Sau hơn 4 tháng kể từ khi Luật Thống kê có hiệu lực (1/7/2016), nhiều nội dung quan trọng của Luật này đã dần đi vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi quan trọng trong thống kê của cả nước.

Luat Thong ke 2015 doi moi can ban va toan dien - Anh 1

Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm. Ảnh: Thúy Hiền/BNEWS/TTXVN

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm khẳng định, Luật Thống kê 2015 đổi mới căn bản và toàn diện so với Luật 2003.

Nội dung Luật Thống kê 2015 tập trung giải quyết những bất cập của Luật Thống kê 2003, đặc biệt hướng tới nâng cao tính chuyên nghiệp của hoạt động thống kê.

Cụ thể, theo ông Nguyễn Bích Lâm là đã tăng trách nhiệm của người làm thống kê, tăng tính giải trình và minh bạch của số liệu; khẳng định cam kết của cơ quan thống kê trong việc cung cấp kịp thời các thông tin thống kê; tăng cường chất lượng, hiệu quả thống kê trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời, nâng cao chất lượng thông tin thống kê bằng việc sửa đổi, bổ sung những quy định về chuyên môn, nghiệp vụ thống kê…

Đánh giá về những tác động của Luật Thống kê, Tổng cục trưởng Nguyễn Bích Lâm cũng cho rằng, với những đổi mới về luật định trong Luật Thống kê năm 2015, những hạn chế và bất cập trước đây đã được khắc phục; đồng thời, tạo tiền đề nâng cao tính chuyên nghiệp của thống kê Việt Nam. Đây sẽ là nền tảng cơ sở vững chắc để góp phần giúp thống kê Việt Nam phát triển vững chắc trong tương lai.

Tổng cục trưởng Nguyễn Bích Lâm cho biết, nhiều nội dung trong Luật Thống kê 2003 đã được sửa đổi, bổ sung như phân tách những nội dung quan trọng của hoạt động thống kê thành cấp quốc gia và cấp bộ, ngành để từ đó phân định rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện.

Đồng thời, Luật Thống kê 2015 đã bổ sung, sửa đổi một số điều khoản nhằm tăng cường vai trò của người thực hiện thu thập, tổng hợp và biên soạn thông tin thống kê.

Cụ thể: bổ sung hành vi nghiêm cấm trong hoạt động thống kê và sử dụng thông tin thống kê; khai man hoặc ép buộc người khác khai man dữ liệu, thông tin thống kê; mọi hành vi can thiệp làm sai lệch dữ liệu, thông tin thống kê và sử dụng thông tin thống kê...

Đặc biệt, bổ sung một số điều, khoản nhằm tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan thống kê Trung ương trong lĩnh vực thống kê nhà nước, như tham gia chỉ đạo tổ chức, giám sát và kiểm tra các cuộc điều tra thống kê trong Chương trình điều tra thống kê quốc gia do bộ, ngành thực hiện.

Đối với việc thanh tra, kiểm tra các hoạt động về thống kê, Tổng cục trưởng nhấn mạnh cần tiếp tục được tăng cường nhằm bảo đảm thu thập, tổng hợp được những thông tin thống kê phản ánh sát thực, kịp thời phục vụ các cơ quan Đảng và Nhà nước các cấp trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội…

Theo Tổng cục Thống kê, trong giai đoạn 2013 - 2015 và quý I năm 2016, ngành thống kê đã thực hiện 1.103 cuộc thanh tra, kiểm tra chấp hành Luật Thống kê 2003; xử phạt vi phạm hành chính 42 đơn vị, cá nhân vi phạm; trong đó, phạt cảnh cáo 23 đơn vị, cá nhân và phạt tiền 19 đơn vị, cá nhân với tổng số tiền là 183 triệu đồng.

Các hành vi vi phạm bị xử phạt phổ biến là: nộp chậm và không nộp báo cáo thống kê; tính và áp dụng sai phương pháp thống kê...

Kết quả từ việc thanh tra, kiểm tra chấp hành luật thống kê cho thấy, việc chấp hành pháp luật về thống kê của các đối tượng chưa nghiêm, ngay cả khi đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê.

Tuy nhiên, để có được thông tin thống kê khách quan, đầy đủ thì ý thức cộng tác nhiệt tình, đầy đủ cung cấp thông tin của các tổ chức, cá nhân phải được đặt lên hàng đầu, Tổng cục trưởng nhấn mạnh./.