Quốc hội vừa thông qua nghị quyết về kế hoạch tài chính QG 2016 - 2020, trong đó nêu rõ mục tiêu tăng lương cơ sở khoảng 7%/năm cho các đối tượng công chức, viên chức, người có công và người hưởng lương hưu. Tuy nhiên, trong bối cảnh nợ công tăng cao, ngân sách hụt thu thì cần những biện pháp quyết liệt như giảm biên chế, giảm chi tiêu công… để đảm bảo lộ trình tăng lương cơ sở như nghị quyết nêu.

Luong co so se tang len muc 1,3 trieu dong/thang: Phai giam bien che, giam chi tieu cong - Anh 1

Đồ họa: VĂN THẮNG

Người lao động hồ hởi

Theo nghị quyết trên thì, mức lương cơ sở từ 1,21 triệu đồng/tháng sẽ tăng thành 1,3 triệu đồng/tháng ( tăng khoảng 90.000 đồng/tháng). Bà Nguyễn Thị Loan - Phó Văn phòng LĐLĐ tỉnh Bắc Cạn - cho rằng: “Như tôi với lương hệ số 3,99, cộng 30% mức thu hút đối với CB, CC khối đảng, đoàn thể, 25% phụ cấp CC nữa nên mỗi tháng được nhận gần 7 triệu đồng. Nếu tăng lương cơ sở 7%, mỗi tháng tôi có thêm khoảng 300.000 đồng.

Theo tôi, CBCCVC đã hưởng lương thì phải làm tốt chức năng, nhiệm vụ được giao. Như ở cơ quan tôi, chúng tôi đã làm việc tận tụy, đảm bảo giờ giấc, hiệu quả công việc và vẫn còn có nhu cầu tăng biên chế để thực hiện tốt công việc. Việc giảm biên chế cũng phải tùy chỗ, không nên cứng nhắc. Tuy nhiên, nhìn rộng ra cả nước thì thấy có chỗ CB thì đông, nhân viên, chuyên viên thì ít, nên cần xem xét tinh gọn lại bộ máy quản lý, nhất là với những nơi có quá nhiều cấp phó. Làm được điều đó, Nhà nước cũng có thêm kinh phí để tăng lương cơ sở cho cán bộ, công nhân viên chức”.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Phượng - giáo viên Trường THPT Xuân Đỉnh, quận Bắc Từ Liêm (TP. Hà Nội) - nói: “Lương tôi hiện nay hệ số 3,33, bậc 4, phụ cấp 30% đứng lớp nữa, tính tổng ra được 5 triệu đồng. Nếu Nhà nước tăng lương cơ sở 7%, tôi cũng sẽ có thêm vài trăm ngàn đồng/tháng. Nhà nước tăng lương cơ sở đòi hỏi tăng thêm kinh phí trả lương nên phải nghĩ đến việc giảm biên chế.

Hiện nay, có nhiều CBCCVC làm việc tâm huyết, có nhiều sáng kiến, sáng tạo mang lại hiệu quả cao thì cần phải tăng lương cho họ đủ sống. Như tôi hiện nay (giáo viên có bằng sáng kiến, sáng tạo thủ đô năm 2016 - P.V), lương chỉ mới giúp bản thân đủ sống ở mức tối thiểu, chưa đủ để có thể nuôi được con. Nhiều người khác cũng như thế. Trong khi đó, trên thực tế cũng có nhiều CB CCVC làm việc kém hiệu quả nên nếu họ nằm trong số giảm biên chế cũng là hợp lý.

Quỹ lương sẽ “phình” gần 20.000 tỉ đồng/năm, lấy đâu ra?

Theo con số thống kê từ Chính phủ, hiện trên toàn quốc có khoảng 8 triệu đối tượng là công chức, viên chức, cán bộ cấp xã hưởng phụ cấp từ ngân sách người hưởng lương hưu. Với mức tăng 7% lương cơ sở như yêu cầu của Quốc hội thì quỹ lương sẽ phình ra khoảng 20.000 tỉ đồng/năm (tương ứng với 200.000đ tăng thêm/người/tháng) tạo ra gánh nặng cực lớn lên ngân sách.

Luong co so se tang len muc 1,3 trieu dong/thang: Phai giam bien che, giam chi tieu cong - Anh 2

Giờ tiếp dân của cán bộ công chức. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hồi giữa tháng 10.2016, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách (TCNS) của Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết, về chi thường xuyên, Ủy ban TCNS nhất trí với những giải pháp tiết kiệm tối đa chi thường xuyên, song để đảm bảo tính khả thi, đề nghị Chính phủ chỉ rõ tiết kiệm ở những lĩnh vực chi, khoản chi, mục chi nào. Về bố trí điều chỉnh tiền lương cơ sở, ông Hải nhấn mạnh, trong điều kiện giá cả tăng cao, đời sống của cán bộ, công chức gặp không ít khó khăn thì đề xuất tăng mức lương cơ sở từ 1,21 triệu đồng lên 1,3 triệu đồng một tháng (tương đương tăng 7%) là hợp lý.

Tuy nhiên ông Hải cho rằng, giải pháp và đề nghị Chính phủ cân nhắc bố trí nguồn để thực hiện đề án cải cách tiền lương. “Việc điều chỉnh tiền lương phải đi đôi với tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước, nâng cao hiệu quả công việc; cũng như phải cân nhắc, tính toán kỹ, xác định rõ nguồn thực hiện điều chỉnh lương...” - ông Hải nói.

Bà Phạm Thanh Xuân (Ban Tuyên giáo, LĐLĐ tỉnh Yên Bái) nói: “Tôi cho rằng tăng lương đồng nghĩa là sẽ tăng “áp lực” trong công việc. Bởi lương tăng thì ngân sách nhà nước cũng sẽ tăng, lúc này để đảm bảo nguồn chi thì có thể phải cắt giảm biên chế, do đó trách nhiệm của người cán bộ công chức, viên chức cũng phải tăng theo. Đối với bản thân tôi cũng phải thay đổi, năng động hơn trong công tác, tìm tòi học hỏi để nâng cao kiến thức để có thể đáp ứng được nhiệm vụ được giao”.

Bên cạnh đòi hỏi phải tinh giản biên chế quyết liệt, còn nhiều giải pháp khác cần phải đồng bộ. Theo Bộ Tài chính, với số lượng biên chế quá lớn trong khi ngân sách eo hẹp, giải pháp trước mắt được Bộ Tài chính đưa ra là các cơ quan, ban ngành buộc phải tiết kiệm tối đa chi thường xuyên, đặc biệt các khoản chi mua sắm xe công, đi nước ngoài, hội họp, khánh tiết…

Nằm trong đề án tổng thể về tiết giảm chi tiêu công, đầu tháng 11.2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã ban hành Chỉ thị số 31/CT-TTg về tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, trong đó nhấn mạnh vào việc thực hiện tiết giảm tối đa chi phí ngân sách đối với các hoạt động về đưa đón, trang thiết bị, trụ sở làm việc thông qua cơ chế khoán hoặc cắt giảm bớt các định mức đối với các bộ ngành, địa phương.

Theo tính toán của các chuyên gia, nếu các bộ ngành có thể giảm khoảng từ 30 - 50% số lượng xe ôtô công, ngân sách sẽ tiết giảm được hàng nghìn tỉ đồng. Theo Bộ Tài chính, một xe công trung bình mỗi năm sẽ tốn chi phí (bao gồm cả chi phí trả lương lái xe, chi phí hao mòn, sửa chữa, xăng dầu…) vào khoảng 320 triệu đồng/năm trong khi lượng xe công hiện đang có khoảng 40.000 xe. Nếu cắt giảm được 30 - 50% số xe công nói trên, chỉ riêng chi phí nuôi xe cũng có thể tiết giảm từ 3.800 - 6.400 tỉ đồng.

Việc điều chỉnh tiền lương phải đi đôi với tinh giản biên chế, sắp xếp lại bộ máy hành chính nhà nước, nâng cao hiệu quả công việc, đẩy mạnh cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các đơn vị sự nghiệp công cũng là yêu cầu từ phía Quốc hội trong nỗ lực điều chỉnh lương cơ sở giảm áp lực cho đời sống của lực lượng công chức, viên chức, người có công và người hưởng lương hưu hiện nay.

ĐBQH Lê Thanh Vân (Cà Mau) - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội: Nếu có giải pháp đồng bộ thì không lo thiếu tiền trả lương

Chúng ta sẽ cân đối trong thu ngân sách để lấy nguồn trả lương vì trong kế hoạch đã có rồi. Nguyên tắc lương phải chi từ ngân sách chứ không thể vay để trả lương. Chúng ta cần có chính sách giảm thuế để giúp cho doanh nghiệp hỗ trợ cho hộ kinh doanh vừa và nhỏ. Mấy năm liền chính sách là giảm thuế cho nên thu ngân sách giảm, thu ngân sách giảm thì tiền thu không có thì lộ trình nâng lương bị giảm. Kế hoạch tài chính vừa được Quốc hội thông qua thể hiện quyết tâm của Chính phủ và cơ quan thẩm tra cũng thấy rằng, việc tăng thu ngân sách là đòi hỏi khắc phục khó khăn, đưa ra các giải pháp thực hiện làm sao ngân sách trong năm tới tăng lên 1,6 lần, tính trên cơ sở đó là có dư địa để lấy ngân sách chi cho cải cách tiền lương.

Việc bảo đảm chi cho tăng lương muốn thực hiện phải có hàng loạt chính sách đồng bộ trong đó có siết chặt kỷ luật tài chính, giảm mạnh các khoản chi không cần thiết, lãng phí, thậm chí cắt giảm mạnh chi tiêu hành chính. Thứ hai là tiết kiệm những khoản chi cho đầu tư. Đi đôi với hai giải pháp trên phải đẩy mạnh cải cách hành chính để thu hẹp sự trùng lắp, chồng lấn về chức năng, nhiệm vụ đặc biệt phải tinh giản đội ngũ công chức. ĐBQH đã nói nhiều đến số lượng ước lệ khoảng 30% số “sáng cắp ô đi tối cắp ô về”. Rõ ràng, nếu tinh giản được biên chế bằng cơ học, cộng với việc rà soát lại chất lượng đội ngũ cán bộ thì đấy cũng là cách để tạo ra biện pháp đồng bộ để giảm áp lực chi. Với những giải pháp đồng bộ thì không lo 7% cho lộ trình tăng lương.

Trong giải pháp, Quốc hội đã quyết định là giảm mức bội chi từ nay đến năm 2020, tốc độ bội chi bình quân là dưới 4%, và cán đích vào năm 2020 là 3%. Đó là giải pháp phải cực kỳ quyết liệt mới làm được. Thứ hai là giải quyết bài toán giữa lực lượng lao động nhiều mà năng suất lao động thấp thì phải cấu trúc lại các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ các ngành kinh tế để tạo ra động thái mới cho người lao động tăng năng suất lao động lên. Đi kèm với đó là giảm biên chế trong bộ máy sự nghiệp thì dần dần chúng ta mới trở lại mức cân đối giữa ngân sách và chi trả tiền lương. XUÂN HẢI (thực hiện)

NHÓM P.V