Đội tàu đánh bắt trên ngư trường truyền thống gồm nhiều tàu, trong đó có một tàu đội trưởng. Vừa khai thác, chiếc tàu này còn có nhiệm vụ phân công các tàu khác đánh bắt, rồi cử ra một tàu khác chuyên vận chuyển.

Tàu nào khai thác cứ khai thác để có thời gian bám biển lâu hơn, riêng tàu vận chuyển làm công việc đưa cá vào bờ để bán rồi mua các nhu yếu phẩm, nhiên liệu mang ra cho các tàu đang đánh bắt. Đó là mô hình tổ hợp tác sản xuất trên biển sắp được thành lập tại H.Núi Thành (Quảng Nam).

Nâng tầm để vươn khơi

Mô hình tổ hợp tác vốn là mô hình của nông nghiệp; còn ngư nghiệp chưa có tiền lệ. Tuy nhiên, nhận thấy hiệu quả của mô hình này trong sản xuất, nhiều ngư dân đã nảy ra sáng kiến đưa mô hình này ứng dụng vào công tác khai thác, đánh bắt hải sản trên biển để vừa có thể giúp đỡ nhau chống chọi với thiên tai, “nhân tai” vừa nâng cao hiệu quả kinh tế. Từ mức độ tổ đoàn kết, tổ hợp tác là bước tiến cao hơn nhằm gắn kết các ngư dân thông qua đánh bắt và tiêu thụ sản phẩm.

Ông Trần Văn Hưng, Trưởng phòng NN-PTNN H.Núi Thành, cho biết: “Xuất phát từ nhu cầu chuyển đổi mô hình tổ đoàn kết qua mô hình tổ hợp tác của ngư dân, cuối tháng 3.2012, chúng tôi đã có tờ trình gửi cấp trên để mở lớp tập huấn trước khi thành lập các tổ hợp tác”. Theo ông Hưng, tổ hợp tác sản xuất không chỉ giúp ngư dân yên tâm khi đánh cá trên biển mà còn góp phần bảo vệ an ninh trật tự tại các ngư trường. Gắn lợi ích kinh tế của các tổ với việc bảo vệ ngư trường sẽ góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo, đẩy lùi việc xâm lấn ngư trường của tàu nước ngoài.

Ngư dân Trần Văn Độ, thuyền trưởng tàu QNa - 91171 có công suất 350CV, tâm sự: “Mỗi chuyến ra khơi, tàu chúng tôi thường đi cả tháng trời nên nhiều khi cá, tôm bán ra không còn được tươi, giá cả theo đó cũng thấp hơn. Nếu có một chuyến tàu làm việc vận chuyển cá vào bờ đến bán sớm hơn, rồi mang thức ăn trở lại cho anh em thì tốt quá”. Hay tin, các tổ đoàn kết sắp được nâng tầm thành tổ hợp tác sản xuất, không riêng gì ngư dân Trần Văn Độ mà những ngư dân có tàu công suất nhỏ hơn (từ 35CV đến dưới 90CV) cũng tỏ ra phấn khởi.

Ông Trần Quốc Việt - Trưởng phòng Quản lý tàu cá, Chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản Quảng Nam - nói: “Tổ hợp tác sản xuất trên biển được thành lập tạo điều kiện cho ngư dân có tàu công suất lớn vươn ra những vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa. Qua đó, có thể thông tin về cho đất liền tình hình các tàu nước ngoài vi phạm chủ quyền biển VN kịp thời. Đồng thời, chủ quyền vùng biển cũng được khẳng định khi có mặt của tàu của ngư dân mình”.

Hỗ trợ tổ hợp tác

Ông Trần Quốc Việt thông tin, sau khi được thành lập, các tổ hợp tác sẽ nhận được hỗ trợ của nhà nước và có thể tiếp cận với các nguồn vốn vay, mà gần gũi nhất là nguồn vốn từ Quỹ hỗ trợ ngư dân sắp ra mắt trong thời gian tới.

Trao đổi với Thanh Niên, ông Ngô Tấn, Chủ tịch Hội Nghề cá Quảng Nam, cho biết: “Muộn nhất là đến cuối năm 2012, Quỹ hỗ trợ ngư dân sẽ đi vào hoạt động. Đây là quỹ có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và huy động sự đóng góp từ các cá nhân, tổ chức hảo tâm nhằm phát triển nghề cá. Qua đó, khuyến khích ngư dân có mặt trên biển, nhất là lực lượng đánh bắt xa bờ có mặt ở những vùng biển xa”. Quỹ có 2 mục tiêu chính là: cho ngư dân vay với lãi suất ưu đãi, để tạo điều kiện cho ngư dân đóng mới, cải hoán tàu đánh bắt, nâng công suất để vươn khơi; và mục tiêu nhân đạo: hỗ trợ khi ngư dân gặp rủi ro như chết, mất tích, ngư dân bị tàu nước ngoài đâm chìm hoặc lấy mất ngư cụ, máy móc…

Khi đi vào hoạt động Quỹ hỗ trợ ngư dân Quảng Nam sẽ cho ngư dân vay tối đa 500 triệu đồng/phương tiện với hạn trả trong vòng 3 năm. Được tiếp cận với nguồn vốn ưu đãi, ngư dân sẽ tích cực đầu tư đóng mới, từ đó đội tàu cá sẽ phát triển nhanh hơn, tiếp tục tham gia duy trì sự có mặt dân sự ở vùng biển khơi.

Hoàng Sơn