Hiện nay, không ít bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật có dấu hiệu oan sai nhưng không được kháng nghị kịp thời dẫn đến việc bản án bị đem ra thi hành.

Dưới đây là một trường hợp cụ thể minh chứng cho việc này, đó là bản án sơ thẩm số 28/2014/DS-ST do TAND huyện Mê Linh ban hành và bản án phúc thẩm số 84/DS-PT do TAND TP. Hà Nội ban hành dẫn đến kháng cáo bản án sơ thẩm xem xét lại bản án, quyết định của Tòa án.

Tuy nhiên đã thời gian trôi qua đã lâu, TAND huyện Mê Linh, TAND TP. Hà Nội vẫn “bất động” trước kháng cáo của bị đơn.

Bỗng nhiên sa vòng lao lý

Trong quá trình điều chỉnh đất đai tại Khu vực và HTX trước đây (nợ sản phẩm nông nghiệp bị giữ ruộng Q1 để thu nợ) đối với 1 số hộ gia đình khu vực xóm Bàng, xã Mê Linh, hai hộ ông Nguyễn Nhân Khoa và hộ ông Nguyễn Nhân Bằng có diện tích đất nông nghiệp được giao đang sử dụng đủ với tiêu chuẩn giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình cá nhân theo Quyết định 450,159 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc và NĐ 64/CP, tuy nhiên thửa đất số 1 tờ bản đồ số 16 diện tích 240m2 thuộc khu đồng Đỗi – Mê Linh của hộ gia đình ông Bằng đang sử dụng đã được UBND huyện cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình ông Khoa.

Me Linh – Ha Noi: Dan len tieng vi chinh quyen map mo xu ly dat dai - Anh 1

Hồ sơ vụ án ngày một dày lên theo thời gian mà vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Tranh chấp đất đai giữa hộ ông Nguyễn Nhân Khoa với hộ ông Nguyễn Nhân Bằng đã được UBND xã Mê Linh hòa giải theo quy định của pháp luật từ năm 2012. Việc hòa giải không thành, ông Nguyễn Nhân Khoa khởi kiện đến Tòa án, TAND huyện Mê Linh đã xem xét giải quyết tại bản án số 28/DSST ngày 26/8/2014, ông Bằng không đồng ý.

Ngày 15/12/2014, TAND thành phố Hà Nội đã có công văn số 294/2014 quyết định chuyển hồ sơ vụ án dân sự phúc thẩm thụ lý số 314/2014/TLPT-DS về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất nông nghiệp” giữa các đương sự có tên trên về TAND huyện Mê Linh, Hà Nội để giải quyết theo thẩm quyền.

Sau đó TAND TP. Hà Nội cũng đã xử phúc thẩm tại bản án số 84/DS-PT ngày 23/4/2015.Theo đề nghị của người thi hành án, Chi cục thi hành án dân sự huyện Mê Linh đã ban hành Quyết định thi hành án số 07/QĐ-TTA ngày 06/7/2015 về việc buộc ông Nguyễn Nhân Bằng phải giao trả ông Nguyễn Nhân Khoa cùng trú tại xóm Bàng, Mê Linh thửa đất nông nghiệp diện tích 240m2 tại thửa số 1 tờ bản đồ số 16 khu đồng Đỗi – xã Mê Linh.

Tuy nhiên nếu thực hiện thi hành án theo bản án dân sự phúc thẩm số 84/DS-PT ngày 23/4/2015 đã có hiệu lực pháp luật thì hộ ông Khoa được thừa đất so với tổng diện tích đất NN được giao và hộ ông Bằng lại bị thiếu đất so với tổng diện tích đất nông nghiệp được giao (nội dung này hiện chưa được xem xét giải quyết và UBND xã Mê Linh đã có ý kiến với Chấp hành viên thi hành án tại biên bản làm việc ngày 25/8 và 30/12/2015).

Kết luận bản án không khách quan với tình tiết vụ án

Sau thời gian nhận bản án phúc thẩm số 84 của TAND TP. Hà Nội, gia đình nhà ông Nguyễn Nhân bằng đã nhiều lần tìm tài liệu chứng minh cho lý lẽ của mình. Ông và gia đình làm đơn đề nghị xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án số 84 của TAND TP. Hà Nội với lý do: “Bản án sơ thẩm và phúc thẩm có nhiều khuất tất không đúng với thực tế khách quan, không phù hợp với chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước về đất đai, xin được xem xét kháng nghị, hủy án theo thủ tục giám đốc thẩm”.

Theo trình bày của ông Bằng tại tòa, thửa đất số 1 (17) tờ bản đồ số 16 diện tích 240m2 tại khu đồng Đỗi, xã Mê Linh hiện ông đang sử dụng là do năm 2001 ông được chính quyền thôn giao đất cho gia đình. Bản thân ông và gia đình đã sử dụng và đóng thuế với Nhà nước từ năm 2001 đến nay.

Năm 1993 chủ trương của Đảng chia ruộng đất tập trung của HTX cho toàn dân theo quỹ đất khu vực 20 năm đến 2013 đã có hiệu lực. Vậy tại sao tòa phúc thẩm thống nhất với tòa sơ thẩm đều công nhận nguyên đơn là chia đất năm 1990 là sai sự thật. Bản thân gia đình ông Bằng được chia đất còn thiếu đã làm đơn đề nghị UBND xã và năm 2001 mới được điều chỉnh và trả đủ đất. Việc đổi đất canh tác giữa các hộ gia đình mà không báo cáo với UBND xã là do lỗi của các hộ gia đình. Việc cả hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm đều tuyên bố ông Nguyễn Nhân Bằng không có lỗi, vậy tại sao lại đưa ông Bằng và mảnh đất gia đình ông xét xử.

Ông Bằng cho biết, gia đình đã cung cấp chứng cứ, bằng chứng tại 2 phiên tòa (gồm 15 chứng cứ) nhưng cả hai phiên tòa đều không đưa những chứng cứ đó vào để tranh luận tại phiên tòa, mặc dù các chứng cứ đều được tòa án sơ thẩm và phúc thẩm tiếp nhận (có biên bản tiếp nhận).

Việc dựa vào văn bản cấp xã, huyện để xem xét là cách làm trái với quan điểm và quy định của Nhà nước về quản lý hành chính. Hơn nữa việc xem xét tranh chấp QSDĐ không chỉ xem xét trên nguồn gốc đất mà còn xem xét điều kiện thực tế khách quan. Bởi gia đình ông Bằng đã cùng sinh sống, cày xới sản xuất trên mảnh đất này, đầu tư công sức cải tạo trông coi bảo dưỡng mảnh đất đằng đẵng hàng chục năm qua. Bỗng chốc sa vòng lao lý phải trả lại đất một cách oan uổng khiến không chỉ gia đình ông phẫn uất mà dư luận quan tâm cũng bức xúc.

Đáng lưu ý hơn, theo báo cáo của Phòng TNMT huyện Mê Linh: Khi thực hiện bản án cho thấy diện tích 240m2 thửa đất số 1 công nhận cho hộ ông Nguyễn Nhân Khoa thì hộ ông Khoa thừa diện tích đất nông nghiệp so với tiêu chuẩn được giao, hộ ông Bằng thiếu diện tích so với diện tích được giao theo tiêu chuẩn. Đối với hộ ông Nguyễn Nhân Bằng, thực tế sử dụng 7 thửa, tổng diện tích là 2.939m2 (trong đó có thửa số 1 diện tích 240m2) ít hơn so với tiêu chuẩn được giao 117m2.

Mặc dù UBND huyện đã có văn bản giao UBND xã kiểm tra giải quyết, nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời cho ông Nguyễn Nhân Bằng được biết. Vì vậy, phòng TNMT huyện Mê Linh đề nghị UBND huyện xem xét lại chứng cứ đối với hộ gia đình ông Bằng để đảm bảo khách quan, trung thực.

Trang Nhi/KD&PL