Mộc Châu nổi tiếng với đặc sản bò sữa và chè, nhưng gần đây, cao nguyên xinh đẹp này đang trở thành trung tâm của du lịch vùng Tây Bắc với vẻ đẹp của những cánh đồng hoa mênh mông bát ngát, với nét độc đáo trong văn hóa của các dân tộc H’Mông, Thái, Dao, Mường…

Moc Chau - trung tam du lich vung Tay Bac - Anh 1

Hoa cải nở trắng đồi Mộc Châu.

Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu thuộc huyện Mộc Châu và Vân Hồ của tỉnh Sơn La cách Hà Nội 180 km về phía Tây Bắc, là cao nguyên lớn trải dài khoảng 80 km, rộng 25 km, có độ cao trung bình trên 1050 m, nhiệt độ trung bình 18 - 21 độ C, được mệnh danh là Đà Lạt của miền Bắc.

Đây là vùng đất hội tụ đầy đủ các hệ sinh thái tiêu biểu của Việt Nam như: thảo nguyên với cánh đồng mênh mang hoa cải trắng, hoa dã quỳ, đồi chè xanh biếc, suối nước nóng 4 mùa, rừng nhiệt đới, rừng nguyên sinh với nhiều loại cây, hoa cỏ quý, độc đáo.

Ngày 12/11/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2050/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển Khu du lịch quốc gia Mộc Châu đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, theo đó, mục tiêu chung là phát triển Khu DLQG Mộc Châu trở thành động lực phát triển du lịch vùng Trung du miền núi Bắc Bộ với hệ thống sản phẩm du lịch đa dạng, độc đáo, có thương hiệu và sức cạnh tranh cao, nhất là các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, bản sắc văn hóa các dân tộc.

Dựa trên cơ sở thị trường và tiềm năng du lịch của Mộc Châu, hệ thống sản phẩm du lịch đặc thù của Mộc Châu bao gồm:

- Du lịch sinh thái: Với các sản phẩm du lịch tham quan sinh thái, dã ngoại; đặc biệt chú trọng phát triển du lịch sinh thái gắn với nông nghiệp như các tour du lịch trải nghiệm tại các cơ sở sản xuất nông nghiệp, các sản phẩm nông nghiệp (chè, sữa, hoa, dâu tây...).

Hiện nay, BQL khu du lịch quốc gia Mộc Châu đã xây dựng hoàn thiện tour du lịch nông nghiệp, khách du lịch được tham gia các hoạt động chăm sóc đàn bò sữa, thu hái chè, thu hoạch rau an toàn, hoa quả theo mùa: bơ, hồng, xoài, mận, chanh leo…

Moc Chau - trung tam du lich vung Tay Bac - Anh 2

Đến Mộc Châu, du khách không quên ngắm đồi chè xanh mơn mởn nơi đây.

- Du lịch văn hóa: Với các sản phẩm du lịch tham quan di tích lịch sử văn hóa, danh thắng; các tour du lịch cộng đồng: Tham quan bản làng và nghiên cứu văn hóa dân tộc thiểu số, du lịch ẩm thực..., đặc biệt chú trọng hình thức du lịch homestay; phát triển các sản phẩm du lịch gắn với lễ hội đặc thù của địa phương: Tết độc lập của người Mông, các lễ hội truyền thống...

- Du lịch nghỉ dưỡng: với các sản phẩm nghỉ dưỡng và điều dưỡng chữa Các loại hình du lịch khác là các loại hình sản phẩm du lịch mang tính bổ trợ, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách du lịch bao gồm: Du lịch cuối tuần; du lịch MICE; du lịch vui chơi giải trí; du lịch thương mại cửa khẩu…

Một số điểm thăm quan du lịch tại Mộc Châu:

Thắng cảnh:

Sơn Mộc Hương (Hang Dơi), di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia nằm tại trung tâm huyện.

Rừng thông mộng mơ nằm ở bản Áng xã Đông Sang, cách thị trấn Mộc Châu chừng 3km.

Thác Dải Yếm mềm như dải lụa nằm tại bản Vặt, xã Mường Sang, cách thị trấn Mộc Châu khoảng 5km, trên đường vào cửa khẩu Lóng Sập.

Khu lâm viên Tây Tiến: với kiến trúc đẹp, độc đáo, đây hứa hẹn và địa điểm thăm quan và là địa chỉ đỏ để giáo dục lòng yêu nước.

Khu du lịch Mộc Châu Happy Land là khu du lịch sinh thái với vườn hoa, nhà nghỉ cộng đồng và nhiều trò chơi mạo hiểm hấp dẫn.

Moc Chau - trung tam du lich vung Tay Bac - Anh 3

Những tán cây hoa mận nhuộm trắng bên những nóc nhà.

Thảo nguyên xanh - Ấn tượng sinh thái, nông nghiệp:

Khí hậu mát mẻ, độ cao lý tưởng, địa hình đa dạng, Mộc Châu ấn tượng bởi những biển mây, biển sương mù giăng giăng đỉnh núi và những sản phẩm du lịch nông nghiệp hấp dẫn.

Thứ thôi thúc du khách nhớ đến Mộc Châu chính là sữa. Nhờ những đồng cỏ rộng, Mộc Châu có điều kiện chăn nuôi bò sữa, và sữa Mộc Châu đã là một thương hiệu uy tín. Đến Mộc Châu, du khách được ngắm những đàn bò thung thăng gặm cỏ, chăm sóc đàn bò và thưởng thức các đặc sản từ sữa: sữa tươi, sữa chua, bánh sữa…

Đến Mộc Châu, ngoài ngắm các đồi chè trái tim, đồi chè shan tuyết, du khách được thử thách bản thân khi trở thành công nhân hái chè, chế biến chè và thưởng thức các loại chè shan tuyết, chè ô long, chè bát tiên....

Thảo nguyên 4 mùa đều có hoa thơm, trái ngọt:

- Mùa xuân có hoa đào, hoa ban, hoa mận nhuộm trắng, nhuộm hồng các quả đồi, bản làng thành những rừng hoa bạt ngàn. Mùa đông có hoa cải, hoa trạng nguyên, hoa dã quỳ xen lẫn trên những sườn đồi, thung lũng trải dài không dứt.

- Mùa hạ có mận, mơ, đào chín. Mùa thu có hồng giòn, bơ. Sang đông có trái dâu tây ngon ngọt...

Những vườn hoa trồng theo công nghệ cao 4 mùa đều rực rỡ sắc hoa ly, tuy-lip, lan hồ điệp, van đa, đai trâu....; Những nông trại rau an toàn 4 mùa đều xanh tươi rau trái. Tới Mộc Châu là tới với thiên đường du lịch nông nghiệp với những trải nghiệm thu hái rau của quả, chế biến và thưởng thức ngay tại vườn.

Lễ hội:

Moc Chau - trung tam du lich vung Tay Bac - Anh 4

Tháng 3 hàng năm, Bản Áng xã Đông Sang thường tổ chức lễ hội Hết Chá. Đồng bào sẽ diễn lại những tích truyện về quá trình lập bản, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn.

12 dân tộc anh em sống quần tụ trên cao nguyên tạo nên sự đa dạng, phong phú trong lối sống, sinh hoạt và lễ hội. Nổi tiếng nhất ở Mộc Châu là tết Độc Lập hay còn gọi là chợ tình Mộc Châu được tổ chức vào dịp 2/9 hàng năm, thu hút sự tham gia của người H’Mông tại địa phương cùng người H’Mông khắp trong, ngoài nước đến chung vui.

Đến hội, có người đi tìm lại bạn cũ, có người kết bạn mới, họ cùng nhau ca hát, cùng nhau say sưa trong những lời ca, điệu múa, tham gia vào những trò chơi dân gian truyền thống, và hẹn nhau ngày này năm sau sẽ còn gặp lại… Tết truyền thống của người H’Mông diễn ra trước tết Nguyên Đán của người Kinh khoảng 1 tháng.

Lễ hội Nào Sồng được tổ chức vào dịp đầu xuân hàng năm. Độc đáo trong cách ăn tết, chơi tết vui tươi và rực rỡ sắc màu. Tháng 3 hàng năm, Bản Áng xã Đông Sang thường tổ chức lễ hội Hết Chá. Đồng bào sẽ diễn lại những tích truyện về quá trình lập bản, giáo dục truyền thống uống nước nhớ nguồn.

Các tích trò được diễn ra qua lời hát và phần diễn mang tính chất vui tươi, hài hước trong tiếng chiêng trống rộn ràng. Sau màn diễn là vòng xòe đoàn kết nhộn nhip, phấn khởi xung quanh cây chá. Đến với lễ hội Hết Chá, cái vui của du khách là được tham dự các trò chơi truyền thống: ném còn, nhảy tha kềnh; được thưởng thức miễn phí các món ăn độc đáo, hấp dẫn từ các mâm cơm do những người phụ nữ Thái đảm đang, tháo vát chế biến.

Tháng 5 hàng năm, tại Mộc Châu diễn ra Ngày hội hái quả với nhiều hoạt đồng tìm hiểu về cây mận hậu, du khách được tham gia nhiều trò chơi vui nhộn như thi hái quả, thi ăn quả…

Hàng năm cứ vào ngày 15 tháng 10 Mộc Châu lại vui tươi với một cuộc thi độc đáo nhất cả nước - thi Hoa hậu bò sữa. Cuộc thi là ngày hội tri ân những chú bò có thân hình đẹp, sản lượng sữa tốt, ngày vinh danh những gia đình chăn nuôi bò sữa giỏi.

Bản du lịch cộng đồng:

Moc Chau - trung tam du lich vung Tay Bac - Anh 5

Bản Áng - nơi lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc.

Bản Áng 1,2,3 của người Thái nằm cạnh rừng Thông, còn lưu giữ nhiều nét văn hóa đặc sắc, cách thị trấn Mộc Châu 3km.

Bản Tà Phềnh, Phiêng Cành (xã Tân Lập, huyện Mộc Châu) bản Lóng Luông (xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ), bản Hua Tạt (xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ) là những bản người H’Mong còn giữ được nhiều nét văn hóa đặc sắc.

Bản Dọi, xã Tân Lập, huyện Mộc Châu cách thị trấn nông trường Mộc Châu gần 30km, và bản Hua Tạt, bản Áng 2 là các bản có homestay đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch nước ngoài.

Bản Nà Bai của người Mường, bản Phụ Mẫu của người Thái (xã Chiềng Yên, huyện Vân Hồ) cách Mộc Châu khoảng 45km theo hướng Mộc Châu - Hà Nội.

Mỗi dân tộc có truyền thống ẩm thực đặc trưng. Với bàn tay khéo léo và kỳ công, những người phụ nữ dân tộc Thái kết hợp các nguyên liệu của núi rừng, sông suối với nhiều loại gia vị đặc trưng: mắc khén, hạt dổi để chế biến nên hàng trăm món ăn độc đáo: cơm lam, xôi tình yêu, cá nướng, gà mọ, nộm rau rừng, hoa ban, lạp trâu, nậm pịa ...

Người H’Mông có các món ăn đặc trưng: thắng cố, bánh dày, rượu ngô, thịt lợn lửng. Người Dao có thịt chua, rượu hoẵng...

Với lợi thế và tiềm năng vốn có, trong tương lai không xa, chắc chắn Mộc Châu sẽ trở thành trung tâm du lịch - viên ngọc của vùng Tây Bắc.

PV