Trước sự phát triển nhanh như vũ bão của mạng xã hội, báo chí chính thống đang đứng trước thách thức và cơ hội chuyển mình mạnh mẽ hơn.

Sáng 16/11, tại trụ sở Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (53 Nguyễn Du, Hà Nội) đã diễn ra hội thảo “Vai trò của báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam (LHHVN ) trước sự phát triển của mạng xã hội”. Tham dự hội thảo có đại diện Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam, cùng đại diện các cơ quan báo, tạp chí trong hệ thống báo chí LHHVN, các cơ quan thông tấn báo chí.

Trong khuôn khổ hội thảo, các vấn đề được thảo luận xoay quanh việc xác định rõ vai trò của báo chí LHHVN trước sự phát triển của mạng xã hội, giải pháp cho báo chí trước sự “tấn công” của mạng xã hội, xây dựng hình ảnh báo chí LHHVN đối với cộng đồng…

Mang xa hoi: Doi thu hay tro thu cua bao chi chinh thong? - Anh 1

Hội thảo “Vai trò của báo chí Liên hiệp Hội Việt Nam trước sự phát triển của mạng xã hội”.

Sức mạnh của mạng xã hội

Theo thông tin đăng trên báo Trí Thức Trẻ, với gần 50 triệu người dùng internet, 40 triệu tài khoản Facebook, Việt Nam được coi là một trong những quốc gia có nền IT phát triển nhanh nhất thế giới. Từ năm 2000 đến nay (2016), tăng trưởng internet của Việt Nam lên tới 24.000%, đứng thứ 3 thế giới, sau Bangladesh (52.000%) và Nigeria (48.000%). Với 3,6 tỷ người dùng internet tương đương một nửa dân số thế giới, 1,6 tỷ tài khoản Facebook, mạng xã hội đang làm thay đổi thế giới. Việc tham gia mạng xã hội đang là xu thế tất yếu.

Theo nhà báo Bùi Hoàng Tám (TKTS báo Dân Trí): “Mạng xã hội đã và đang là một “thế lực” truyền thông có tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội và là đối thủ khó lường của báo chí. Nhiều người bây giờ hay đọc và thậm chí tin vào thông tin của mạng xã hội hơn cả báo chí chính thống. Thị phần của báo chí bị thu hẹp là bởi mạng xã hội có lợi thế trong cung cấp thông tin nhanh. “Món ăn” thông tin trên mạng xã hội đa dạng, nóng hổi và dễ tiếp cận”.

Nhà báo Chân Luận (Báo Pháp luật TP HCM) cho rằng: “Trước đây, việc xuất bản tin tức là độc quyền của báo chí. Nhưng với sự ra đời của mạng xã hội, báo chí mất sự độc quyền này”. Dẫn chứng cho điều này, nhà báo Chân Luận đưa ra ví dụ về tiện ích “tường thuật trực tiếp” (livestream) của Facebook. Livestrem đã khiến cho địa hạt tưởng chừng là độc quyền của truyền hình cũng bị phá vỡ. Theo đó, từng giây từng phút của cuộc sống, sự kiện “nóng” đều được các Facebooker ghi lại, truyền tải và mang đến hứng khởi tức thì cho bạn đọc.

Nhà báo Vũ Hữu Nghị (TBT báo Đất Việt) nhận định: “Mạng xã hội đang lôi kéo quảng cáo ra khỏi báo truyền thống do các công ty tìm đến mạng xã hội để quảng bá sản phẩm, vừa rẻ tiền, vừa hiệu quả. Điều này kéo theo sự sụt giảm doanh thu quảng cáo của các báo điện tử, phát thanh, truyền hình”.

Mang xa hoi: Doi thu hay tro thu cua bao chi chinh thong? - Anh 2

Nhà báo Vũ Hữu Nghị (TBT báo Đất Việt) phát biểu trong hội thảo.

Báo chí chính thống: Sức mạnh nằm ở đâu?

Bị cạnh tranh mạnh mẽ về thông tin và thị phần bạn đọc, doanh thu quảng cáo sụt giảm song các đại biểu tham dự hội thảo khẳng định báo chí chính thống không hề “thua trận”, thậm chí còn có thể biến mạng xã hội thành phương tiện để phát triển, chuyển mình tốt hơn.

Theo đó, sức mạnh của báo chí chính thống là có uy tín về việc kiểm soát thông tin, đưa thông tin chính xác, đúng sự thật. Trong khi đó, mạng xã hội thiếu sự kiểm chứng thông tin, tuy phong phú nhưng là mớ hỗn tạp, khó phân định. Do đó, vai trò của báo chí là định hướng thông tin đúng, tìm kiếm và bảo vệ sự thật.

Bên cạnh đó, báo chí sử dụng mạng xã hội như một công cụ, một kênh gợi ý thu thập thông tin, làm phong phú hơn sản phẩm báo chí, đính chính, kiểm chứng, phản biện những nội dung không chính xác của mạng xã hội.

Ngoài ra, thay vì né tránh, lép vế trước mạng xã hội, báo chí biến mạng xã hội thành “trợ thủ”, thành kênh phân phối tin bài đến bạn đọc một cách nhanh hơn thông qua việc lập các fanpage.

“Báo chí cần tham gia mạng xã hội nhưng dù ở chiều cạnh nào, người làm báo vẫn phải thể hiện được tính chuẩn mực của người làm báo chính thống” – Nhà báo, TS. Phạm Việt Long nói.