"Mặc dù ASEAN là thị trường lớn với quy mô 600 triệu dân nhưng ta có rủi ro sẽ trở thành vùng trũng tiêu thụ hàng hóa của khu vực ASEAN".

Đó là khẳng định của Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế, tại Phiên họp đánh giá công tác hội nhập kinh tế tại Bộ Công Thương, ngày 26/8.

Rồi về lĩnh vực ô tô, theo ông Huệ, Thái Lan đang soán ngôi Trung Quốc, Hàn Quốc về xuất khẩu ô tô sang Việt Nam.

"Chúng ta vào AEC từ đầu năm đến nay, mặc dù nói đường xa mới biết ngựa hay nhưng rủi ro có tiếp tục không chúng ta cần phải chuẩn bị, từ Chính phủ đến doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, người dân", Phó Thủ tướng nói.

Cụ thể hơn, theo Phó Thủ tướng, số liệu thống kê về tình hình xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và khối ASEAN, tính tới tháng 7/2016, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều giữa Việt Nam và các nước ASEAN là 22,8 tỷ USD, giảm 8,3% so với cùng kỳ năm trước.

Riêng nhập khẩu từ ASEAN sang Việt Nam là 13,215 tỷ USD, giảm 5,1%. Trong đó, nhập siêu lớn nhất là từ Malaysia, Singapore và Thái Lan. Việt Nam chỉ thặng dự với Lào, Campuchia, Myanma khoảng vài chục triệu USD.

Trong khi đó, thực tế hiện nay, hàng hóa Thái Lan đang xuất hiện ở nhiều nơi, từ siêu thị, cửa hàng tiện ích đến các chợ lớn nhỏ tại thị trường Việt, với sự đa dạng về chủng loại và mẫu mã.

Lo ngai VN thanh vung trung tieu thu hang hoa cua ASEAN - Anh 1

Xe Thái Lan nhập khẩu về Việt Nam đang độc chiếm thị trường.

Theo Tổng cục Thống kê, quý I/2016, kim ngạch nhập khẩu từ Thái Lan cũng tăng 1,8 tỷ USD. Trước đó, Việt Nam chi 8,3 tỷ USD nhập khẩu hàng hóa Thái Lan trong 2015, và năm 2014 con số này ở mức 7,1 tỷ USD. Trong cán cân thương mại hai chiều, từ năm 2010 đến nay Việt Nam luôn nhập siêu từ Thái Lan.

Còn theo Tổng cục Hải Quan, các mặt hàng Việt Nam nhập khẩu của Thái Lan rất đa dạng, từ rau, từ rau quả đến các mặt hàng tiêu dùng, từ hàng điện tử đến sản phẩm có giá trị cao là ô tô.

Có một số mặt hàng có tốc độ tăng nhập khẩu chóng mặt như rau quả tăng tới 7 lần; giấy và sản phẩm giấy tăng trên 4 lần.

Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến sản phẩm Thái Lan ngày càng len lỏi sâu vào thị trường Việt Nam đó chính là mức thuế xuất khẩu hấp dẫn 0% với hơn 95% chủng loại hàng hóa và sự lưu thông dễ dàng giữa hai nước nhờ quy định miễn thị thực được áp dụng 15 năm qua.

Không chỉ có hàng tiêu dùng, trong 6 tháng đầu năm 2016, Thái Lan cũng là thị trường xuất khẩu xe ô tô lớn nhất vào Việt Nam về cả số lượng xe và kim ngạch nhập khẩu.

Cộng dồn 6 tháng đầu năm 2016, Việt Nam nhập khẩu 15.100 chiếc xe ô tô nguyên chiếc từ Thái Lan, kim ngạch đạt 276,5 triệu USD. Đây là con số nhập khẩu lớn nhất, chiếm hơn 80% số lượng xe nhập về Việt Nam.

Tính chung, trong 6 tháng qua, mỗi ngày người Việt chi hơn 202,7 tỷ đồng, nhập hơn 503 chiếc xe ô tô nguyên chiếc từ Thái Lan, mỗi chiếc xe trị giá 402 triệu đồng.

Chính vì thế, theo các chuyên gia, đến nay Việt Nam đã mất quá nửa thị phần bán lẻ hiện đại, và trong tổng số khoảng 100 siêu thị nước ngoài ở Việt Nam, Thái Lan chiếm một nửa, bên cạnh đó là Lotte, Aeon, Emart...Chiến lược xâm nhập thị trường Việt Nam của người Thái hết sức bài bản: tiếp thị sản phẩm, tham gia vào phân phối, thâu tóm và trực tiếp sản xuất.

Trao đổi với Đất Việt, ông Vũ Vinh Phú - Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội từng chỉ rõ, thị trường bán lẻ Việt Nam có rất nhiều tiềm năng nhưng chúng ta chưa biết cách khai thác, kể cả về chiến lược phát triển cũng như trên mỗi mặt trận cụ thể của doanh nghiệp và các bộ, ngành.

"Nếu không có một cuộc cách mạng, giải cứu toàn diện về nhân lực, chiến lược, liên kết, quản trị doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh thì thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ chẳng còn gì.

Các siêu thị Việt Nam không có gì cá biệt, ít đổi mới, thậm chí còn tự hại nhau, văn hóa kinh doanh, phục vụ đều kém... Phải nhìn thẳng vào sự thực này để từ đó có một cuộc cách mạng trong lĩnh vực bán lẻ nếu không chắc chắn Việt Nam sẽ bị lấn át", ông Phú nhấn mạnh.

Tuệ Lâm (Tổng hợp)