Theo các chuyên gia y tế, khói thuốc lá chính là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư trong đó có ung thư phổi và hút thuốc lá thụ động thậm chí còn độc hại hơn rất nhiều nên thực thi môi trường không khói thuốc chính là để đảm bảo quyền của mỗi người được hít thở bầu không khí sạch.

Mo hinh nha hang khong khoi thuoc phong hut thuoc la thu dong - Anh 1

Các nhà hàng phải treo biển cấm hút thuốc

Nhà hàng không mặn mà

Theo điều tra toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành ở năm 2015 tại Việt Nam thì nhà hàng ăn uống là một trong những nơi chịu ảnh hưởng của khói thuốc nhiều nhất (80,7%), trong khi đó, luật Phòng chống tác hại của thuốc lá được ban hành và có hiệu lực từ 1/5/2013 tại khoản 2, điều 11 của Luật quy định nhà hàng ăn uống thuộc diện những địa điểm công cộng trong nhà phải thực thi quy định cấm hoàn toàn việc hút thuốc lá trong nhà.

Tuy nhiên Luật quy định rất rõ nhưng không phải nhà hàng nào cũng làm được. Theo điều tra gần đây của tổ chức HealthBridge Canada tại 195 nhà hàng trên địa bàn Hà Nội, chỉ có 44% nhà hàng có thực thi quy định.

Bà Nguyễn Thị Tô Hà – Phó Phòng Y tế quận Cầu Giấy (Hà Nội), cho biết để thực hiện mô hình nhà hàng không khói thuốc, Phòng Y tế quận đã mời các chủ nhà hàng đến để tập huấn về mô hình này và tổ chức ký cam kết. Hiện tại ở địa bàn quận có 250 nhà hàng và đã có 120 nhà hàng ký cam kết cấm hút thuốc lá hoặc có khu vực cho người hút thuốc lá riêng...

Một số nhà hàng họ không mặn mà bởi vì họ sợ mất mỹ quan khi treo biển cấm hút thuốc hoặc sợ giảm doanh thu. Thời gian qua, trong quá trình cơ quan liên ngành đi kiểm tra về an toàn thực phẩm ở các nhà hàng, nếu phát hiện các nhà hàng vẫn chưa thực hiện mô hình nhà hàng không khói thuốc đều bị nhắc nhở để họ biết được việc không thực hiện này là vi phạm Luật Phòng chống tác hại thuốc lá.

Bà Hà cho rằng để mô hình này có hiệu quả hơn cần nhiều giải pháp dài hơi đó là việc tuyên truyền để các chủ nhà hàng cũng như người dân hiểu hơn nữa về tác hại của thuốc lá nhất là với những người phải hút thụ động.

Theo bác sĩ Hoàng Anh người hút thuốc lá thụ động cũng độc hại chẳng kém gì người hút chính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hút thuốc lá thụ động là hít phải khói thuốc trong môi trường không khí, trong đó bao gồm khói thuốc từ đầu điếu thuốc đang cháy và khói thuốc do người hút thuốc lá thở ra. Khói thuốc tỏa ra từ đầu điều thuốc đang cháy chứa nhiều chất độc cao gấp 21 lần.

Người lớn hút thuốc lá thụ động tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch hơn 25 – 30 % và tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư phổi từ 20 -30 %, trẻ em hút thuốc lá thụ động gây viêm đường hô hấp, viêm tai giữa, nếu trẻ bị hen có thể lên cơn hen cấp tính nếu không cấp cứu kịp thời có thể gây tử vong. Còn phụ nữ có thai, hút thuốc lá thụ động có thể gây sảy thai, thai nhi chậm phát triển hoặc sinh non.

Cùng quan điểm này, Bác sĩ Ngô Thị Thu Hương, Trưởng Phòng Y tế quận Hoàn Kiếm, cần tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến rộng rãi bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng về tác hại của việc sử dụng thuốc lá, lợi ích của việc thực hiện môi trường không khói thuốc, tổ chức các đợt tuyên truyền cao điểm trong Tuần lễ Quốc gia không khói thuốc và Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, tổ chức tập huấn các mô hình không khói thuốc, trọng tâm là mô hình nhà hàng không khói thuốc và khu du lịch không khói thuốc trên địa bàn.

Một giải pháp khác cũng được bà Cao Thị Hoa, Trưởng Phòng Y tế quận Hai Bà Trưng đề xuất đó là cần tổ chức những đợt truyền thông nhóm nhỏ, hướng dẫn cho các nhà hàng các kỹ năng thuyết phục khách hàng và không tạo điều kiện thuận lợi cho khách có cơ hội hút thuốc như để gạt tàn, có biển cấm, v.vc.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan quản lý với Mặt trận Tổ quốc, các ban ngành, đoàn thể, các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc tuyên truyền, giám sát việc thực hiện các quy định phòng, chống tác hại thuốc lá và triển khai mô hình nhà hàng, khu du lịch không khói thuốc..

Kinh nghiệm từ chủ Nhà hàng không khói thuốc

Theo anh Dương Mạc An Tôn – Quản lý nhà hàng lẩu Sauna cho biết sau một thời gian áp dụng mô hình nhà hàng không khói thuốc anh thấy doanh thu của nhà hàng không hề giảm.

Mo hinh nha hang khong khoi thuoc phong hut thuoc la thu dong - Anh 2

Bác sĩ Hoàng Anh cho biết về tác hại của thuốc lá.

Nói về mô hình nhà hàng không khói thuốc, anh Tôn cho biết mô hình này anh đã thực hiện cách đây chục năm từ lúc còn làm chuỗi quán cà phê. Lúc đó, anh Tôn kiên quyết xây dựng quán cà phê không hút thuốc bởi vì theo anh Tôn đơn giản vì mình không thích mùi khói thuốc và rất nhiều người như thế.

Anh Tôn lý giải “ăn uống bạn có thể nhịn được 1 tuần, thậm chí cả tháng, uống nước nhịn được 1 – 2 tiếng nhưng hít thở thì không thể nhịn được và hít thở ở môi trường không khí có mùi thuốc lá mình không thích, độc hại thì không thể bởi vì hít thở không khí an toàn là quyền của mỗi người”.

Chính vì thế, nhà hàng của anh Tôn cũng có quy định nghiêm ngặt khi nhân viên hút thuốc sẽ phạt nặng vào tài chính, có các quy định không tuyển nhân viên hút thuốc và tập huấn cho nhân viên về việc giải thích cho khách hàng về mô hình nhà hàng không khói thuốc. Đặc biệt, nhà hàng không nhận hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp của công ty thuốc lá hay các tổ chức liên quan đến công ty thuốc lá nào.

Thực tế, theo thạc sĩ, bác sĩ Phạm Thị Hoàng Anh – Giám đốc tổ chức Health Bridge Canada tại Việt Nam nếu nhà hàng không khói thuốc trước tiên là bảo vệ chính sức khỏe của nhân viên nhà hàng là người tiếp xúc lâu dài với khói thuốc, sau đó đến khách hàng.

Theo nghiên cứu Chenoweth and Associates năm 2011 quy định không khói thuốc trong nhà hàng và quán bar tại Bắc Carolina giúp tiết kiệm được gần 4,7 triệu USD cho chi phí và chăm sóc sức khỏe cho nhân viên công ty mỗi năm. Tại Mỹ cũng có nghiên cứu về chính sách cấm hút thuốc là tại nhà hàng làm giảm sự tiếp xúc của người không hút thuốc với khói thuốc lá, khuyến khích người hút thuốc lá bỏ thuốc lá, cải thiện sức khỏe nhân viên nhà hàng và làm giảm những cơn đau tim phải nhập viện trong dân số nói chung.

Phương Thúy