Được công nhận là một nghề, lao động vắt sức nhưng kỹ thuật viên massage chấp nhận không ăn lương mà chỉ sống bằng tiền “boa” của khách. Kiểu quản lý lao động kỳ lạ này đã nảy sinh nhiều hệ lụy nhưng vẫn cứ mặc nhiên tồn tại.

Massage nữ tại một cơ sở uy tín và nghiêm túc ở Hà Nội - Ảnh: Ngọc Thắng

Tốt nghiệp trung cấp kế toán, đang loay hoay tìm việc bám trụ lại thủ đô, Anh Tuấn (quê Hà Nam) được cậu bạn rủ đi xin việc. Chẳng hiểu cậu bạn kiếm đâu tờ rơi tuyển nhân viên massage lương cao. Đang thất nghiệp, túng tiền, Tuấn và bạn tặc lưỡi đến xin việc. “Hóa ra làm massage quá dễ, chẳng cần bằng cấp gì, nhìn ngoại hình bắt mắt chủ cơ sở massage trên đường Trần Duy Hưng (Q.Cầu Giấy, Hà Nội) chỉ phỏng vấn vài câu, gật đầu đồng ý liền”, Tuấn kể.

“Massage nghiêm chỉnh ít boa lắm”

Chỉ sau 1 tuần học việc, Tuấn bắt đầu bước chân vào nghề massage với mức lương cứng 2 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, nếu khách cho tiền boa, nhân viên sẽ được nhận hết. Tuấn bảo: “Vé đồng hạng mỗi lần massage chân từ 150.000 - 180.000 đồng/lượt; còn massage toàn thân giá 250.000 đồng/lượt. Ở những cơ sở massage nghiêm chỉnh, khách có nhu cầu massage thực sự thì ít boa lắm, có chăng cũng chỉ 50.000 -100.000 đồng là cùng. Tính ra mỗi tháng lương chỉ được 4 - 5 triệu. Khi mới bước chân vào nghề, ai cũng bỡ ngỡ, lạ lẫm. Nhất là khi khách hàng nữ trút bỏ xiêm y, tay tôi cứ run cầm cập. Đấm bóp, xoa nắn cứ loạn hết cả lên. Làm lâu, thành quen, giờ mọi thứ trở nên chai sạn”.

Những bản hợp đồng chỉ là hình thức chẳng có giá trị gì. Luật trong nghề này là vậy, chúng tôi không có quyền đòi hỏi, chỉ có một sự lựa chọn hoặc làm việc hoặc không

Tuấn, một nhân viên massage nhận xét

Thu Vân (quê Hòa Bình) đến với nghề massage khi học năm thứ 2 Học viện Y dược cổ truyền Việt Nam. Do hoàn cảnh khó khăn, Vân sớm phải bươn chải kiếm tiền ăn học và trợ giúp gia đình. Hầu hết những nhân viên làm việc trong nghề massage đều còn rất trẻ, tuổi đời từ 18 - 30. Cho dù công việc đang làm là chăm sóc sức khỏe cho khách hàng, nhưng nhiều người vẫn nhìn với con mắt ác cảm nên hầu hết nhân viên massage phải giấu gia đình, bạn bè và người thân. Có người phải thay đổi chỗ làm, lúc nào cũng nơm nớp sợ gặp phải người quen. Vân than thở: “Nghề này đúng nghĩa là lao động chân tay, chỉ khác là mình làm việc trong phòng lạnh, nhưng cực nhọc chẳng kém. Toàn bộ sức lực dồn hết vào đôi tay, mỗi một ca khách từ 75 - 90 phút, con gái sức yếu chỉ làm đến khách thứ 4 là tay tê dại, mình mẩy đau ê ẩm. Cực là vậy, lương cứng bọn mình chỉ nhận được 2 triệu đồng/tháng”. Vân bảo, làm việc 2 năm, chẳng có hợp đồng lao động, giờ kinh tế khó khăn, cửa hàng vắng khách nên ngoài tiền boa không còn khoản nào khác.

Theo quy định, kỹ thuật viên massage phải có chứng chỉ hành nghề. Tuy nhiên, phần lớn những quy định này đều bị bỏ qua. 6 năm làm nhân viên massage tại cơ sở ở Cầu Giấy, Tuấn chưa bao giờ gặp đoàn kiểm tra. “Thực ra, muốn kiếm chứng chỉ massage đâu khó, đến bằng đại học còn mua được, chứ chứng chỉ massage chỉ cần 1,5 triệu đồng là có ngay”, Tuấn nói.

Chị Hương, từng làm quản lý spa trên phố Thợ Nhuộm (Q.Hoàn Kiếm) thừa nhận, nhiều cơ sở massage, spa phát triển nên nhu cầu tuyển dụng trong ngành nghề này khá cao. “Chỉ cần có tay nghề cứng, bằng cấp không quan trọng. Hơn nữa, các đoàn kiểm tra chủ yếu mang tính hình thức và hầu như không hỏi đến chứng chỉ nên chúng tôi chẳng yêu cầu, nhân viên ai có thì trình ra, ai có thì được ưu tiên hơn”, chị Hương cho hay.

“Chiều khách có mất gì đâu”

Phần lớn những nhân viên massage đều chia sẻ: đã làm nghề này dù là nhân viên nam hay nữ đều không tránh khỏi bị khách hàng dụ dỗ, tán tỉnh, sàm sỡ. Minh Thùy, nhân viên massage (quê Phú Thọ) kể: “Ban đầu bạn bè cũng có ý kiến này nọ, nhưng mình tự nhủ, làm nhân viên massage thì sao chứ? Mình sống đúng với con người mình, miễn là không vi phạm pháp luật. Nhưng có ở trong nghề mới biết, phải nhẫn nhịn và chịu áp lực. Có lần gặp khách say rượu, nôn mửa khắp phòng, lại còn có ý định sàm sỡ, mình nhẹ nhàng từ chối. Thấy không sơ múi được gì, ông ta mang tiền ra nịnh, mình yêu cầu quản lý đổi người. Lập tức, vị khách quay sang mắng chửi thậm tệ. Buồn nhất là sau đó, quản lý nói mình chiều khách có mất gì đâu”.

Ngoài bị quấy rối, những nhân viên trong nghề massage còn chịu áp lực làm việc quá sức, thậm chí đến đổ bệnh. Thu Vân kể: “Có hôm làm 6 ca, đến 90 phút, mệt bơ phờ không làm nổi. Chủ vẫn nhận thêm khách, ép chúng tôi phải làm. Sức mệt, làm không nổi bị chủ và khách mắng chửi té tát. Buồn tủi vẫn phải gắng gượng, mình đâu thể bỏ cuộc vì đã lỡ đặt tiền cọc cho chủ 5 triệu đồng. Sau này, vì không chịu chiều khách họ sa thải tôi và cũng không trả tiền cọc”.

Nhiều người nghĩ massage là nghề hái ra tiền, nhưng theo Minh Hiếu - nhân viên có thâm niên 6 năm trong nghề ở Q.Hà Đông (Hà Nội), làm nhân viên massage chân chính chỉ đủ ăn, chỉ có những ai “xé rào” mới dư tiền tiêu xài. (Còn tiếp)

Hợp đồng lao động cũng như không

Sau tai nạn xe máy, Anh Tuấn quyết định bỏ nghề vì thấy quá bất công. “Tôi vào viện, không bảo hiểm y tế, toàn bộ tiền thuốc thang, viện phí tốn hơn chục triệu mình tự lo hết. Lúc đấy mới nhận thấy, những bản hợp đồng chỉ là hình thức chẳng có giá trị gì. Luật trong nghề này là vậy, chúng tôi không có quyền đòi hỏi, chỉ có một sự lựa chọn hoặc làm việc hoặc không”, Tuấn bộc bạch.

Thu Hằng