Thực tế đấu thầu hiện nay cho thấy vẫn còn tình trạng một số chủ đầu tư/bên mời thầu cố tình mập mờ địa chỉ phát hành hồ sơ mời thầu (HSMT) để hạn chế số lượng nhà thầu tham gia như: mượn địa điểm của một đơn vị trực thuộc để phát hành HSMT, đổ hết trách nhiệm phát hành HSMT cho tư vấn...

Map mo dia chi phat hanh ho so moi thau - Anh 1

Địa chỉ phát hành HSMT một gói thầu do Ban QLDA huyện Cam Lâm (Khánh Hòa) làm chủ đầu tư là tại Công ty CP GOLDMAN (TP.HCM) đã đóng cửa khi nhà thầu đến mua hồ sơ

Mượn địa điểm phát hành HSMT

Qua quá trình thu thập dữ liệu của phóng viên đã cho thấy, để hạn chế số lượng nhà thầu tham gia mua HSMT, giảm thiểu việc phải phát hành HSMT cho các nhà thầu “lạ”, một số chủ đầu tư/bên mời thầu trong quá trình phát hành HSMT đã mượn một địa chỉ khác để phát hành HSMT. Phổ biến nhất là tình trạng, một số chủ đầu tư/bên mời thầu đã “đẩy” việc phát hành HSMT cho một đơn vị trực thuộc chủ đầu tư, có địa chỉ khác với địa chỉ của chủ đầu tư. Theo đó, đơn vị trực thuộc chủ đầu tư đứng ra làm các thủ tục phát hành HSMT, đăng tải thông báo mời thầu... Và một lẽ dĩ nhiên là địa chỉ phát hành HSMT đăng tải theo nội dung thông báo mời thầu là địa chỉ của đơn vị trực thuộc chủ đầu tư, không phải là địa chỉ trụ sở chính của chủ đầu tư.

Sau khi quá trình phát hành HSMT kết thúc, chủ đầu tư/bên mời thầu yêu cầu đơn vị đã nhờ địa điểm để phát hành HSMT đứng ra làm các thủ tục điều chỉnh, sửa đổi địa chỉ đã phát hành HSMT trước đó thành địa chỉ chính thức của mình nhằm hợp thức hóa hồ sơ, thủ tục đấu thầu của gói thầu/dự án theo quy định của pháp luật.

Thuê tư vấn để thoái thác trách nhiệm?

Văn bản số 1873/BKHĐT-QLĐT ngày 21/3/2016 của Bộ KH&ĐT về việc đôn đốc thực hiện cung cấp thông tin đúng pháp luật đấu thầu và tổ chức đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nêu rõ: Trường hợp bên mời thầu, ban quản lý dự án thuê đơn vị tư vấn thay mình làm bên mời thầu hoặc thực hiện một số công việc thuộc trách nhiệm của bên mời thầu thì khi lập thông báo mời thầu phải sử dụng địa chỉ, tên, số điện thoại của giám đốc ban quản lý dự án hoặc đại diện có thẩm quyền của chủ đầu tư nơi triển khai thực hiện gói thầu. Không được sử dụng địa chỉ của bên mời thầu được thuê (đặc biệt là địa chỉ bán HSMT, hồ sơ yêu cầu khác so với địa chỉ của ban quản lý dự án, chủ đầu tư hoặc cơ quan mua sắm...). Chủ đầu tư, bên mời thầu, cơ quan mua sắm nào cố tình không thực hiện đúng hướng dẫn này nhằm hạn chế cạnh tranh, hạn chế sự tiếp cận của các nhà thầu trong việc mua HSMT, hồ sơ yêu cầu sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về đấu thầu và pháp luật có liên quan.

Đây là chiêu khá phổ biến mà nhiều chủ đầu tư/bên mời thầu lựa chọn áp dụng hiện nay. Qua tìm hiểu thực tế phát hành HSMT của nhiều gói thầu cho thấy, có trường hợp chủ đầu tư thuê đơn vị tư vấn thay mình làm bên mời thầu không phải vì chủ đầu tư không đủ năng lực mời thầu, mà để chủ đầu tư tránh trách nhiệm và “phiền phức” trong quá trình tổ chức lựa chọn nhà thầu. Một khi đã thuê một đơn vị tư vấn làm bên mời thầu, trong quá trình phát hành HSMT, nếu nhà thầu có phản ánh, yêu cầu làm rõ thông tin về gói thầu thì nhiều chủ đầu tư né tránh với lý do “chúng tôi đã thuê đơn vị tư vấn, việc này giao hết cho đơn vị tư vấn nên không biết”...

Đơn cử việc phát hành HSMT của Gói thầu Thi công xây dựng và cung cấp lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Xây dựng Trụ sở Ban tiếp công dân tỉnh Ninh Bình đã bị nhà thầu phản ánh. Gói thầu này được Văn phòng UBND tỉnh Ninh Bình (chủ đầu tư) thuê Công ty TNHH Tư vấn xây dựng và phát triển đô thị làm bên mời thầu. Trong thời gian phát hành HSMT gói thầu này, nhà thầu đã nhiều lần đến địa chỉ của Chủ đầu tư để hỏi mua HSMT nhưng bảo vệ không cho vào với lý do “ở đây không có chuyện phát hành HSMT”. Phía đơn vị tư vấn thì khẳng định, chúng tôi “mượn địa điểm của chủ đầu tư để phát hành HSMT”. Quá trình xác thực được địa chỉ phát hành HSMT gói thầu trên thì nhà thầu cũng không còn thời gian để làm hồ sơ dự thầu.

TS. Nguyễn Việt Hùng – chuyên gia về đấu thầu cho rằng, trong quá trình đi mua HSMT, nếu gặp những rào cản, khó khăn như trên thì nhà thầu cần nhanh chóng kiến nghị đến cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu ở địa phương để can thiệp kịp thời, bảo đảm quyền lợi của nhà thầu cũng như có biện pháp xử lý đối với những chủ đầu tư/bên mời thầu cố tình “dựng” lên các rào cản, vi phạm tính công khai, minh bạch của quá trình lựa chọn nhà thầu.

Bích Thảo