Là một trong những luật sư thuộc hàng “tiền bối” của giới luật sư hiện nay, luật sư Trần Công Ly Tao vẫn bám trụ với nghề, bảo vệ công bằng và lẽ phải, tính nghiêm minh của pháp luật.

Là một trong những luật sư thuộc hàng “tiền bối” của giới luật sư nước ta hiện nay, ở tuổi 80, luật sư Trần Công Ly Tao vẫn bám trụ với nghề, bảo vệ công bằng và lẽ phải, tính nghiêm minh của pháp luật. Công tác ở Đoàn Luật sư TP.HCM, luật sư Trần Công Ly Tao đã kinh qua nhiều trọng trách ở Hội đồng thi đua khen thưởng, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM,… Bên cạnh, luật sư Trần Công Ly Tao còn là một cây bút sắc bén, bài viết thường xuyên đăng tải trên các báo: Pháp Luật Việt Nam, Pháp Luật TP.HCM, báo Sài Gòn Giải Phóng,… Trên số báo này, BBT chúng tôi xin giới thiệu bài viết hoài niệm về tuổi học trò của luật sư Trần Công Ly Tao, có tựa đề: “KHÔNG THẦY ĐỐ MÀY LÀM NÊN”.

Luat su hoai niem tuoi hoc tro - Anh 1

LS Trần Công Ly Tao (phải) tham dự một phiên xét xử án hành chính

Ngạn ngữ có câu: hiện tại đầy quá khứ và chất chứa tương lai…”… Hoài niệm một thời đã qua, chúng ta canh cánh bên lòng với bao dấu ấn kỷ niệm không bao giờ quên những năm tháng học tập dưới ngôi trường Luật Khoa Đại học đường Sài Gòn tọa lạc tại số 17 đường Duy Tân, Sài Gòn, con đường tuyệt đẹp được nhạc sĩ Phạm Duy viết thành nhạc phẩm “Trả lại em yêu”: …Trả lại em yêu, khung trời đại học. Con đường Duy Tân, cây dài bóng mát…

Ở tuổi đôi mươi với hoài bão góp phần kiến tạo nền dân chủ pháp trị. Sau khi đậu tú tài, tôi ghi danh học tại trường đại học luật với kỳ vọng sẽ trở thành luật sư “giàu lòng nhân ái, rộng đức hiếu sinh” giúp đỡ cho những người thấp cổ bé miệng khi họ phải đáo tụng đình!

Giấc mơ của tôi đang hình thành thì thời cuộc đổi thay, vào đầu năm 1975, các giáo sư và đồng môn trường Luật Sài Gòn như đàn chim rời tổ ấm. Gần nửa thế kỷ trôi qua “vật đổi, sao dời”, không ít Thầy, Cô, các đồng môn đã hóa ra người thiên cổ. Theo tin từ cuộc Hội ngộ mùa thu của gia đình luật khoa (được tổ chức vào đầu tháng 10 năm 2016 tại California), có tới 40 vị cựu giáo sư luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ đã vắng bóng trên cõi trần gian, khiến chúng tôi tiếc thương vô hạn!

Vẫn biết, quy luật ngàn đời của kiếp người: sinh, lão, bệnh, tử. Chúng ta ngậm ngùi nghiêng mình đốt nén hương lòng nguyện cầu các cố giáo sư trường Đại học Luật khoa Sài Gòn tiêu diêu miền cực lạc. Trường đại học luật đã đào tạo bao lớp người hữu dụng, đã đóng góp cho đời bao “cây lành, trái ngọt”. Trong số các giáo sư đã quá cố, chúng tôi không thể nào quên tài năng, đức độ của bốn giáo sư hàng đầu tốt nghiệp bằng thạc sĩ luật, trong đó ba vị đã quá cố là: giáo sư Vũ Văn Mẫn (tư pháp), giáo sư Nguyễn Văn Bông (công pháp), giáo sư Nguyễn Cao Hách (kinh tế); hiện nay chỉ có giáo sư Vũ Quốc Thúc (kinh tế) là còn sống. Giáo sư Vũ Quốc Thúc tuy tuổi cao, sức yếu vẫn gởi bài viết đến cuộc hội ngộ mùa thu của gia đình Luật khoa…

Mục đích buổi hội ngộ là nhớ về trường Luật và ghi ơn các giáo sư, nhắc nhở các sinh viên Luật cùng hướng về mái trường Luật thân yêu, ôn lại những kỷ niệm đẹp về tình thầy trò, tình đồng môn vẫn còn ghi đậm nét trong tâm trí của các cựu sinh viên Luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ.

Tục ngữ có câu ghi công ơn dạy dỗ của Thầy, Cô: Mồng một tết Cha, Mồng ba tết Thầy. Ca dao lưu truyền lời cha mẹ nhắc nhở con: “Con ơi ghi nhớ lời này… Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy chớ quên!”. Vì hoàn cảnh, các cựu giáo sư và sinh viên các trường đại học Luật khoa Sài Gòn, Huế, Cần Thơ trước đây phải sống xa nhau. Trong số đó có người vì tuổi cao, sức yếu đã ra đi vĩnh viễn. Nhưng tinh thần tôn sư, trọng đạo vẫn khắc ghi trong lòng các cựu sinh viên Luật khoa chúng ta.

Buổi hội ngộ nhớ về trường Luật và ghi ơn các giáo sư năm nay, giáo sư Quách Thị Nho– nguyên giáo sư khoa Luật trường đại học Cần Thơ đọc lời gởi gắm của giáo sư Vũ Quốc Thúc– nguyên Khoa trưởng trường Luật khoa Sài Gòn: “Trong tư cách là cựu giáo sư trường Luật Sài Gòn, cao niên nhất, hãy còn hiện diện ở trần gian, tôi xin gởi đến quý vị và quý bạn lời chào mừng thân hữu cùng lời chúc phúc chân thành của tôi. Tôi chỉ tiếc rằng tình trạng sức khỏe trong những tháng ngày đại thọ không cho phép tôi đích thân tham dự buổi hội ngộ để chung vui cùng quý vị và quý bạn, nhưng tuy xa mặt mà chẳng xa lòng… một kẻ đã may mắn được sống, được chứng kiến và trực tiếp tham gia những biến chuyển trọng đại đã xảy ra trong lịch sử của dân tộc ta, dân tộc Việt Nam gần 100 năm qua…

Tôi rất lạc quan, từ tình trạng của một quốc gia bị đô hộ, bị chia ba, chia hai bị kỳ thị nếu không muốn nói là bị khinh rẻ trên trường quốc tế… dân tộc ta đã phục hồi được quy chế độc lập. Mặc dù có những thế lực ngoại biên, luôn luôn tìm cách chi phối, chí ít khống chế nước ta, xu hướng lịch sử vẫn là sự bành trướng bất khả kháng của dân tộc Việt trong vùng Biển Đông… Trong bất cứ hoàn cảnh lịch sử nào, chúng ta cần giữ vững ý thức nguồn gốc, lòng tự hào và niềm tin tưởng mạnh mẽ ở tương lai xán lạn của dân tộc ta”.

Giáo sư Tạ Văn Tài – nguyên giáo sư của ba trường đại học Luật Sài Gòn, Huế và Cần Thơ đã bày tỏ tấc lòng: “…Mong rằng các anh chị trân quý những giờ phút ngắn ngủi của hiện tại, trong dịp hội ngộ này, tận hưởng niềm vui vẻ gặp nhau, chung vui và đồng thời có dịp cùng nhau nhắc lại cái quá khứ huy hoàng mà chúng ta có thể hãnh diện của ba trường đại học Luật khoa…”

Trường Luật Sài Gòn đi tiên phong trong việc dùng tiếng Việt làm chuyển ngữ trong nền giáo dục đại học và hai trường Luật Huế và Cần Thơ tiếp tay bành trướng khuynh hướng canh tân, Việt hóa này… Là chiếc nôi đào tạo ra những chuyên viên pháp lý, thấm nhuần tư tưởng pháp trị, chúng ta tin tưởng sự công bằng xã hội của Nhà nước pháp quyền. Theo đó: Công tố viện nắm quyền truy tố, buộc tội, dự thẩm lo phần điều tra, luật sư đảm nhận biện hộ, thẩm phán xử án là trọng tài và ra phán quyết. Chính sự phân nhiệm này tránh đi nhiều phán quyết bất công và lạm quyền!

Lịch sử phát triển nhân loại đã ghi nhận điểm son: khi chấm dứt cuộc nội chiến phân tranh Nam, Bắc, cố Tổng thống Hoa Kỳ A.Lincoln xóa bỏ sự chia rẻ, hận thù, thực hiện hòa hợp dân tộc qua tuyên bố bất hủ: cùng nhau, chúng ta sẽ săn sóc cho cô nhi quả phụ của hai bên! Chỉ có “đại đoàn kết” toàn dân tộc chúng ta mới duy trì độc lập, phát triển đất nước hùng cường, sánh vai cùng các cường quốc năm châu!

LS.TRẦN CÔNG LY TAO/KD&PL

Cựu sinh viên Luật khoa - Đại học đường Sài Gòn