Như Báo ANTĐ đã phản ánh trong số báo trước về tình trạng hạt nhựa nở độc hại tái xuất hiện tại các cổng trường học trên cả nước, ghi nhận của phóng viên cho thấy, đây là loại đồ chơi đang được bán khá chạy và thu hút rất nhiều học sinh. Tại các nước châu Âu, loại hạt nhựa nở này từng bị thu hồi sau các ca nhập viện do trẻ nuốt phải, trong khi ở Việt Nam vẫn chưa kiểm soát được loại đồ chơi này.

Moi nguy hai suc khoe nghiem trong tu hat nhua no - Anh 1

Ban đầu chỉ là những hạt bé li ti, sau khi thả vào nước, loại hạt này trương nở to dần

Nguy cơ độc hại chưa được cảnh báo?

Theo lời “mách nước” của chủ cửa hàng đồ chơi trên phố Lương Văn Can, phóng viên ANTĐ đã đến Cung Thiếu nhi Hà Nội, quận Hoàn Kiếm, để mục sở thị hạt nhựa nở. Chỉ với 4.000 đồng, chúng tôi đã mua được 2 gói hạt nhựa nở đủ các màu sắc xuất xứ ghi Trung Quốc. Trên bao bì sản phẩm không hề có bất cứ thông tin nào nói về thành phần hay những lưu ý khi sử dụng.

Sau khi ngâm khoảng 30 phút trong nước, hạt này phình to gấp 20 lần so với kích cỡ ban đầu, long lanh màu sắc như viên bi. Ngâm tiếp khoảng 24 tiếng, những hạt này lại nở to hơn gấp nhiều lần nữa, nếu va chạm mạnh có thể vỡ và bắn ra một loại dung dịch lạ. Để lâu những hạt này chuyển sang màu trắng đục, nhỏ dần sau đó tan ra.

Một học sinh trường Tiểu học Phan Chu Trinh (quận Ba Đình) cho biết, ở trường rất nhiều học sinh chơi hạt này vì nó mềm như kẹo chip chip. Em Nghiêm Thu Trang, trường THCS Dịch Vọng B, quận Cầu Giấy cho biết, các em rất thích thú với loại hạt lạ với nhiều màu sắc và kích thước. Em Trần Minh Đức, học sinh trường Tiểu học Kim Đồng (quận Ba Đình) hồn nhiên: "Cháu mua hạt này vì nó rất hay, các cửa hàng gần trường cháu đều bán”.

Theo chị Nguyễn Thị Thu, một chủ cửa hàng chuyên bán đồ chơi trẻ em tại cổng trường Tiểu học Kim Đồng, quận Ba Đình, hạt nở này là mặt hàng đồ chơi trẻ em bán khá chạy. “Thực sự chúng tôi cũng không có thông tin gì về thứ hạt nở này. Chỉ biết có xuất xứ từ Trung Quốc. Thấy bán chạy nên chúng tôi nhập về, cũng không thấy ai cấm đoán gì. Nếu đúng là độc hại chúng tôi cũng sẵn sàng không bán nữa, cũng vì con em mình” – chị Thu cho biết.

Chị Trần Nguyên Thanh, chủ cửa hàng khác cũng cho biết: "Thực ra bán đồ chơi này lãi chẳng là bao, có 2.000 đồng/gói, gọi là bán cho vui thôi. Tôi cũng chẳng biết nó độc hại thế nào cả, nếu đúng là độc hại chúng tôi sẽ không bán. Nhà ai chẳng có con nhỏ, hại cho các con là không được”.

Nhiễm độc, co giật vì nuốt hạt nhựa nở

Điều đáng nói, một số người bán hàng cho rằng, hạt nhựa nở có thể ăn được, không độc hại, trong khi thực tế đã có nhiều ca nhập viện cấp cứu với các triệu chứng tê cứng tay, ngứa da, đau bụng và nôn ói do nuốt phải.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Viện Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm - Đại học Bách khoa Hà Nội) cho biết, những hạt nhựa nở thường được sản xuất dựa trên nguyên lý giải phóng khí. Khi những hạt có chứa dung dịch trên được ngâm nước, chúng sẽ nở to và phát nổ để giải phóng khí. Có nhiều chất hóa học để sản xuất theo cơ chế sinh khí trên.

“Theo tôi, những loại hạt bán trên thị trường cho trẻ em chơi, khả năng cao có thể sử dụng muối bicarbonat. Nhưng khi quả bóng nổ, khí CO2 vẫn tiếp tục được giải phóng nên nếu bị bắn vào người chúng ta sẽ có cảm giác khó chịu. Dung dịch trong bóng khí nổ sẽ trở thành dạng muối. Muối bicarbonate có tính chất tương tự thuốc muối song tùy trường hợp, chúng cũng gây bỏng rộp và ngứa ngáy nếu bắn trực tiếp lên cơ thể người, gây nguy hiểm”, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho biết.

Tuy nhiên, nếu loại hạt này chứa 1,4 - butanediol, chất được chuyển hóa vào loại chất kích thích gama-Hydroxybutyric acid (một chất gây mê), trong trường hợp quá liều lượng cho phép vào cơ thể con người có thể gây nên tình trạng nhiễm độc, co giật.

Mới đây, theo kết quả nghiên cứu từ những chuyên gia phòng kiểm nghiệm nhựa công nghiệp của Viện Hóa học Công nghiệp Việt Nam, nhiều loại hạt nhựa màu của Trung Quốc thực chất là hạt trương nở, khi hút no nước, thể tích của nó có thể tăng tới 300 - 400 lần. Loại hạt này, có thể sử dụng chất polyacryamit rất độc hại, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa và thậm chí có thể gây ung thư.

Trong khi đó, đại diện Đội Quản lý thị trường số 2, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho rằng, đã là đồ chơi thì khó có thể ăn được. Ghi nhận những thông tin phản ánh của Báo ANTĐ, trong thời gian tới, các đơn vị của Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra mặt hàng này.

Bị thu hồi sau những ca nhập viện

Hạt nhựa nở (tên tiếng Anh là Bindeez) là một loại đồ chơi trẻ em được sản xuất tại Trung Quốc của Công ty Moose Enterprise P/L, phân phối trên thị trường Bắc Mỹ. Tuy nhiên, loại hạt này từng bị thu hồi từ đầu tháng 11-2007 tại Australia sau khi một bé trai 2 tuổi và một bé gái 10 tuổi nguy kịch vì nuốt một số lượng lớn hạt nhựa nở. Sau khi 2 trẻ em ở Bắc Mỹ bị bất tỉnh sau khi nuốt hạt nhựa nở, Mỹ đã thu hồi khoảng 4,2 triệu bộ đồ chơi này.