Cuối tuần rồi tôi bắt gặp cháu cười nói rất nhí nhảnh với một cậu bạn cùng lớp. Chẳng lẽ con gái tôi đã dậy thì? Cháu chỉ mới 11 tuổi, tối ngủ vẫn còn đòi nằm chung với ba mẹ.

Tự trang bị kiến thức cho mình để có thể giải thích cặn kẽ, tường tận cho con là việc cha mẹ cần làm khi... bắt đầu có con

Một tháng nay, con gái tôi có nhiều biểu hiện rất lạ. Đi học về là cháu vội vàng vào phòng cất cặp rồi đi tắm ngay và ở trong nhà tắm hơn một tiếng đồng hồ. Cháu cũng thường soi gương, chải tóc và ngắm vuốt quần áo trước khi đi học, việc mà trước đây cháu hay chểnh mảng. Trong cách ăn nói, cháu dịu dàng hơn, thậm chí đổi giọng kiểu nũng nịu, ngọt ngào.

Tôi để ý thấy cháu vẫn học hành bình thường, tan học là về nhà chứ không tụ tập bạn bè. Nhưng cuối tuần rồi tôi bắt gặp cháu cười nói rất nhí nhảnh với một cậu bạn cùng lớp. Chẳng lẽ con gái tôi đã dậy thì? Cháu chỉ mới 11 tuổi, tối ngủ vẫn còn đòi nằm chung với ba mẹ. Tôi lúng túng không biết nên bắt đầu từ đâu và nói gì với con về những điều hết sức nhạy cảm của lứa tuổi này.

Chị Phùng Minh Ngọc (Q.Tân Phú, TP.HCM)

Me lung tung khi con gai 11 tuoi co nhieu bieu hien la, diu dang, ngot ngao hon... - Anh 1

Ảnh mang tính chất minh họa. Internet

Trịnh Vân Kim (Khu cư xá Lữ Gia, Q.11): Nói với con về sự thay đổi của cơ thể

Con gái chị đang trải qua những ngày đầu của tuổi dậy thì. Dựa vào những gì chị miêu tả, tôi thấy rất giống con gái tôi cách đây 5 năm. Ở tuổi này, các cháu có những thay đổi về tâm sinh lý. Chị cần gần gũi, cởi mở để nói chuyện với con về những thay đổi tất nhiên này.

Tôi nhớ khi con gái tôi lần đầu thấy kinh nguyệt, cháu đã lẳng lặng… lấy trộm của mẹ miếng băng vệ sinh, lén lút vào nhà tắm thay đồ lót. Nhưng do không biết cách, cháu lại dán miếng băng ra mặt ngoài quần, khiến “tai nạn” xảy ra, may hôm ấy là Chủ nhật. Khi phát hiện sự cố, tôi rất ân hận vì trước đó đã không giúp con có những hiểu biết về sự thay đổi của cơ thể.

Sau lần ấy, tôi tranh thủ mọi cơ hội để nói với con về giai đoạn quan trọng nhất của sự trưởng thành. Cách cha mẹ đề cập sự thay đổi cơ thể như thế nào để con trẻ dễ chấp nhận, lắng nghe là rất quan trọng.

Anh Trương Minh Nhật (P.Tân Thành, Q.Tân Phú): Dạy con bảo vệ bản thân trước nạn xâm hại và chuyện “yêu đương”

Tôi là người cha đơn thân nuôi con gái. Thật khó để trò chuyện với con về những vấn đề giới tính. Điều tôi quan tâm nhất là làm sao để con có kỹ năng tự bảo vệ mình trước những tên “yêu râu xanh”. Ngoài việc mua cho con gái những cuốn sách nói về việc thay đổi tâm sinh lý của tuổi ô mai, tôi cũng đọc cho con nghe những bài báo về việc trẻ bị xâm hại tình dục, những mối nguy và hậu quả khủng khiếp cho trẻ về lâu dài.

Việc khó thứ hai là phải nói với con thế nào trước sự rung động đầu đời. Tôi kể cho con nghe chuyện hồi xưa đi học tôi đã thích thú thế nào cái… đuôi tóc của cô bạn ngồi bàn trên. Con háo hức hỏi tới tấp, thế là cha con tôi thoải mái nói chuyện về tình yêu tuổi học trò. Nhờ thế mà con tôi đã trải qua những tháng ngày quan trọng ấy rất hồn nhiên nhưng không ngây ngô.

Khuyến khích con nói chuyện và giải thích tường tận

Thời nay trẻ dậy thì rất sớm, từ 8-10 tuổi cơ thể đã bắt đầu có dấu hiệu thay đổi. Do vậy cha mẹ cần quan tâm đến việc trò chuyện với con sớm. Trẻ dễ tiếp nhận cuộc trò chuyện nếu bạn khuyến khích con bày tỏ, chẳng hạn hỏi con: “Các bạn gái của con đã thì thầm về chuyện kinh nguyệt chưa?”, “Con gái của mẹ bắt đầu biết làm duyên rồi đấy”.

Hoặc khi con kể về việc có bạn bị chọc ghẹo do “lớn phổng”, hãy bắt vào đề tài này để hỏi và nói với con về sự thay đổi tâm sinh lý. Bạn không nên quan trọng hóa vấn đề mà hãy nói thật tự nhiên, như việc con người cần ăn và hít thở vậy. Trẻ sẽ bớt ngại ngùng khi bạn nói về bạn bè của trẻ, hay về chính bạn ngày xưa. Cần quan tâm đến cảm xúc của con để không làm trẻ bị tổn thương khi nghĩ cha mẹ đang kiểm soát hay coi thường mình.

Nếu cha mẹ nóng vội, trẻ sẽ không hiểu rõ vấn đề hoặc ngại ngùng rồi che giấu. Tự trang bị kiến thức cho mình để có thể giải thích cặn kẽ, tường tận cho con là việc cha mẹ cần làm khi… bắt đầu có con. Đừng nói mơ hồ, ví von vì ngại con xấu hổ hay chính mình khó nói. Bạn cần có kỹ năng để giải thích cho con một vấn đề mang tính khoa học, tâm lý nhưng lại phải dễ hiểu, phù hợp với nhận thức của trẻ. Trẻ trai ở tuổi dậy thì cũng có vô vàn vấn đề phức tạp không kém trẻ gái, cha mẹ cần quan tâm đến các con ở cả hai giới để trẻ trưởng thành lành mạnh và trong sáng.

ThS tâm lý Nguyễn Tâm Như

Mi Hân (Thực hiện)