Trong khi tình hình trong nước đang “sôi sục” với số ca mắc sốt xuất huyết thì trên thế giới, trong đó có cả một số nước lân cận cũng ghi nhận có sự lưu hành của virus Zika. Điều đáng quan ngại là 2 bệnh dịch này đều do muỗi Aedes trung gian truyền bệnh. Vì thế, Bộ Y tế Việt Nam đang lo lắng đối phó với “dịch bệnh kép”.

Dịch bệnh do virus Zika lây lan với tốc độ chóng mặt

Thống kê của Tổ chức Y tế thế giới cho thấy, riêng tháng 3 có thêm 30 nước thông báo có sự lưu hành của virus Zika. Theo đại diện Tổ chức Y tế thế giới, dịch bệnh do virus Zika đang lây lan với tốc độ chóng mặt.

TS Trần Đắc Phu, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng cho biết, tình hình dịch bệnh do virus Zika tiếp tục diễn biến phức tạp, lây lan nhanh trên phạm vi toàn cầu. Đã có 61 quốc gia và vùng lãnh thổ thông báo có sự lưu hành hoặc lan truyền của virus Zika. Nhiều nước bùng phát dịch lớn, một số nước trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương cũng ghi nhận sự lưu hành của virus. Vì thế, nguy cơ dịch xâm nhập vào Việt Nam là hoàn toàn có thể. Hơn nữa, 80% ca bệnh không có triệu chứng, nếu có thì cũng rất nhẹ. Vì thế, việc kiểm soát phát hiện sớm ca bệnh rất khó. Miễn dịch cộng đồng gần như không có nên khi có mầm bệnh, dịch dễ lây lan.

Hội chứng đầu nhỏ do virus Zika gây nên được ghi nhận lưu truyền qua trung gian là muỗi Aedes. Trong khi đó, tại Việt Nam loại muỗi này lưu hành phổ biến và gây nên bệnh sốt xuất huyết. Nỗi lo “dịch bệnh kép” bùng phát không phải không có cơ sở khi tại thời điểm này, dịch sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng, nhất là ở phía Nam. Theo TS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM, tại khu vưc phía Nam dịch sốt xuất huyết tăng 2,2 lần so với cùng kỳ năm 2015, trong đó tập trung cao tại TP HCM, Đồng Nai, Biên Hòa.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhận định, Việt Nam là nước có nguy cơ cao đối với virus Zika bởi dịch lan truyền nhanh, các nước xung quanh như: Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan... đã có dịch. Việt Nam lưu hành cả sốt xuất huyết Dengue và Chikungunya- đều là bệnh do muỗi Aedes truyền (loại truyền virus Zika); mật độ lưu hành muỗi Aedes lớn. Điều kiện khí hậu biến đổi lớn ảnh hưởng đến quy mô bệnh tật.

Moi lo ve dich benh “kep” tu muoi - Anh 1

Việt Nam đang tăng cường nhiều biện pháp đối phó với bệnh do virus Zika (ảnh V.H)

Triển khai hoạt động phòng dịch như đã có ca bệnh

Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh do virus Zika, Bộ Y tế đã nâng cấp độ cảnh báo ở mức 2; triển khai các hoạt động phòng chống dịch giống như khi đã có ca bệnh. Đồng thời tăng cường phối hợp giám sát, vận động người dân diệt muỗi, loăng quăng. Trong mấy tháng đầu năm, dịch sốt xuất huyết có xu hướng gia tăng, trong khi đó khí hậu thay đổi bất thường khó có thể dự báo diễn biến của dịch. Sốt xuất huyết cũng rất nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong; trong khi các ca bệnh do Zika đa phần nhẹ.

Dù là sốt xuất huyết hay virus Zika, để bảo vệ người dân thì phải diệt muỗi. Muốn phòng chống muỗi đốt thì phải diệt bọ gậy, loăng quăng; tập trung truyền thông người dân lật úp tất cả dụng cụ chứa nước, đậy kín, thả cá ăn loăng quăng, bọ gậy. Loại muỗi Aedes này thường đốt lúc 9-10g, đẻ trong môi trường nước trong, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến nêu rõ.

Trước đó, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định thành lập 8 đoàn kiểm tra giám sát công tác phòng chống dịnh bệnh do virus Zika tại các địa phương trên cả nước và thành lập 4 đội đáp ứng nhanh phòng chống dịch bệnh do virus Zika tại các khu vực trên cả nước. Các đoàn kiểm tra sẽ kiểm tra công tác phòng chống dịch bệnh do virus Zika tại một số tỉnh, TP và BV trực thuộc Bộ, khu vực. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long yêu cầu các đoàn kiểm tra làm việc với văn phòng UBND các tỉnh, lãnh đạo Sở Y tế và các đơn vị liên quan về hoạt động triển khai phòng chống dịch do virus Zika tại địa phương; các đoàn chủ động xây dựng kế hoạch, đi kiểm tra, chỉ đạo các tỉnh, TP được phân công trong tháng 4; các đội đáp ứng nhanh được phân bố ở miền Bắc, Nam, miền Trung và Tây Nguyên, có nhiệm vụ sẵn sàng điều tra, giám sát, xác minh, tổ chức các hoạt động dự phòng, xử lý ổ dịch, điều trị bệnh nhân, đáp ứng truyền thông nguy cơ và triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh khi có trường hợp nghi nhiễm hoặc mắc bệnh do virus Zika trên địa bàn. Riêng đội đáp ứng nhanh phòng chống virus Zika khu vực miền Bắc ngoài nhiệm vụ phụ trách địa bàn khu vực miền Bắc còn có trách nhiệm đáp ứng, hỗ trợ các khu vực khác trên toàn quốc khi có yêu cầu hoặc tình hình dịch bệnh có diễn biến phức tạp.

Đại diện Tổ chức Y tế thế giới cũng đề cao vai trò của các biện pháp dự phòng- quan trọng nhất là kiểm soát muỗi. Thứ 2, người dân cần áp dụng các biện pháp phòng hộ cá nhân như: Mặc quần áo dài tay, bôi thuốc chống muỗi. Đặc biệt, phụ nữ mang thai cũng cần được tuyên truyền các biện pháp tránh muỗi đốt.

Người từ vùng có dịch trở về cần có quan hệ tình dục an toàn
Để chủ động phòng chống dịch bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp phòng chống muỗi đốt, chủ động diệt muỗi và bọ gậy (loăng quăng). Ngoài ra, với phụ nữ có thai hoặc dự định có thai trong vòng 6 tháng tới không nên đến các quốc gia đang có dịch bệnh do virus Zika khi không cần thiết; người đi/đến/về từ quốc gia đang có dịch bệnh do virus Zika chủ động theo dõi sức khỏe trong vòng 12 ngày, nếu có dấu hiệu bất thường về sức khỏe cần đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn và điều trị; người trở về từ quốc gia đang có dịch bệnh do virus Zika, cần sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục hoặc không quan hệ tình dục với vợ (bạn tình) đang trong quá trình mang thai hoặc dự định có thai trong ít nhất 28 ngày để phòng lây truyền virus Zika qua đường tình dục, tránh những biến chứng có thể xảy ra đối với thai nhi.

Thịnh An