Tại Hội thảo quốc tế về bảo đảm an toàn giao thông cho người sử dụng phương tiện xe hai bánh chạy bằng điện vào ngày hôm nay (26/8), đại diện các cơ quan nhìn nhận, xe hai bánh chạy điện phát triển nhanh chóng nhưng chưa được đăng ký, quản lý theo quy định cả về chất lượng cũng như số lượng đã dẫn đến nguy cơ tiềm ẩn an toàn giao thông.

Xử lý vi phạm Luật giao thông đường bộ đối với học sinh điều khiển xe đạp máy, xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Tiềm ẩn nguy cơ tai nạn

Theo ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông Quốc Gia, trong 7 tháng đầu năm, tai nạn giao thông trên cả nước đã giảm cả 3 tiêu chí nhưng vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, đặc biệt là liên quan đến xe 2 bánh.

Ngoài ra, ông Hùng cũng đề cập đến thực trạng phát triển ồ ạt về số lượng xe điện 2 bánh trong khi người điều khiển phương tiện lại chưa có ý thức chấp hành Luật giao thông.

Ông Hùng kể về lần tới Philippines công tác chỉ cách đây vài năm, có người thắc mắc vì sao ở Việt Nam xe điện hai bánh không phát triển, ông trả lời rằng sau 1-2 năm tới sẽ khác. Và giờ thì cả nước đã có khoảng 2 triệu xe đạp điện đang lăn bánh.

“Một thống kê chưa đầy đủ cho thấy, có tới 80% số vụ tai nạn liên quan đến người điều khiển phương tiện xe 2 bánh có động cơ như xe điện, xe hai bánh…Bởi vậy, việc kéo giảm tai nạn là cần thiết vì đa số người đi xe này có độ tuổi dưới 18 và hầu như là họ tham gia giao thông không có giấy phép lái xe, không đội mũ bảo hiểm, thậm chí đi đường không có trật tự,” ông Khuất Việt Hùng đánh giá.

Trong một bản thăm dò của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trong quý 2/2014 cho thấy, hơn 87% người sử dụng xe đạp điện không đội mũ bảo hiểm. Trong khi đó, mũ bảo hiểm chất lượng tốt và được cài đúng cách, người điều khiển xe có thể làm giảm chấn thương đầu gây tử vong tới 42% và chấn thương đầu nghiêm trọng tới 69%.

Tiến sĩ Gabit Ismailov, Phó trưởng đại diện WHO tại Việt Nam cho rằng, với việc xe đạp điện trở nên ngày càng phổ biến tại nhiều tỉnh, thành phố ở Việt Nam, tỷ lệ sử dụng mũ bảo hiểm rất thấp đã cho thấy Việt Nam đang phải đối mặt với vấn đề tương tự như Trung Quốc.

Xử phạt xe máy điện không có biển số

Theo quy định các phương tiện là xe máy điện phải đăng ký, quản lý khi có đầy đủ các thủ tục giấy tờ chứng minh nguồn gốc phương tiện, có chứng nhận đảm bảo an toàn kỹ thuật và nộp thuế theo quy định.

Nhưng trên thực tế hiện nay, nhiều xe máy điện chưa được đăng kiểm chất lượng an toàn kỹ thuật, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc, không có chứng nhận đã nộp thuế theo quy định… nên công an không thể cấp chứng nhận đăng ký được vì không đúng quy định của pháp luật.

Số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan từ năm 2009 đến ngày 30/5/2014 cho thấy, nước ta đã làm thủ tục nhập khẩu 61.329 xe 2 bánh chạy điện (trong đó 1.564 xe máy điện và 59.765 xe đạp điện) theo diện nhập khẩu chính ngạch (ngoài ra còn có hàng triệu chiếc xe 2 bánh chạy điện nhập khẩu không chính ngạch, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc).

Bộ Giao thông Vận tải kiểm tra và cấp chứng nhận an toàn kỹ thuật được 780 xe máy điện và 24.290 xe đạp điện, số xe đã được đăng ký quản lý là 70 xe.

Liên quan đến vấn đề này, Đại tá Nguyễn Ngọc Tuấn, Phó trưởng Cục Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt, nhấn mạnh xe 2 bánh chạy bằng điện hiện chưa được quản lý và quy định điều kiện hoạt động chặt chẽ nên đã gây ra nhiều phức tạp về trật tự, an toàn giao thông.

“Các đơn vị liên quan cần phải tổ chức đăng ký cấp biển số phương tiện để quản lý chặt chẽ loại phương tiện này. Thông tư 15 của Bộ Công an đã quy định tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân được thực hiện quyền chủ sở hữu phương tiện. Tuy nhiên, Bộ Công an cũng không thể vi phạm pháp luật để đăng ký đối với các phương tiện xe máy điện không có chứng nhận đảm bảo an toàn kỹ thuật, không được nộp thuế theo quy định,” Đại tá Nguyễn Ngọc Tuấn khẳng định.

Nhằm ngăn chặn kịp thời tai nạn giao thông, giảm ùn tắc giao thông, Cục Cảnh sát giao thông đường bộ-đường sắt đề nghị có quy định cụ thể về đối tượng sử dụng loại phương tiện này, nhất là xe máy điện đồng thời tăng cường xử phạt hành chính người điều khiển và người ngôi trên xe máy, xe đạp điện, xe máy điện vi phạm trật tự an toàn giao thông và các quy tắc giao thông.

Bà Lê Minh Châu, Phó Vụ trưởng Vụ An toàn giao thông (Bộ Giao thông Vận tải) kiến nghị, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia cần xây dựng một chương trình tuyền truyền để nâng cao nhận thức về an toàn giao thông đường bộ đối với người sử dụng xe điện 2 bánh; tăng cường kiểm soát chất lượng xe nhập khẩu và xe sản xuất, lắp ráp trong nước phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định về tốc độ và yêu cầu kỹ thuật.

Để siết chặt công tác quản lý đối với các loại phương tiện này, theo ông Khuất Việt Hùng, Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia sẽ chỉ đạo kiểm đếm xe máy điện ngay từ trong đơn vị nhập khẩu. Từ ngày 1/7/2015, xe máy điện tham gia giao thông không có biển số sẽ bị phạt như xe máy không biển.

“Để thực hiện được việc này, Bộ Giao thông Vận tải cũng sẽ chỉ đạo các đơn vị đăng kiểm, đề xuất các đơn vị thuế tạo điều kiện cho các phương tiện hoàn thiện thủ tục để có thể đăng kiểm trước thời hạn 1/7/2015,” ông Khuất Việt Hùng cho biết./.