưa vào nội địa.

Một công chức Hải quan đi thực tế cùng chúng tôi cho biết, đường và thuốc lá lậu tại Kiên Giang hầu hết qua ngả đường xuồng này. Họ tổ chức canh đường từ trụ sở Hải quan đến ngã rẽ vào và khu vực biên giới. Thường khoảng từ 11h đến 12h là giờ nghỉ trưa, giao ca của các lực lượng, họ tổ chức chạy thành đoàn 4-5 xe chở thuốc lá, đua tốc độ vào thị xã Hà Tiên. Hầu hết cư dân khu vực này đều tránh xa họ vì rất nguy hiểm. Còn đối với đường Thái Lan, họ ít đi thành đoàn mà rải rác, đi liên tục từ sáng đến tối nên công tác bắt giữ rất khó. Nếu bắt giữ cũng chỉ “tóm” được một xe, không hiệu quả.

Theo thống kê chưa đầy đủ, từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng tỉnh Kiên Giang đã bắt giữ khoảng 120 tấn đường, gần 300.000 gói thuốc lá ngoại, nhưng chẳng thấm vào đâu so với số lượng hai mặt hàng này qua đường xuồng mỗi ngày.

Mua lu muon o Mien Tay: Bai 1- Chong xuong di… buon lau o bien gioi Kien Giang - Anh 2

Vận chuyển hàng lậu tại khu vực đường xuồng- biên giới Hà Tiên-Kiên Giang Ảnh: Đ.NGUYÊN

Tiềm ẩn nhiều phức tạp

Để đối phó với lực lượng chức năng, các đối tượng vận chuyển hàng lậu tại biên giới Kiên Giang đã nghĩ ra hàng loạt chiêu thức mới để cất giấu hàng lậu. Mới đây, Đội Kiểm soát Hải quan- Cục Hải quan Kiên Giang đã phát hiện một thủ đoạn mới khi các đối tượng buôn lậu cất giấu thuốc lá trong những cuộn lưới thép được bó lại, bọc kín 2 đầu. Thoạt nhìn sẽ khó phát hiện vì họ vận chuyển như những người dân mua lưới thép về sử dụng hàng ngày. Lúc phát hiện, lực lượng Hải quan đã truy đuổi hàng trăm mét rất “gắt” nên đối tượng đã quăng xe cùng tang vật “bỏ của chạy lấy người”. Tổng số thuốc lá lậu này trên 1.000 gói các nhãn hiệu 555, Jet, Hero, Caraven… Trên đường thực tế tại biên giới, một “cửu vạn” khi bị chúng tôi phát hiện hành vi tương tự đã nhanh tay che mặt.

Ngoài tuyến đường bộ, tuyến biển tại Kiên Giang, hoạt động vận chuyển, mua bán trái phép xăng dầu tiếp tục diễn biến phức tạp. Theo Ban chỉ đạo 389 tỉnh Kiên Giang, vùng biển Kiên Giang nằm sâu trong vịnh Thái Lan nên thời tiết trên biển tương đối ổn định, thuận lợi cho hoạt động giao thông nhưng cũng là điều kiện cho các đối tượng buôn lậu tập kết, sang mạn hàng lậu, tập trung chủ yếu xăng dầu và gỗ. Chỉ riêng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4 từ đầu năm đến nay đã phát hiện 9 vụ mua bán hàng cấm, hàng lậu với trị giá trên 9 tỷ đồng, chủ yếu là mặt hàng xăng dầu. Điều khó khăn nhất hiện nay là các đối tượng có mạng lưới thông tin trên biển dày đặc, họ trực tiếp liên lạc với các chủ phương tiện để mua bán dầu, địa điểm sang mạn, địa điểm thanh toán tiền hàng nên việc bắt giữ rất khó khăn. Ngoài ra, các đối tượng còn chọn khu vực biển giáp ranh giữa Việt Nam, Malaysia và Thái Lan để hoạt động nên việc bắt giữ, xử lý cực kỳ phức tạp.

Một vấn đề nữa khiến các cơ quan chức năng đau đầu là lượng người tham gia vận chuyển hàng lậu tại khu vực biên giới Kiên Giang vẫn còn quá đông. Đơn cử như tại khu vực biên giới Hà Tiên ngoài khoảng 50 “cửu vạn” buôn lậu chuyên nghiệp thì còn rất nhiều người dân biên giới tham gia vận chuyển hàng lậu theo mùa để kiếm sống. Họ qua bên kia biên giới mua phế liệu, mua xoài với số lượng ít, sau đó lén lút đi hai bên cánh gà cửa khẩu về bán cho các chủ cơ sở thu mua, vựa phế liệu để kiếm lời. Và họ xem đó như việc mưu sinh bình thường để “kiếm cơm” hàng ngày. Các chủ vựa cũng sẵn sàng cho họ vay tiền để qua bên kia biên giới mua hàng về bán lại. Việc xử lý các vụ việc này cực kỳ khó khăn, nhạy cảm. Không thể dàn quân ra bắt tất cả và xử lý tất cả vì gần như họ không có nghề nghiệp nào khác.

Mặc dù không nóng về buôn lậu nhưng vẫn tiềm ẩn rất nhiều phức tạp, hàng lậu tại Kiên Giang vẫn qua biên giới mỗi ngày. Ông Ngô Hoàng Hải, Cục trưởng Cục Hải quan Kiên Giang cho biết: “Cục Hải quan Kiên Giang đã chỉ đạo các đơn vị tại biên giới không được chủ quan, lơ là nhất là dịp cuối năm khi nhu cầu tiêu thụ hàng lậu rất cao. Ngoài các biện pháp nghiệp vụ, Cục đã chỉ đạo các đơn vị lưu ý công tác phối hợp với các lực lượng chức năng như Biên phòng, Công an… để phát huy sức mạnh trong công tác chống buôn lậu, đạt hiệu quả hơn”.

(Bài 2: Đường lậu biến tướng thách thức lực lượng chống buôn lậu An Giang)

Đăng nguyên