Việt Nam khai thác than thừa nhưng vẫn phải nhập khẩu than nhiều bởi giá than trong nước cao hơn giá than nhập khẩu.

Báo cáo của Tổng cục Hải quan cho thấy, tính đến 15/9, tổng lượng than nhập khẩu đạt 10,1 tấn với kim ngạch 629,5 triệu USD. Trong khi kế hoạch Bộ Công Thương đưa ra đầu năm 2016 cho nhập khẩu than ước tính 3,1 triệu tấn. Như vậy nhập khẩu than đang bị “vỡ kế hoạch”.

Về việc nhập khẩu than tăng nhanh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng Việt Nam Nguyễn Khắc Thọ lý giải do nguồn than trong nước không đáp ứng và giá than nhập khẩu rẻ hơn giá than khai thác trong nước.

Vì sao giá than trong nước cao hơn so với than nhập khẩu? Ông Thọ cho biết giá than trong nước cao bởi do kỹ thuật khai thác than, đa số mỏ khai thác ở dưới sâu, thậm chí âm 300 m so với mực nước biển, chi phí khai thác mỏ lộ thiên với hệ số bóc đất đã tăng gấp 3 lần làm tăng chi phí sản xuất, giá thành sản xuất than trong nước.

Ngoài ra, ông Thọ cho biết than trong nước cũng chịu tác động bất lợi từ cơ chế chính sách về thuế như 1/7/2016, thuế tài nguyên môi trường tăng trung bình 3 lần nếu tính tiền cấp quyền khai thác, bản chất cũng là thuế tài nguyên tăng hơn 10%, cao hơn mức trung bình 7%.

“Trong khi đó, thời gian vừa qua giá than tại nhiều thị trường lại giảm, đây là yếu tố vì sao nhập khẩu than lớn trong thời gian vừa qua. Tuy nhiên, thời điểm gần đây giá than nhập khẩu đã tăng so với 6 tháng đầu năm và đã dần tiệm cận giá than sản xuất, thời gian tới có thể ngang giá than sản xuất”, ông Thọ nhấn mạnh.

Ly do than o Viet Nam dat hon than nhap khau - Anh 1

Năm 2017 Việt Nam có thể nhập khẩu 4 triệu tấn than

Ông Thọ cũng cho biết, nhu cầu than 3 triệu tấn trong dự báo hồi đầu năm của Bộ Công Thương chưa tính đến các nhà máy nhiệt điện BOT và các nhà máy đã nhập khẩu than trước đây như Formosa Đồng Nai, số liệu 3 triệu tấn cũng chưa tính đến các hộ khác như sản xuất xi măng, hóa chất, phân bón, luyện kim… theo đó khối lượng than phải nhập có thể lên đến 8 triệu tấn. Vì thế, theo quan điểm của ông Thọ, con số than nhập khẩu lên đến 10,1 triệu tấn không hoàn toàn là “vỡ trận” mà vẫn dựa theo nhu cầu phục vụ sản xuất trong nước.

Ông Thọ cho rằng, nếu ta nhập khẩu được than giá rẻ tức là đã tăng nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho đất nước, chưa kể nếu đó là nguồn cung dài hạn sẽ là tín hiệu tốt. Tuy nhiên, trên cơ sở cân đối cung cầu thì những năm tới ta sẽ phải nhập khẩu than cho nhiệt điện cũng như các hộ tiêu thụ với khối lượng không nhỏ.

Theo lãnh đạo Tổng cục Năng lượng, năm 2017 dự kiến phải nhập khẩu 4 triệu tấn than cho nhiệt điện và đến năm 2030 sẽ là 7 triệu tấn. Ngành than vừa phải đối diện với thách thức này vừa phải bảo đảm thực hiện như trong quy hoạch điều chỉnh đã được Chính phủ phê duyệt.

Ông Thọ cho rằng việc nhập khẩu số lượng than vừa qua có tác động nhưng tác động không lớn tới việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

>> Bộ Tài chính đề nghị tăng kế hoạch xuất khẩu than len 3-4 triệu tấn/năm