Đàn tép cảnh.

LÀM BẠN CÙNG TÉP

Những đôi bạn thân thiết rủ nhau mua tép cảnh ở phố Nguyễn Phúc Nguyên, quận 3, TP Hồ Chí Minh như thể tìm kiếm chứng nhân cho mối tình đắm say của họ. Chàng trai miệt mài bắt cho được con tép bé xíu mà cô bạn gái thích. Giữa hàng trăm con tép cảnh đủ màu, nhưng mỗi con chiều dài chỉ hơn một cm và bề ngang chỉ lớn hạt lúa chút xíu thôi, cô gái vẫn chọn cho mình được những con tép mà cô thích. Cô vẫn cảm nhận được từ con tép tí hon ấy những sự đồng điệu nào đó.

Họ chọn cho mình bốn con tép màu đỏ, khỏe mạnh, dễ nuôi. Người ta bắt đầu bước vào thú chơi tép cảnh như vậy. Chỉ mất chừng vài trăm nghìn tiền tép giống, chừng ba triệu tiền chậu cảnh. Con tép cảnh rất bé nên chậu cũng nhỏ xíu với những loài cây cỏ đặc hữu cũng bé xíu nữa. Một khung cảnh thiên nhiên thu nhỏ đã theo đôi bạn về nhà.

Trẻ em thích chơi tép cảnh, bởi chúng bé xíu và mỏng manh, sinh động như chính trẻ em. Khách hàng của Hạnh có khi là những em học sinh lớp ba, lớp bốn. Các em chưa thể nuôi cá, nuôi chim cảnh. Những con tép xanh đỏ trở thành bạn thân.

Ở TP Hồ Chí Minh đã sớm hình thành một câu lạc bộ những người chơi tép cảnh với mấy chục hội viên là dân văn phòng, nghệ sĩ, sinh viên, kinh doanh. Họ lập diễn đàn trao đổi với nhau về kinh nghiệm nuôi tép, trao đổi giống tép mới, rồi tâm sự đủ thứ chuyện trên đời. Trong khi thiên hạ kháo nhau về những kỷ lục kiểu hoành tráng, lớn nhất, to nhất, đông nhất, dài nhất... thì các thành viên này lại say mê với những vẻ đẹp “vi mô” của những con tép chỉ lớn hơn hạt nếp.

ĐẮT NHƯ TÉP

Một thành viên chơi tép cảnh mới mua 20 con tép với giá 15 triệu đồng. Đúng hơn là anh được khuyến mãi thêm vài con tép bởi người chơi này đã “rộng tay” với đàn tép. Để nuôi đàn tép lớn như vậy, cần có những hồ tép cảnh lớn, với giàn đèn sưởi ấm, thông hơi, đất nền, các loại thủy sinh... với giá lên tới vài chục triệu.

Trên thị trường thế giới có những con tép giá 20 triệu, thậm chí 40 triệu đồng. Cửa hàng bên Nhật Bản đã đem về Việt Nam chào hàng, nhưng hiện chưa có người mua. Nhưng chị Hạnh cho biết chị cũng mới bán cho một vị khách đến từ Hà Nội một số tép với giá kỷ lục là 15 triệu đồng một con. Thông thường một đàn tép ít nhất cũng phải bốn con, chưa kể tiền hồ cảnh, thức ăn kèm theo.

Tép càng đắt tiền thì không chỉ đẹp mà còn khó nuôi hơn. Chúng nhạy cảm với thời tiết, thức ăn, môi trường nước và ánh sáng. Người chơi cần phải rất am tường về bệnh lý của chúng, theo dõi sát sao những biểu hiện bất thường để tránh việc chúng đổ bệnh. Khi tép mắc bệnh, cần phải có biện pháp xử lý ngay. Thậm chí các “chuyên gia” về tép cảnh sẽ phải vào cuộc lập tức để tránh cảnh cả đàn tép ngàn đô-la bỗng dưng nổi trắng bụng.

Những người chơi tép đều khuyên: “Nghề chơi tép phải kiên nhẫn, công phu, không chỉ nhiều tiền mà chơi. Đầu tiên phải có tình cảm với tép, phải biết chăm sóc đàn tép, sau đó là kinh nghiệm tích lũy theo thời gian, không phải một ngày có được kinh nghiệm”.

THIÊN NHIÊN THU NHỎ

Người đầu tiên đưa tép cảnh vào Việt Nam có lẽ là ca sĩ Liêu Anh Tuấn, cựu thành viên nhóm “La Thăng”. Tuấn đã lặng lẽ chơi tép dăm năm trước khi được chọn là đại lý cho một hãng tép cảnh của Nhật. Cửa hàng tép “Suối Nhỏ” của Tuấn luôn đông khách.

Tuấn rất quan tâm đến việc “nội địa hóa” tép cảnh. Tép trên thị trường đủ nguồn, từ Nhật, Thái-lan, Trung Quốc, Xin-ga-po... Tuấn quan tâm đến tép Huế, một loại tép chất lượng tương đương với tép Nhật, nhưng việc thuần hóa nuôi dưỡng tép Huế cực kỳ khó. Phần lớn chúng không chấp nhận môi trường nuôi nhốt và không chịu sinh sản.

Thú chơi tép cảnh đã từ TP Hồ Chí Minh mở rộng ra Đà Lạt, Hà Nội, Huế, Nha Trang. Người chơi đủ mọi lứa tuổi. Tép trên thị trường cũng giảm giá dần dần, bởi một số loài tép sinh sản nhanh, người chơi có thể trao đổi cho nhau để mở rộng cộng đồng. Giá nhiều loài tép chỉ 40.000 đ - 50.000đ một con.

Chị Hạnh trông coi cửa hàng tép cảnh ở phố Nguyễn Phúc Nguyên nói với tôi: “Con người đang chịu một áp lực trong cuộc sống hiện đại. Có vị khách ở Hà Nội đã gọi điện cho tôi và nói rằng con của cô bị bệnh trầm cảm, bác sĩ khuyên nên chơi tép cảnh. Tôi đã dành cả tiếng đồng hồ để hướng dẫn cách nuôi cho chị ấy”.

Con tép cảnh nhỏ bé gánh vác một trách nhiệm lớn hơn cơ thể nó rất nhiều. Những con tép cảnh đang đem lại cảm hứng thiên nhiên, sự hòa đồng của con người với vạn vật. Giữa thành phố đầy những cao ốc máy móc, sự ô nhiễm và cả lo toan vật giá leo thang, người ta tìm thấy sự hồn nhiên và tìm thấy những vẻ đẹp huyền ảo bất ngờ của những sinh vật bé nhỏ ấy, như tìm thấy một nguồn năng lượng đến từ thế giới thân thiện của loài tép.