Với Bằng Lâm, từng là lính thủy nên ông luôn luôn nghĩ đến biển, hải đảo, hải phận của Tổ quốc. Ông nói “Dường như biển đã ăn sâu vào từng mạch máu của tôi”. Và họa sĩ Bằng Lâm đã đem hết tâm huyết để sáng tác về biển, những bức tranh ấy vẫn đang trào dâng, nó sẽ góp thêm tiếng nói trong việc bảo vệ hòa bình chính nghĩa của Việt Nam.

Gặp Đại tá - họa sĩ Bằng Lâm trong triển lãm tranh có chủ đề “Biển” ở Hà Nội mới đây, nhân kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của ông, nghe họa sĩ đã ở cái tuổi “xưa nay hiếm” chia sẻ về chuyện đời, chuyện nghề mới biết ông có một tình yêu lớn với Tổ quốc nói chung và biển đảo quê hương nói riêng.

Họa sĩ Bằng Lâm bên tác phẩm về biển

Họa sĩ Bằng Lâm sinh năm 1944 tại Thái Lan, nhưng khi đất mẹ Việt Nam đang trong giai đoạn kháng chiến chống đế quốc Mỹ ác liệt để giành lại độc lập, theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông về nước và nhập ngũ tháng 2/1965 thuộc Sư đoàn 308 sau khi đã học xong tiểu và trung học trên đất Thái. Nhưng đến năm 1972, Bằng Lâm được chuyển sang công tác tại Ban tuyên huấn Bộ Tư lệnh Hải quân.

Cũng bởi vậy, Bằng Lâm được đặt chân tới tất cả các đơn vị thuộc duyên hải, quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa. Cho đến bây giờ, ông vẫn cảm thấy tự hào và hãnh diện vì may mắn được làm một người lính trong hải quân để canh giữ và bảo vệ biển trời Tổ quốc.

Bằng Lâm vốn thích hội họa từ khi còn nhỏ, ông bảo lúc bé hay vẽ Bác Hồ với thiếu nhi. Vì thế ông đã thi vào trường Mỹ thuật, học xong trường Mỹ thuật ông nhập ngũ và vẫn tiếp tục vẽ, chủ yếu là các bức ký họa chiến trường. Cho đến khi là người lính hải quân, niềm đam mê được vẽ vẫn trào dâng trong Bằng Lâm. Thế nên, hơn 20 năm ở Ban tuyên huấn Bộ Tư lệnh Hải quân, họa sĩ Bằng Lâm từng có nhiều tác phẩm về người lính đảo cũng như biển đảo Tổ quốc được đánh giá cao.

Đó là các bức “Bác Hồ với chiến sĩ Hải quân”, “Đọc báo trên đảo”, “Cây phong ba trên đảo Trường Sa”, “Khúc hát dân ca trên đảo Trường Sa”, “Lính thủy và mặt trời”… Tuy nhiên, bức tranh ông tâm đắc và được nhiều giới trong nghề, công chúng biết đến là “Cây phong ba trên đảo Trường Sa”. Theo họa sĩ Bằng Lâm “hình ảnh cây phong ba nơi đảo xa là hình tượng của người chiến sĩ hải quân: sự hiên ngang, quật cường, dẻo dai…”.

“Hàng năm tôi vẫn vẽ về biển, về hải đảo, mỗi lần như vậy tôi đều lấy chủ đề là nhớ biển” – họa sĩ Bằng Lâm chia sẻ. Những lúc không ra được biển đảo, ông vẫn ấp ủ những hình ảnh ấy, biển đảo vẫn bùng cháy trong tâm trí và tạo cảm hứng sáng tác đối với ông. Vì lẽ đó, từ đầu năm 2014 đến nay ông vẽ rất nhiều bức tranh về biển, để rồi vừa mừng cái tuổi “thất thập cổ lai hi”, vừa thể hiện tấm lòng với biển đảo quê hương, Bằng Lâm đã chọn lọc 22 bức tranh sơn dầu khổ lớn giới thiệu tới công chúng trong và ngoài nước.

Các tác phẩm của họa sĩ Bằng Lâm đợt này chia làm hai mảng màu rõ rệt, đó là vẻ đẹp yên bình của biển, nhưng bên cạnh đó là hình ảnh biển gào thét dữ dội trước hành vi ngang ngược của Trung Quốc khi đặt giàn khoan Hải Dương 981 trái phép trên vùng biển Việt Nam.

Các bức tranh được sáng tác dưới bút pháp cách điệu, trừu tượng; thế nên, công chúng nhận thấy đây là những bức tranh đã góp thêm tiếng nói khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc, đồng thời lý giải vì sao biển, chủ quyền biển đảo luôn chiếm giữ một vị trí thiêng liêng trong trái tim mỗi người dân Việt Nam.
Họa sĩ Bằng Lâm tâm sự, tất cả những sáng tác mới nhất, ông nhận thấy có sự nổi loạn, sự nổi loạn ấy được xuất phát từ những gì mắt thấy tai nghe về sự vô lý và ngang ngược của nước láng giềng đang tạo ra ở vùng biển chủ quyền của Việt Nam.

“Sự vô lý, ngang ngược của nước láng giềng ở Biển Đông khiến tôi có một cảm xúc đặc biệt. Là một họa sĩ, tôi phải dùng tiếng nói nghệ thuật để nói lên cảm xúc ấy” – họa sĩ Bằng Lâm nhấn mạnh. Và xem tranh của ông, ai ai cũng nhận thấy sự hiện đại, độc đáo, một phong cách vẽ tươi sáng và khỏe khoắn.

Nhưng để cảm thụ hết “hồn cốt” từ những bức tranh ấy, chúng ta phải suy ngẫm kỹ càng thì mới hiểu được tâm hồn và tình cảm sâu sắc, mặn mà của ông gửi gắm trong tác phẩm.

Họa sĩ Bằng Lâm chia sẻ, bất cứ khi nào đến với biển đảo của Tổ quốc, ông đều cảm nhận được những dấu ấn sâu sắc. Ông thấy được những khó khăn gian khổ, vất vả của những người lính nơi đảo xa. Nhưng vượt lên tất cả, người lính nơi biển đảo vẫn luôn vững vàng, kiên cường, dũng cảm bám trụ để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.

Đối với Bằng Lâm, từng là lính thủy nên ông luôn luôn nghĩ đến biển, hải đảo, hải phận của Tổ quốc. Ông nói “Dường như biển đã ăn sâu vào từng mạch máu của tôi”.

Và khi cả nước đang hướng về biển đảo quê hương, họa sĩ Bằng Lâm đã đem hết tâm huyết để sáng tác về biển, những bức tranh ấy vẫn đang trào dâng và nó sẽ góp thêm tiếng nói trong việc bảo vệ hòa bình chính nghĩa của Việt Nam. Ông xứng đáng là họa sĩ – người lính có một tình yêu lớn với biển đảo quê hương…

Bài và ảnh Hoa Quỳnh