TP - Trong cuộc gặp thường niên với những “quả đấm thép” của nền kinh tế, người đứng đầu Chính phủ tỏ ra “sốt ruột” khi số lỗ và nợ nần của những tập đoàn, tổng công ty nhà nước tiếp tục gia tăng.

Theo báo cáo của Bộ KH&ĐT, lỗ lũy kế của 10 tập đoàn, tổng công ty khoảng 17.730 tỷ đồng.

Đáng lưu ý là, tổng nợ phải trả của các DNNN lên tới hơn 1,3 triệu tỷ đồng (khoảng trên 60 tỷ USD), hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu bình quân là 1,82 lần (năm 2011 là 1,77 lần). Tổng tài sản/tổng nợ phải trả là 1,6 lần.

Thực ra, những con số trên chỉ có ý nghĩa báo cáo thống kê trên sổ sách, còn thực tế tình hình lỗ và nợ của những DNNN vẫn là một “ẩn số”.

Bởi, chỉ xét ở góc độ nợ/vốn chủ sở hữu và tổng tài sản/nợ phải trả, khó có thể tính toán một cách chính xác. Đơn cử: khi Vinalines mua ụ nổi No83M, giá trị tài sản này nếu ghi trên sổ sách lên tới khoảng 500 tỷ đồng, nhưng thực tế đến nay chỉ còn là đống sắt vụn.

Hay như trong vụ án tại Cty cho thuê Tài chính II (thuộc Agribank), có con tàu cũ giá bán thực chỉ là 100 triệu đồng, nhưng đã được cán bộ liên quan kê khống thành 130 tỷ đồng. Hay nữa như Vinashin, đến khi không thể che giấu nợ nần, tập đoàn này mới lộ diện "lỗ khủng".

Từ thực tế này, người đứng đầu Chính phủ “sốt ruột”, thậm chí lo lắng khi đặt vấn đề “người ta đang nói có Vina nào nữa không?”. Không “sốt ruột” sao được khi mỗi lần bóc dỡ các vụ án tại DNNN, người dân đều sửng sốt về kiểu làm ăn liều lĩnh, bất chấp pháp luật của không ít cán bộ lãnh đạo DNNN, nhằm rút ruột, gây thất thoát hàng trăm, ngàn tỷ của nhà nước.

Bởi vậy, vấn đề quản lý DNNN, không chỉ dừng lại ở việc yêu cầu DNNN phải công khai, minh bạch lỗ lãi mà hơn cả, kết quả kinh doanh phải được kiểm toán hàng năm, thậm chí, đưa vào luật hóa. Coi đó như một công cụ giám sát và quản lý.

TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam kiến nghị, thay vì từng tập đoàn, tổng công ty xây dựng một đề án tái cấu trúc của riêng mình cần một đề án tái cấu trúc tổng thể chung hệ thống DNNN. Ở đó những gì tư nhân làm được thì không cần DNNN làm. Những DNNN không cần nhà nước phải “ôm”. Cổ phần hóa nhanh ngày nào, nhà nước đỡ lo ngày đó.

Nhật Anh