Huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) đang trình dự án xây dựng tuyến đường dài 19km, xuyên qua Khu bảo tồn thiên nhiên của tỉnh, chặt 16ha rừng.

Phá vỡ hệ sinh thái, môi trường sống của động vật

Ngày 27/10, Tiền Phong đưa tin, UBND huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) đang “rục rịch” mở con đường độc đạo dài gần 19km, xuyên thủng khu bảo tồn thiên nhiên của tỉnh.

Năm 2010, huyện Ba Chẽ trình UBND tỉnh Quảng Ninh dự án đường Ba Chẽ - Hạ Long, nối huyện này với đường vành đai phía bắc TP Hạ Long thuộc địa phận xã Hòa Bình, huyện Hoành Bồ. Tuyến đường này dài gần 19km, mặt đường bê tông rộng hơn 5m, là đường cấp IV miền núi.

Dự kiến kinh phí ban đầu khoảng 230 tỷ đồng, từ nguồn vốn ngân sách T.Ư và ngân sách tỉnh Quảng Ninh, nhưng do thiếu vốn nên nhiều năm dự án vẫn chưa được khởi động.

Vào giữa năm 2015, huyện Ba Chẽ tiếp tục có báo cáo đề xuất chủ trương xây dựng dự án này với tổng mức đầu tư đội lên gần 420 tỷ đồng. Sau đó, UBND tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt dự án với lý do đặc thù huyện miền núi, giao thông từ huyện đến các xã và địa phương lân cận còn nhiều khó khăn.

Nhưng tổng mức đầu tư của dự án bị tỉnh rút xuống còn gần 307 tỷ đồng, trong đó ngân sách T.Ư hỗ trợ 255 tỷ, còn lại là ngân sách của huyện.

Mo duong xuyen qua khu bao ton: He luy khon luong - Anh 1

Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng

Điều đặc biệt, dự án này lại đi xuyên qua khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Đồng Sơn – Kỳ Thượng thuộc huyện Hoành Bồ (Quảng Ninh).

Trước thông tin về dự án trên, ngày 27/10, trao đổi với Đất Việt, ông Mạc Văn Xuyên, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh cho biết: "Theo dự án được trình lên, tuyến đường này xuyên qua khu bảo tồn gần 7km, phá gần 16ha rừng và đất lâm nghiệp của khu bảo tồn. Không ai bảo đảm khi có con đường này khu bảo tồn sẽ không bị xâm hại và hệ sinh thái của khu bảo tồn sẽ bị ảnh hưởng.

Bên phía Chi cục kiểm lâm tỉnh đã có những đánh giá cơ bản về dự án trên, những tác động đến khu bảo tồn này".

Cụ thể, ông Xuyên nói rõ:

"Một là, khi làm dự án trên sẽ có nguy cơ làm ảnh hưởng nguồn nước cung cấp cho hơn nửa triệu dân của hai thành phố Hạ Long và Cẩm Phả.

Khi đào đắp đất đá sẽ ảnh hưởng tới việc sinh thủy cung cấp nước cho hồ Cao Vân và gây bồi lắng lòng hồ. UBND huyện Ba Chẽ chưa đánh giá tác động môi trường cẩn thận đối với dự án này.

Hai là, Đồng Sơn - Kỳ Thượng là khu bảo tồn đa dạng sinh học được bảo vệ nghiêm ngặt và rừng nguyên sinh của tỉnh".

Đặc biệt, theo ông Xuyên, tuyến đường này chưa có cơ quan nào đánh giá về hiệu quả kinh tế, lưu lượng vận tải.

"Theo tôi, bây giờ phải mời các chuyên gia các ngành, các chuyên gia về giao thông xem, sau đây khi mở con đường này ra thì bao nhiêu người đi qua, hay chỉ có vài người dân huyện miền núi này đi.

Trong khi, hiện tại đã có 2 tuyến đường cho người dân Ba Chẽ ra thành phố, dân chủ yếu đi đường đó vì khá gần, tiết kiệm thời gian. Đây cũng là huyện miền núi nên không quá nhiều dân, tôi tin chắc mật độ không quá dày", ông Xuyên nói rõ.

Là người cũng nắm bắt rõ về dự án, ông Nguyễn Cao Lễ - Phó phòng quản lý bảo vệ rừng, Chi cục kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh cho biết thêm: "Điều vô lý ở đây là dự án này sẽ xây dựng tuyến đường hoàn toàn mới, chứ không đi theo đường rừng mòn của khu bảo tồn, vì đường mòn ở đây ngang tắt theo đặc thù, đi qua các con sông, con suối.

Cái đáng nói là nếu làm theo đường mòn của rừng thì sẽ đỡ diện tích phá rừng nhưng họ lại làm tuyến đường mới, vì đường mòn không theo ý muốn của con người.

Hiện nay, dự án chưa thi công, mà đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục, thuê đơn vị rà phá bom mìn để làm cho an toàn. Theo thiết kế bản vẽ thì cũng mới chỉ được nhìn con đường dưới hình thức tọa độ, thực tế chưa tiến hành, nhưng con đường này sẽ xuyên vào khu rừng tự nhiên, chiều rộng 7-8m".

Theo ông Lễ, ở khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng, có tồn tại của rừng tự nhiên, rừng 3 trong 1, với các loài gỗ vô cùng quý như Lim xanh, Gụ lau, Táu mật, Trám trắng, Trám đen...

Bên cạnh đó là một hệ sinh thái học vô cùng quý giá, nhiều loài cây thuốc chữa bệnh vô cùng quý.

Cùng với đó, con đường theo như dự án của huyện Ba Chẽ nêu lên, nếu được xây dựng sẽ xuyên thủng khu bảo tồn, chia khu bảo tồn ra làm hai phần riêng biệt. Việc chia cắt khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng phá vỡ hệ sinh thái, thu hẹp quần thể môi sinh của muông thú, khó khăn cho công tác bảo vệ động thực vật.

Đặc biệt là động vật, theo tập tính của nó thì phải có sự giao lưu với nhau thì mới sinh sôi, nảy nở được, nhưng khi có con người đi qua, có máy móc nó sẽ bỏ chạy. Nên khi có con đường này sẽ giảm sự sinh sản của các loài động vật quý hiếm.

"Chủ trương của Chi cục kiểm lâm đó là nâng cấp 2 tuyến đường quốc lộ hiện có lên với diện tích mặt đường rộng hơn, để phục vụ nhu cầu đi lại, thay vì làm thêm tuyến đường thứ 3", ông Lễ nói rõ.