Đã nhiều kỳ họp Quốc hội và cũng trong nhiều phiên chất vấn các thành viên Chính phủ về các vấn đề quốc kế dân sinh, có một câu hỏi rất khó được các Bộ trưởng trả lời thỏa đáng, đó là “trách nhiệm này thuộc về ai?”.

Mot cau hoi luon kho tra loi! - Anh 1

Và tại kỳ họp này cũng vậy, các đại biểu Quốc hội cũng đã đặt câu hỏi tương tự về các dự án “nghìn tỷ bị đắp chiếu”, như gang thép Thái Nguyên, xơ sợi Đình Vũ, xăng ethanol Phú Thọ, đạm Ninh Bình..., thì sau phiên trả lời cũng... chưa tìm ra ai(!?).

Lý do khách quan được nêu ra khá nhiều, nào là do các dự án này đều bị triển khai kéo dài, nào là một số dự án rơi vào tình trạng biến động của thị trường thế giới, nào là do hạn chế về “các loại” năng lực, như năng lực của chủ đầu tư, năng lực của cơ quan quản lý, năng lực đàm phán…

Về yêu cầu quy trách nhiệm trong vụ việc này, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng phải làm cẩn trọng, đánh giá cụ thể dựa trên khung pháp lý, làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan...

Không thấy bất cứ tên một người cụ thể nào được nêu lên. Chính vì thế, nhiều đại biểu đã nhận xét “câu trả lời chưa đi vào trọng tâm vấn đề”.

Quả là cũng khó cho các Bộ trưởng, vì việc “định vị” trách nhiệm về những hậu quả tồi tệ ấy vào một cá nhân cụ thể nào đó lại là của các cơ quan chức năng chuyên biệt. Đâu có thể phát ngôn sơ sẩy được!

Tuy nhiên, ở đây có một điều đáng bàn, liệu có nên minh bạch các thông tin cụ thể hơn về những người bị “hạn chế năng lực” kia không? Chẳng hạn tại dự án X. do ông Nguyễn Văn Y. là chủ đầu tư, bà Trần Thị Z. là Trưởng ban quản lý dự án...

Ở đây thuần túy là thông tin về những người đã nhận những quyết định của cấp trên về trách nhiệm, về quyền hạn và các công cụ điều hành để thực hiện dự án. Nay để xảy ra hậu quả nghiêm trọng như vậy, dù ít hay nhiều, họ chắc chắn không thể thoái thác trách nhiệm.

Tiếp nữa, cho dù Bộ trưởng có “hé” ra một chút về việc “định vị” trách nhiệm, thí dụ về năng lực quản lý các dự án, theo quy định thì các TCty 90-91 là “Ban lãnh đạo” chịu trách nhiệm về chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án..., nhưng cũng chưa đáp ứng được yêu cầu của đại biểu chất vấn. Bởi lẽ “Ban lãnh đạo” kia không phải từ trên trời rơi xuống, mà phải có người chọn lựa, đề xuất và ký quyết định đặt họ vào nơi không đúng chỗ.

Thiết nghĩ, nếu không minh bạch thêm thông tin thì câu hỏi khó trả lời kia sẽ vẫn còn tồn tại lâu đấy!

Nguyễn Hoàng Linh